sobota, 21 października 2017 r.

Biała Podlaska

400 lat temu osadnicy olęderscy przybyli nad Bug. Dlaczego zostali tu ściągnięci?

Dodano: 7 czerwca 2017, 13:01
Autor: Ewelina Burda

Pomnik na 400-lecie założenia pierwszych kolonii olęderskich w Mościcach
Pomnik na 400-lecie założenia pierwszych kolonii olęderskich w Mościcach (fot. Ewelina Burda)

400 lat temu w Mościcach Dolnych (gm. Sławatycze) powstały pierwsze kolonie osadników olęderskich. W związku z rocznicą odsłonięto tam pomnik przypominający o tym wydarzeniu.

– W 1617 roku hrabia Rafał Leszczyński podpisał pierwszy przywilej lokacyjny dla grupy osadników z Prus Królewskich, którzy założyli tu swoje pierwsze dwie kolonie na prawie holenderskim – mówi Antoni Chorąży, który bada temat Olędrów, a zarazem sam jest ich potomkiem.

Pierwsi osadnicy mieli niemieckie korzenie, ale mówili po polsku. Prawo holenderskie dawało im wieczystą dzierżawę gruntów oraz możliwość przekazania ich spadkobiercom.

– Zostali tu ściągnięci, bo specjalizowali się w pracach rolniczych na takich podmokłych, zalewowych terenach. Umieli zbudować odpowiednią infrastrukturę. Ich typowe domostwo wyglądało tak, że dom, obora i stodoła były pod jednym dachem. W razie powodzi gospodarz mógł nakarmić swój inwentarz – tłumaczy Chorąży. – Osadnicy mieli tu zostać kilkadziesiąt lat, a to przeciągnęło się do 300. Dzisiaj my, potomkowie, jesteśmy spadkobiercami tej tradycji – podkreśla znawca tematu.

Olędrzy byli bardzo pracowici. – Umieli żyć w warunkach powodziowych, bo Bug często wylewał. Szukali też innych źródeł utrzymania, zajmowali sie rzemiosłem – dodaje Antoni Chorąży.

Dzisiaj prawie cała wieś Mościce Dolne to potomkowie Olędrów. Ale duża ich grupa mieszka również w Niemczech, gdzie zawiązali stowarzyszenie „Bugholendry”. Jego przedstawiciele byli na sobotnich uroczystościach.

Siegfried Ludwig na stałe mieszka w Saksonii. Nadbużańskie tereny odwiedza od 2007 roku, za każdym razem zabierając ze sobą innego potomka Olędrów. – W Sławatyczach i Domaczewie mieszkali moi rodzice, dziadkowie i wcześniejsze pokolenia. Kiedy tu jestem, czuję radość, tutaj jest moja historia i moje serce. I tylko tutaj tak smakują pierogi, barszcz i kapusta – wychwala Siegfried.

– Mościce to jedyna wieś w Polsce, gdzie kultywowane są tradycje olęderskie i gdzie żyją potomkowie osadników – cieszy się Grzegorz Kiec, wójt gminy Sławatycze. – To właśnie osadnicy ujarzmili te tereny nadbużańskie, osuszyli i przystosowali do upraw – podkreśla wójt. – Każdy zna tu historię swoich dziadków i pradziadków i przekazuje kolejnym pokoleniom. Historia Olędrów na pewno nie umrze – dodaje Kiec.

Pomnik na 400-lecie założenia pierwszych kolonii olęderskich stanął w Mościcach przy wiejskiej świetlicy. Oprócz potomków Olędrów i miejscowych władz, na uroczystość przybył Paweł Soloch, szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego.

– Z żoną jesteśmy od kilku lat związani z tą gminą, zaprzyjaźnieni z miejscowymi. Ta uroczystość przypomina o przeszłości Rzeczpospolitej, która była krajem wielu narodów i wyznań. To skromny teren, ale z wielką historią. Takie ekumeniczne uroczystości nas łączą – powiedział do zebranych Paweł Soloch.

Użytkownik niezarejestrowany
Użytkownik niezarejestrowany
(2) komentarzy

Skomentuj

avatar
Komentujesz jako Gość (Zaloguj się)

Zaznacz "Nie jestem robotem", by dodać komentarz:

Ostatnie komentarze

Gość
Gość (8 czerwca 2017 o 19:44) 0
Zaloguj się, aby oddać głos
Nie łaska było napisać jaką inskrypcja jest na pomniku?
Rozwiń
Gość
Gość (7 czerwca 2017 o 16:57) 0
Zaloguj się, aby oddać głos
W Polsce mainstreamowo mówi się o: Wiśle, Odrze i Warcie. O Bugu się nie wspomina, bo to nie Polska. Tylko Polska B. Jak nazwa wskazuje. "BUG" to błąd po angielsku. Normalnie NTD. Bo turyści nas rozjadą. Szczególnie gdy dowiedzą się, że Siły Natury nie zostały poskromione betonem, brukiem i zabudową miejską. Niech sobie spokojnie Bug meandruje. Natura górą.
Rozwiń
Zobacz wszystkie komentarze (2)

Pozostałe informacje

Alarm 24
Widzisz wypadek? Jesteś świadkiem niecodziennego zdarzenia?
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

Kliknij i dodaj swojego newsa!