Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Kraj Świat

28 czerwca 2014 r.
8:57
Edytuj ten wpis

Kłamstwa powszednie Polaków zbadane

Autor: Zdjęcie autora PAP
0 0 A A

W co czwartej dłuższej rozmowie dopuszczamy się kłamstwa. Choć najczęściej kłamiemy dla własnego dobra, normą są również kłamstwa altruistyczne. Opowiada o tym psycholog Katarzyna Cantarero, która poprosiła Polaków o spisywanie kłamstw w dzienniczkach.

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować
W badaniach prowadzonych przez interdyscyplinarny zespół poproszono 80 osób, by przez tydzień odnotowywały w dzienniczkach wszystkie trwające więcej niż 10 minut interakcje z innymi ludźmi, a także by spisywały wszystkie swoje kłamstwa.

- Prosiliśmy przy tym badanych o podanie opisu kłamstwa, a także jego przyczyny. Jednak badani mogli zawsze zrezygnować ze zdradzania szczegółów - zaznacza Katarzyna Cantarero z Instytutu Psychologii PAN i wyjaśnia, że badanie wzorowane było na eksperymencie przeprowadzonym wcześniej w Stanach Zjednoczonych.

Dzięki eksperymentowi, polskim psychologom udało się zebrać w sumie ok. 400 kłamstw. Wychodzi więc, że średnio badani dopuszczali się ok. 0,75 kłamstwa dziennie (w ciągu 4 dni kłamali więc średnio 3 razy). W amerykańskich badaniach średnia ta była wyższa - kłamstwa zdarzały się - w zależności od grupy badanych 1 - 2 razy dziennie. To, że Polacy rzadziej kłamią wynikać może jednak nie z naszej prawdomówności, ale z liczby interakcji w ciągu dnia. O ile bowiem amerykańscy badani odnotowywali średnio sześć interakcji na dobę, w Polsce takich interakcji było tylko około czterech na dobę. Jeśli więc wziąć pod uwagę stosunek kłamstw do liczby konwersacji, w obu krajach sytuacja wyglądała podobnie - kłamstwa dopuszczano się średnio w co czwartej rozmowie.

W swojej pracy badawczej Cantarero przyjęła, że kłamstwo to intencjonalne wprowadzenie kogoś w błąd bez uprzedzenia go o zamiarze takiego zachowania. Tak więc zgodnie z taką definicją powiedzenie nieprawdy nie musi być kłamstwem, jeśli jest się przekonanym, że mówi się prawdę. Kłamstwem w świetle tej definicji nie jest więc też ironia (jest ona sygnalizowana np. tonem głosu), czy opowiadanie bajki (bo to odbywa się w ramach pewnej konwencji).

Chociaż kłamstwo kojarzy się raczej z czymś negatywnym, rozmówczyni wyjaśnia, że nie zawsze kłamie się z egoistycznych pobudek. W swoim badaniu psycholog zaproponowała podział kłamstw ze względu na dwa wymiary: dla czyjego dobra się kłamie (kłamstwa egoistyczne, altruistyczne oraz z korzyścią dla obu stron), a także ze względu na motywację (kłamstwa przynoszące korzyści albo kłamstwa chroniące status quo).

Jak się okazało, większość kłamstw odnotowanych w doświadczeniu było kłamstwami egoistycznymi (60 proc.). Z tego najczęściej badani kłamali, by ochronić status quo (41 proc. przypadków). Taki typ kłamstwa może między innymi służyć temu, by ktoś inny nie pomyślał o nas źle, bądź by uniknąć kary. Takie kłamstwo to np. powiedzenie partnerowi, że ktoś zarysował mu samochód, podczas gdy auto nieopatrznie uszkodziło się samemu. Drugim rodzajem kłamstwa egoistycznego były kłamstwa dla uzyskania korzyści (19 proc. zebranych kłamstw). Jaskrawym przykładem takiego kłamstwa może być stwierdzenie, że znaleziony przez kogoś zegarek należał do mnie, choć wcale mój nie był.

Rzadkością nie są jednak wcale kłamstwa altruistyczne. W 15 proc. przypadków badani stosowali kłamstwa altruistyczne ochronne, a więc mające ochronić status quo innej osoby (takim kłamstwem jest np. zapewnienie szefa, że kolega nie brał udziału w podjęciu złej decyzji, chociaż wiemy, że to nieprawda), a 3 proc. to kłamstwa altruistyczne dla czyjejś korzyści (np. ręczenie, że ktoś zasłużył na nagrodę, choć sami się z tą opinią nie zgadzamy). Poza tym 9 proc. kłamstw przynieść ma pozytywne efekty (korzyść lub ochronę status quo) obu stronom konwersacji.

- Należy liczyć się z tym, że badani nie podawali wszystkich kłamstw, których rzeczywiście się dopuścili. Kłamstwo wiąże się z negatywną oceną społeczną i nie wszyscy chcieliby na miejscu badanych przyznać się do każdego kłamstwa" - przyznaje badaczka. Wyjaśnia, że choć badani przed rozpoczęciem eksperymentu wzięli udział w szkoleniu, podczas którego wyjaśniono im, co jest kłamstwem, a co nie, w trakcie badania mogły pojawić się problemy z rozpoznaniem kłamstw. "Nie każde kłamstwo kłamstwem się wydaje" - mówi badaczka i wyjaśnia, że za kłamstwa nie zawsze są uznawane kłamstwa altruistyczne ochronne. - Dla wielu ludzi "dobre" kłamstwo to już nie kłamstwo - mówi Cantarero. Dodaje jednak, że nawet wypowiedzenie takiego kłamstwa może wiązać się z ponoszeniem jakiegoś kosztu, choćby psychicznego.

Projekt "Antropologia kłamstw życia codziennego” realizowany był w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej we Wrocławiu w ramach grantu z Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki.
Czytaj więcej o:

Komentarze 0

Na razie brak komentarzy, Twój może być pierwszy.
Na razie brak komentarzy, Twój może być pierwszy.
Zobacz wszystkie komentarze

Skomentuj

Zaznacz "Nie jestem robotem", by dodać komentarz:
Twój komentarz został dodany

Pozostałe informacje

Propozycja na ciepły dzień: koniecznie lody!
Wiersze między newsami

Propozycja na ciepły dzień: koniecznie lody! 0 0

Co wybierzecie? Perłową śmietankę czy wafle złożone? Wśród pylnych akacji, zatrzymał się poeta i zapatrzył na wędrowną lodziarnię. Był rok 1914

PiS chce zakazać w Lublinie nocnej sprzedaży alkoholu. Głosowanie dzisiaj
PILNE

PiS chce zakazać w Lublinie nocnej sprzedaży alkoholu. Głosowanie dzisiaj 63 12

Jeszcze dzisiaj powinno dojść do głosowania nad pomysłem radnych PiS, którzy chcą nocnego zakazu sprzedaży alkoholu na wynos na terenie Lublina. Propozycja takich ograniczeń padła na dzisiejszym posiedzeniu Rady Miasta.

Chcieli wyrwać bankomat ze ściany w Lublinie. Wpadł 55-latek

Chcieli wyrwać bankomat ze ściany w Lublinie. Wpadł 55-latek 1 0

Chcieli wyrwać bankomat ze ściany, ale się nie udało. Policjanci zatrzymali 55-latka z Warszawy, który mógł brać w tej akcji.

Gwałtownie wzrośnie zadłużenie Puław. Wszystko po to, żeby zbudować halę
Sonda

Gwałtownie wzrośnie zadłużenie Puław. Wszystko po to, żeby zbudować halę 5 1

Urząd Miasta w związku z decyzją o budowie hali sportowej, aktualizuje prognozę swoich przychodów i wydatków. Kluczowe ma być pozyskanie gotówki poprzez sprzedaż obligacji. W ciągu dwóch najbliższych lat miasto tym sposobem zasilić ma suma 40 mln złotych. Gwałtownie wzrośnie również zadłużenie.

Jakie plany na letnie okienko transferowe ma Hetman Zamość?

Jakie plany na letnie okienko transferowe ma Hetman Zamość? 5 0

Chociaż do końca rozgrywek pozostały jeszcze cztery kolejki działacze Hetmana robią już przymiarki pod kolejny sezon. Wszystko wskazuje na to, że w lecie w Zamościu będą się musieli rozejrzeć przede wszystkim za bramkarzem. Zespół wicelidera tabeli w kolejnym sezonie nadal będzie za to prowadził Jacek Ziarkowski

Dzień Matki. Głosowanie na najładniejsze życzenia. Do wygrania zestawy pereł
galeria

Dzień Matki. Głosowanie na najładniejsze życzenia. Do wygrania zestawy pereł 0 0

Publikujemy życzenia dla mam, które przesłaliście i startujemy z głosowaniem. Internauci wybiorą te najładniejsze, a ich autorzy otrzymają nagrody.

Finał Srebrnego Kasku. Gdzie oglądać? Transmisja w TV i Internecie

Finał Srebrnego Kasku. Gdzie oglądać? Transmisja w TV i Internecie 0 0

ŻUŻEL Dziś o godzinie 19 na stadionie przy al. Zygmuntowskich odbędzie się finał Srebrnego Kasku. Transmisję telewizyjną z tego wydarzenia będzie można obejrzeć na portalu WP SportoweFakty

Awantura w Ratuszu. Przerwana sesja Rady Miasta w Lublinie
galeria

Awantura w Ratuszu. Przerwana sesja Rady Miasta w Lublinie 6 19

Wielką awanturą zaczęło się dzisiejsze posiedzenie Rady Miasta. Salę obrad opanowali na pewien czas protestujący mieszkańcy żądający m.in. gwarancji, że nie dojdzie do likwidacji ogródków działkowych

Dokończą budowę muzeum w Sobiborze

Dokończą budowę muzeum w Sobiborze 0 0

Państwowe Muzeum na Majdanku rozpoczyna drugi etap prac w Muzeum Byłego Niemieckiego Obozu Zagłady w Sobiborze

Szkolenia dla hodowców pokrzywdzonych przez ASF

Szkolenia dla hodowców pokrzywdzonych przez ASF 0 0

Hodowcy trzody chlewnej, jak również rolnicy z terenów zagrożonych afrykańskim pomorem świń, wzięli udział w szkoleniach zorganizowanych przez Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego. Cykl spotkań odbył się pod hasłem „Wsparcie alternatywnych form produkcji rolnej wobec ASF”.

Szansa dla firm na innowacyjne usługi

Szansa dla firm na innowacyjne usługi 0 0

Lubelscy przedsiębiorcy będą mieli kolejną okazję rozpocząć współpracę ze światem nauki. Przed nimi możliwość uzyskania wsparcia finansowego w ramach konkursu „Bon na innowacje”.

Stypendia dla najlepszych sportowców

Stypendia dla najlepszych sportowców 1 0

327 młodych zawodników ma powody do radości: Marszałek przyznał im stypendia za wyniki osiągnięte w 2017 roku. Sportowcy otrzymali gratyfikacje finansowe ufundowane przez Zarząd Województwa Lubelskiego, a łączna suma nagród to prawie 870 tys. zł!

Spotkania z Biznesem w regionie

Spotkania z Biznesem w regionie 0 0

W ramach cyklu Biznes Lubelskie najlepsi polscy specjaliści przeprowadzili szkolenia dotyczące zagadnień związanych z działalnością lokalnych przedsiębiorstw, zmian w przepisach podatkowych oraz opowiadali o mediacji, negocjacji i arbitrażu w biznesie

Rowerowe Lubelskie

Rowerowe Lubelskie 0 0

Masz w planach wycieczkę rowerową i nie wiesz, jaką trasę wybrać? Lubelskie trasy rowerowe to doskonały pomysł na aktywny wypoczynek. Na Lubelszczyźnie czeka na Ciebie wiele ciekawych miejsc i zabytków. Fanów dwóch kółek zapraszamy na szlak rowerowy Green Velo, czyli „Trasy rowerowe w Polsce Wschodniej”, o długości ok. 2000 km!

ALARM24

Widzisz wypadek? Jesteś świadkiem niecodziennego zdarzenia?
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

Kliknij i dodaj swojego newsa!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium
Uwaga czytelniku!
Nie teraz Przeczytaj i wyraź zgodę

Informujemy, że w dniu 25 maja 2018 r. na terenie całej Unii Europejskiej, w tym także w Polsce, wejdzie w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego w sprawie ochrony danych osobowych. W związku z tym chcielibyśmy Ci przekazać kilka informacji na temat zasad przetwarzania Twoich danych osobowych.

Rozumiem

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej informacji w naszej polityce prywatności.