Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Kuchnia

9 lipca 2017 r.
16:12

Pieczemy bubelach, nieznany już dzisiaj lubelski przysmak

90 6 A A

Po niemal 70 latach razem z Esther Minars, której mama była przed wojną żoną właściciela piekarni na Furmańskiej i Markiem Pankiem, szefem kuchni Hades Szeroka, wypiekliśmy bubelach. Bubelach to misterium - mówiła wzruszona Esther.

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować

Co wiemy o zagadkowych i tajemniczych bubelach? – Przy ulicy tej znajdowały się dwie szkoły tańca. Były to żydowskie szkoły tańca. W soboty, po zakończeniu szabatu, bardzo wiele dziewcząt żydowskich, zwłaszcza z religijnych domów, pod pozorem nauki tańca, przychodziło tutaj po prostu się zabawić. Tu też znajdowała się piekarnia, w której wypiekano nieznany już dzisiaj przysmak lubelski, tak zwany bubelach. Były to babki gryczane, które podawało się na ciepło, a po przekrojeniu smarowało się je masłem. Żydówki, które wykupywały w tej piekarni bubelachy, sprzedawały je następnie na ulicy Grodzkiej - opowiadał Teatrowi NN historyk Robert Kawałek.

Gdzie była ta ulica?

Bubelach sprzedawano w kilku miejscach. Jedno było szczególnie popularne. Zajrzyjmy do archiwów.

– Niewielki rynek żydowski istniał także na placyku pomiędzy Szeroką a Kowalską, zaraz za Bramą Grodzką. Prowadzono tam dorywczy handel, sprzedawano specyficzny tylko dla Lublina przysmak - bubelach. Były to babki gryczane, pieczone w specjalnych naczyniach, które jedzono na ciepło z masłem. Na placyku sprzedawano także obwarzanki. Niedaleko, róg Zamkowej i Krawieckiej, mieściła się także tania restauracja żydowska. Stołowali się w niej głównie lubelscy artyści, którzy często nie mieli pieniędzy na droższe lokale. Kwitło tu zawsze życie towarzyskie. Droga żydowska restauracja mieściła się przy Lubartowskiej 15. Chodzili do niej ludzie zamożni, prowadzący interesy. Tu opijano zawieranie transakcji – czytamy na www.lwl.org

Esther

W ramach Zjazdu Lublinerów, do Lublina przyjechała Esther Minars, mieszkająca dziś w Stanach Zjednoczonych. – Jest ona córką Ewy Szek, która była z kolei żoną właściciela piekarni na Furmańskiej (przed Kuźmiukami). Dziadek Esther, ojciec Ewy - Aaron Szek - też był piekarzem i miał piekarnię na Nadstawnej 16. Rodzina od pokoleń mieszkała na Kalinowszczyźnie. Mieli i pamiętają wielu swoich sąsiadów – mówi Monika Tarajko z Ośrodka Brama Grodzka Teatr NN.

Okazuje się, że mama Esther zostawiło po sobie opowieści kulinarne oraz oryginalne przepisy na żydowskie potrawy. Na spotkaniu w Hades Szeroka pięknie mówiła Esther o cebularzach, bajglach, bubelach, śledziach i kiszonych jabłkach.

– Bubelach to babki z mąki gryczanej. Wypiekali je żydowscy piekarze w glinianych garnuszkach. Wyciągnięte kroiło się i smarowało masłem. Żydówki kupowały bubelach w piekarni i sprzedawały na ulicach – mówi Esther.

Pieczemy bubelach

Według zapisków Roberta Kuwałka razem z Esther Minars Marek Panek, szef kuchni w restauracji Hades Szeroka przygotował i wypiekł babeczki gryczane, czyli bubelach. Oto jego receptura.

Składniki: 1/2 kg mąki gryczanej, 250 ml mleka, 1 jajko, 3 dag drożdży, 8 dag masła/ tłuszczu gęsiego, 1 łyżeczka cukru, sól, jajko do smarowania. Na farsz: 10 dag ziemniaków, 10 dag sera białego tłustego, 13 dag kaszy gryczanej palonej, sól, pieprz.

Wykonanie: drożdże rozetrzeć z cukrem, mlekiem i niewielką ilością mąki gryczanej. Gdy rozczyn podwoi objętość, połączyć z resztą składników i zostawić ciasto do wyrośnięcia w ciepłym miejscu. Z wyrośniętego ciasta zrobić kulki o średnicy 4 cm i zostawić na kilka minut do wyrośnięcia. Ugotowane ziemniaki i kaszę mieszamy z serem. Z kulek uformować okrągłe placki, na środku każdego położyć 1 łyżkę farszu. Zagiąć brzegi placków z dwóch stron, tak aby kształtem przypominały bułeczki. Gotowe bułeczki posmarować roztrzepanym jajkiem i wstawić na 15-20 minut do nagrzanego piekarnika (180 stopni).

Ach kupcież bubliczki

W pięknej piosence Ewa Demarczyk śpiewała tak: Ach, kupcież bubliczki,/ Gorące bubliczki,/ Gdy macie rubliczki,/ Nakarmię was!/ Tę prośbę mam jedną:/ Nim gwiazdy w krąg zbledną,/ Wspomóżcie mnie biedną/ Choć jeden raz”. Podczas spotkania pięknie zaśpiewał ją Marcin Mrowca z Teatru Gardzienice.
Czy bubliczki to bubelach? - pytali uczestnicy spotkania. Nie. Bubliczki to małe, okrągłe obwarzanki. Są mniejsze i grubsze, niż te sprzedawane w Krakowie. Dziś bajgle (czyli bubliczki) zjecie w lubelskiej restauracji 2 PI ER oraz w kazimierskiej restauracji „Bajgiel”.

A co z lubelskimi bubelach? – Bubelach to misterium – mówi krótko Esther.

– Zdaję sobie sprawę, że jesteśmy na początku drogi – dodaje Marek Panek.

Bubelach na Europejskim Festiwalu Smaku

Restauracja Hades Szeroka zaprasza na wieczór z bubelach w środę, 6 września, podczas Europejskiego Festiwalu Smaku.

– Jeszcze raz przeanalizujemy wspomnienia Esther Minars, zrobimy klika wariantów babeczek – mówi Elżbieta Cwalina. – Podczas wieczorku z bubelach Marek Panek poprowadzi otwarte warsztaty wypieku bubelach, a my dołożymy do tego żydowską muzykę – dodaje Cwalina.

Komentarze 6

Najlepsze · Najnowsze
Avatar
Gość / 24 lipca 2017 o 21:21
Several inaccuracies in this article. Just to mention one inaccuracy - my mother was NEVER the wife of Furmanska Street bakery owner before the war, the owner Mordka Bajtel was her uncle who was married to Doba Szek, sister of my mother's father. E. Minars
Avatar
Gość / 19 lipca 2017 o 22:27
"Bubelach to misterium – mówi krótko Esther." - okazuje się, że wszystko, czego byli się tknęli Żydzi, to misterium, świętość, tabu i nienaruszalny majestat. Niech nikt nie waży się podważyć tego, co było w tym mitycznym, baśniowym, żydowskim Lublinie! Niepokoi mnie, że dzieje miasta sprowadza się właśnie do dziejów tej nacji. Jakby nic nie było przed nimi i poza nimi. Nie wspomina się o średniowiecznym, renesansowym Lublinie - nic, tylko Żydzi, którzy gojom nieśli dobrobyt, szczęście i stwarzali dla nich raj na ziemi.
Avatar
Gość / 10 lipca 2017 o 08:30
Robert Kuwałek. nie "Kawałek".
Avatar
Gość / 9 lipca 2017 o 20:11
aj,,waj,koszer to czy nie koszer?
Avatar
Gość / 9 lipca 2017 o 16:54
Wspomniany w pierwszym akapicie historyk miał na imię Robert Kuwałek; autor artykułu popełnił błąd w nazwisku.
Avatar
Gość / 9 lipca 2017 o 16:41
Żydzi, żydzi...
Avatar
Gość / 24 lipca 2017 o 21:21
Several inaccuracies in this article. Just to mention one inaccuracy - my mother was NEVER the wife of Furmanska Street bakery owner before the war, the owner Mordka Bajtel was her uncle who was married to Doba Szek, sister of my mother's father. E. Minars
Avatar
Gość / 19 lipca 2017 o 22:27
"Bubelach to misterium – mówi krótko Esther." - okazuje się, że wszystko, czego byli się tknęli Żydzi, to misterium, świętość, tabu i nienaruszalny majestat. Niech nikt nie waży się podważyć tego, co było w tym mitycznym, baśniowym, żydowskim Lublinie! Niepokoi mnie, że dzieje miasta sprowadza się właśnie do dziejów tej nacji. Jakby nic nie było przed nimi i poza nimi. Nie wspomina się o średniowiecznym, renesansowym Lublinie - nic, tylko Żydzi, którzy gojom nieśli dobrobyt, szczęście i stwarzali dla nich raj na ziemi.
Avatar
Gość / 10 lipca 2017 o 08:30
Robert Kuwałek. nie "Kawałek".
Avatar
Gość / 9 lipca 2017 o 20:11
aj,,waj,koszer to czy nie koszer?
Avatar
Gość / 9 lipca 2017 o 16:54
Wspomniany w pierwszym akapicie historyk miał na imię Robert Kuwałek; autor artykułu popełnił błąd w nazwisku.
Avatar
Gość / 9 lipca 2017 o 16:41
Żydzi, żydzi...

Skomentuj

Komentujesz jako Gość
Zaznacz "Nie jestem robotem", by dodać komentarz:
Twój komentarz został dodany

Pozostałe informacje

Wybrzeże Gdańsk –  Speed Car Motor Lublin 43:47. Finisz godny lidera

Wybrzeże Gdańsk – Speed Car Motor Lublin 43:47. Finisz godny lidera 0 0

Speed Car Motor Lublin po fenomenalnej końcówce i podwójnych zwycięstwach w trzech z czterech ostatnich biegów, pokonał na wyjeździe Zdunek Wybrzeże Gdańsk 47:43.

Unikaj pozorów i nawyków. Wkrótce Międzynarodowy Dzień Tańca
MAGAZYN

Unikaj pozorów i nawyków. Wkrótce Międzynarodowy Dzień Tańca 0 0

To skomplikowane: Międzynarodowy Dzień Tańca będzie 29 kwietnia. Spektakl, którego nie można przegapić: 28 kwietnia. Ale już 26 kwietnia trzeba iść na projekcję. Generalnie: dużo tańczenia na różne sposoby!

Gwardia Opole – Azoty Puławy 25:23. Historyczny awans!

Gwardia Opole – Azoty Puławy 25:23. Historyczny awans! 5 1

Zespół trenera Daniela Waszkiewicza po meczu pełnym zwrotów akcji i emocji przegrał co prawda w Opolu, ale awansował do finału Pucharu Polski. O sukcesie gości zadecydował rzut Nikoli Prce cztery sekundy przed końcem spotkania

Lubelskie ma nowych Ambasadorów. Wśród nich jest gwiazda polskiej telewizji
ZDJĘCIA
galeria

Lubelskie ma nowych Ambasadorów. Wśród nich jest gwiazda polskiej telewizji 11 5

Grażyna Torbicka, Spółdzielnia Mleczarska Spomlek oraz Wschodnie Centrum Leczenia Oparzeń i Chirurgii Rekonstrukcyjnej w Łęcznej to nowi Ambasadorzy Województwa Lubelskiego. Tytuły przyznano podczas uroczystej gali w Targach Lublin. W jej trakcie ogłoszono także laureatów certyfikatu Marka Lubelskie.

Wisła Puławy – GKS Jastrzębie 0:1. Lider zbyt mocny

Wisła Puławy – GKS Jastrzębie 0:1. Lider zbyt mocny 1 0

Po dwóch zwycięstwach z rzędu Wisła musiała się pogodzić z porażką. Trzy punkty z Puław wywiózł lider tabeli GKS Jastrzębie. Goście po wyrównanym meczu wygrali 1:0

Malarstwo Jacka Malczcewskiego w Kazimierzu Dolnym
22 kwietnia 2018, 13:00

Malarstwo Jacka Malczcewskiego w Kazimierzu Dolnym 2 1

Co Gdzie Kiedy. Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym (Rynek 19) zaprasza na wernisaż wystawy Wielka sztuka jest jak ocean głęboką. Malarstwo Jacka Malczewskiego. Uroczyste otwarcie ekspozycji już w niedzielę, 22 kwietnia o godz. 13.

Premiera spektaklu "Czarodziejski imbryk" w Puławach
22 kwietnia 2018, 17:00

Premiera spektaklu "Czarodziejski imbryk" w Puławach 2 0

Co Gdzie Kiedy. W niedzielę, 22 kwietnia o godz. 17 w Puławskiej Galerii Sztuki (Dom Chemika, ul. Wojska Polskiego 4) odbędzie się uroczysta premiera spektaklu Czarodziejski imbryk Teatru Lalek Muchomor"

Ma pomóc w wykrywaniu raka. Przełomowa mikrosonda

Ma pomóc w wykrywaniu raka. Przełomowa mikrosonda 0 1

Szybszą i lepszą diagnostykę nowotworową ma zapewnić mikrosonda, nad którą pracują badacze z SDS Optic. Badania będą prowadzone w nowoczesnym laboratorium, które niedawno zostało otwarte.

Motor lepszy od JKS Jarosław

Motor lepszy od JKS Jarosław 42 9

Piłkarze Motoru po dwóch remisach z rzędu tym razem zgarnęli komplet punktów. Nie było łatwo, ale żółto-biało-niebiescy pokonali ostatecznie ostatni w tabeli JKS Jarosław 1:0. Dzięki temu udany debiut w roli pierwszego trenera zaliczył Piotr Zasada, który we wtorek zastąpił Marcina Sasala.

Henry No Hurry! Koncert na Trzecim Księżycu
21 kwietnia 2018, 20:00

Henry No Hurry! Koncert na Trzecim Księżycu 2 0

Co Gdzie Kiedy. W sobotę, 21 kwietnia o godz. 20 na Trzecim Księżycu w Kazimierzu Dolnym (Mały Rynek 1) odbędzie się koncert Henry No Hurry!

Hetman Zamość - Stal Kraśnik 3:0. Dostali nową porcję tlenu

Hetman Zamość - Stal Kraśnik 3:0. Dostali nową porcję tlenu 4 16

Mecz na szczycie dla Hetmana. Zespół z Zamościa pokonał Stal Kraśnik 3:0. Podopieczni Jacka Ziarkowskiego zagrali bardzo dobre zawody, ale trzeba też dodać, że goście praktycznie całą drugą połowę grali w dziesiątkę. A ostatnie 25 minut nawet w dziewiątkę.

Przed nami kolejna niedziela bez handlu, ale w tych sklepach zrobisz zakupy
LISTA

Przed nami kolejna niedziela bez handlu, ale w tych sklepach zrobisz zakupy 15 10

Jutro kolejna niedziela wolna od handlu, ale w niektórych sklepach zrobimy zakupy. Ustawa pozwala na to, żeby właściciele stanęli tego dnia za ladą. Sklepy wymieniliśmy w naszej liście.

Chełmianka – Orlęta 1:2. Stracili fotel lidera

Chełmianka – Orlęta 1:2. Stracili fotel lidera 3 10

Zespół trenera Artura Bożyka dość niespodziewanie uległ na własnym stadionie Orlętom Spomlek Radzyń Podlaski 1:2. Przegrana z lokalnym rywalem kosztowała drużynę z Chełma utratę pozycji lidera

Lublinianka – Kłos Chełm 1:2. Sobotnie mecze IV ligi

Lublinianka – Kłos Chełm 1:2. Sobotnie mecze IV ligi 24 2

Zawodnicy z Wieniawy przegrali na własnym stadionie z ekipą z Chełma 1:2. Głównym architektem wyjazdowej wygranej Kłosa był Alan Chmiel – strzelec dwóch bramek.

Chcieli kupić e-papierosa od 17-latka. Napadli go, gdy nie zgodził się na niższą cenę

Chcieli kupić e-papierosa od 17-latka. Napadli go, gdy nie zgodził się na niższą cenę 14 0

Policjanci z Ryk zatrzymali dwóch mężczyzn, którzy odpowiedzą za rozbój na 17-latku.

ALARM24

Widzisz wypadek? Jesteś świadkiem niecodziennego zdarzenia?
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

Kliknij i dodaj swojego newsa!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium
Rozumiem

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej informacji w naszej polityce prywatności.