poniedziałek, 21 sierpnia 2017 r.

Lublin

Kadisz za zabitych w obozie pracy

Dodano: 4 listopada 2004, 22:03
Autor: Ewa Dziedzic

W dwóch językach – w jidisz i po polsku – odprawiono wczoraj modły za 15 tysięcy więźniów Arbeitslager Poniatowa, zamordowanych
4 listopada 1943 r. Rocznicę tragedii uczczono uroczystością, zorganizowaną przez Żydowski Instytut Historyczny w Warszawie.

Kadisz rabina Szudricha i modlitwa proboszcza Józefa Brzozowskiego były odmawiane pomiędzy dębami w otoczeniu poniatowskiej Edy. Tam, w przedwojennych halach fabrycznych, hitlerowcy zorganizowali najpierw obóz jeniecki, a potem obóz pracy. Na łagier jeniecki przeznaczono 3 hale fabryczne. Jeńcy radzieccy, Żydzi, Austriacy, Polacy – po inwazji na ZSRR – przybywali tu ze stalagów (m.in. w Białej Podlaskiej), dowożeni do stacji w Nałęczowie. Do obozu przeznaczenia szli pieszo. Było ich 20 tys. Zginęli wszyscy w 1942 r. „Zwolnione” miejsce zajął Ar-
beitslager Poniatowa – Tobbens Werke. Taka sama fabryka tekstyliów funkcjonowała w getcie warszawskim.
W tym poniatowskim obozie pracy przebywało w sumie 18 tys. więźniów narodowości żydowskiej. Na początku listopada 1943 roku wywieziono najzdrowszych. Potem do Poniatowej przybyły dodatkowe oddziały SS, SD, policji i specjalny oddział SS z Oświęcimia. Eksterminację Żydów w Poniatowej – Erntefest – znamy z przekazów dwóch ocalałych kobiet: Estery Rubinstein i Ludwiki Fiszer, i z zeznań niemieckich żołnierzy. Więźniowie wychodzili z baraków w 50-osobowych grupach. Przy ogłuszającej muzyce zdejmowali kosztowności, pakowane od razu w walizki. Potem rozbierali się do naga i maszerowali do wykopanych rowów. Niemcy strzelali do leżących. W ten sposób wymordowano 15 tys. osób.
Relacje ocalałych przytoczono na wczorajszej uroczystości w scenicznym dokumencie przygotowanym przez Artura Podgórskiego, zrealizowanym przez lubelskich aktorów. Była sesja historyczna, prezentacja filmu Ewy Szprynger „Historia wpisana w życie”, wspomnienia. Zdjęcia, pieśni i audycje radiowe związane z obozami hitlerowskimi w Poniatowej pomieszcza multimedialna ekspozycja „Arbeitslager Poniatowa” w miejscowym Ośrodku Kultury.
W obchodach wziął udział Dawid Peleg ambasador Izraela w Polsce, przedstawiciele ambasad Austrii i USA, powitani przez wojewodę Andrzeja Kurowskiego i władze Poniatowej.
Czytaj więcej o:
(0) komentarzy

Skomentuj

avatar
Komentujesz jako Gość (Zaloguj się)

Zaznacz "Nie jestem robotem", by dodać komentarz:

Ostatnie komentarze

Na razie brak komentarzy, Twój może być pierwszy.

Pozostałe informacje

Alarm 24
Widzisz wypadek? Jesteś świadkiem niecodziennego zdarzenia?
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

Kliknij i dodaj swojego newsa!