Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Lublin

16 kwietnia 2018 r.
21:23

Kiedyś stała w centrum dzielnicy żydowskiej. Drugie życie pewnej studni

10 12 A A

Kiedyś jeden z ważniejszych punktów w Lublinie. Potem przez wiele lat zaniedbany zabytek bez gospodarza. Aż wreszcie XIX-wieczny miejski zdrój doczekał się remontu i pamiątkowej tablicy.

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować

Kiedyś stała na skrzyżowaniu ulic Ruskiej i Szerokiej, w centrum dzielnicy żydowskiej. Dziś jest częścią placu manewrowego dworca PKS i jedyną pozostałością po lubelskim Podzamczu, kompletnie zniszczonym w czasie wojny

Choć koszty remontu historycznego obiektu (stojącego na terenie Lubelskich Dworców) nie były zawrotne, to musiał pojawić się ktoś, kto wyłożył gotówkę z własnej kieszeni.

– 40 tys. zł. Tyle kosztowały prace budowlane. Wszyscy inni pracowali przy tym projekcie za darmo – mówi Joanna Zętar z Ośrodka Brama Grodzka Teatr NN.

Ten człowiek z pieniędzmi to Julian Mahari. Urodzony w Tel Avivie w polskiej rodzinie, od 18. roku życia mieszkający w Szwajcarii. Naukowiec, który przez 20 lat uczył ekonomii na UMCS, a do Polski po raz pierwszy przyjechał 30 lat temu. Jak podkreślał na poniedziałkowej konferencji prasowej – zaangażowanie się w renowację ostatniego murowanego obiektu dawnej dzielnicy żydowskiej, było pomysłem nie jego, ale jego młodszego syna Raphaela.

– Jestem tu w specyficznej roli, bo w roli ojca – mówi Julian Mahari. – 19-letni chłopak w dalekiej Szwajcarii bardzo chciał się w taki projekt zaangażować. Pytałem: po co ci to? Odpowiadał cytatem „Kiedy jak nie teraz? Gdzie jak nie tu? Kto jak nie my?”

19-letni Raphael nie mówi po polsku. Płomienną przemowę odczytał po angielsku.

– Czuję się zaszczycony stojąc dziś tutaj między wami. Moja troska o zdrój ma swój początek w szkolnym projekcie. Cieszę się, że przyjęła formę upamiętnienia i przestrogi dla przyszłych pokoleń. A możliwość włożenia własnego wkładu w ulepszanie świata daje mi poczucie spełnienia.

Zasad gospodarki rynkowej od Juliana Mahari uczył się prezydent Lublina, który studiował ekonomię na UMCS.

– Zaimponowało mi, że Julian dał się wciągnąć w tę opowieść o świecie, którego już nie ma – komentuje Krzysztof Żuk, kiedyś w relacji student – wykładowca, dziś prezydent – darczyńca.

Studnia ma wyczyszczone cegły, nowe: fugi, wewnętrzne tynki, przeszklenia. Będą jeszcze nowe płyty chodnikowe wokół. Będą, bo z powodu pożaru pobliskiego targu prace się opóźniły. Nie ma za to wody.

– Nie planujemy tego ze względów sanitarnych – mówi Joanna Zętar. – Planujemy natomiast włączenie miejskiego zdroju w trasę oprowadzania po terenie dawnego lubelskiego getta.

W 1908 r. takich zdrojów, w których za 1 grosz można było kupić wiaderko wody, było w mieście pięć. W czasie wojny studzienka była miejscem, gdzie mieszkańcy getta przychodzili nie tylko po wodę, ale też po to, by wymienić informacje, dowiedzieć się, co się w mieście dzieje. Na starych fotografiach przed zdrojem zawsze stoi kolejka ludzi z metalowymi wiadrami. Po wojnie, gdy zaczęły działać miejskie wodociągi (a cena wiaderka wzrosła do 2 groszy), studzienka przestała być potrzebna. Bez właściciela i użytkowników przez lata popadała w ruinę. Stoi do dziś, bo w 1972 r. została wpisana do rejestru zabytków.

Czasy II wojny światowej
Czasy II wojny światowej (fot. Archiwum Symchy Wajsa/Ośrodek Brama Grodzka Teatr NN)

Komentarze 12

Najlepsze · Najnowsze
Avatar
Gość / 18 kwietnia 2018 o 22:10
W internetach dzisiaj podali, że w Berlinie Żydów biją! Czy Grossy Enkelkingi i Michniki juz to potępiły? Czy w BBC i CNN juz trąbią o niemieckim antysemityzmie?
Avatar
Gość / 18 kwietnia 2018 o 21:59
15.XII.41r. Niemiecki naczelnik powiatu grójeckiego obiecał za każdego wskazanego Żyda kwintal zboża...żaden Polak się nie zgłosił. III-X.43r. 40 osobowa grupa Holendrów z "Colonne Henneicke" wydała na śmierć ponad...8 000 Żydów.
Avatar
Gość / 18 kwietnia 2018 o 17:59
Ciekawostka. W Berlinie na ulicy muzułmanin publicznie pobił żyda, szkoły zyudowskie clofobowo ochraniane przez wojsko/policje, ale w mediach "przyjaźń" kwitnie. W Polsce zaś od lat pełno żydów w polityce, rządach, mediach, sądach, resortach, wolno wszyscy chodzą, a wycieczki z Izraela przyjeżdżają z uzbrojonymi ochroniarzami? Polska dla zydow jest antysemi.... O co tutaj chodzi?
Avatar
Gość / 18 kwietnia 2018 o 10:13
obŻYDliwe ;/
Avatar
EW / 17 kwietnia 2018 o 17:04
W roku 1908 to nie było groszy, tylko kopiejki.
Avatar
Gość / 17 kwietnia 2018 o 16:23
chciał się pokazać w kraju ale już po Polsku nie umiał czytać, zgroza
Avatar
Gosc / 17 kwietnia 2018 o 08:51
Maariv 21.07.1971. Polacy pamiętają.
Avatar
Gość / 17 kwietnia 2018 o 08:12
"Na moskową studnię jest i finans i ok. A na spalony polski targ nie ciaczków. Jest tylko POkraczna klaka - zlikwidowaź, buldożer itp. bzdety. Nasi władza brała od kupców co dzień finans za handel to teraz musi odbudować targ. " Zamiast pluć jadem przeczytaj artykuł po raz drugi, trzeci, a jak trzeba to i siódmy. Remont zdroju został sfinansowany z PRYWATNYCH środków. NIE z budżetu miasta. Należy doceniać, że Żydzi dbają o resztki swojego dziedzictwa, a ten uliczny zdrój do niego należy. Dlaczego my - Polacy, nie bierzemy przykładu od nich? Szkoda. Dużo jest wśród Polaków ludzi bardzo zamożnych , dla których renowacja jakiegoś reliktu nie stanowiłaby najmniejszego problemu. Ale zawsze trzeba kupić sobie trzeci samochód, zmienić Lexusa na Maybacha (albo odwrotnie ;) )albo pojechać na Safari ze szwagrem. Sami nie dbamy o swoje dziedzictwo, a czepiamy się innych... Czytanie ze zrozumieniem się kłania.
"Na moskową studnię jest i finans i ok. A na spalony polski targ nie ciaczków. Jest tylko POkraczna klaka - zlikwidowaź, buldożer itp. bzdety. Nasi władza brała od kupców co dzień finans za handel to teraz musi odbudować targ. " Zamiast pluć jadem przeczytaj artykuł po raz drugi, trzeci, a jak trzeba to i siódmy. Remont zdroju został sfinansowany z PRYWATNYCH środków. NIE z budżetu miasta. Należy doceniać, że Żydzi dbają o resztki swojego dziedzictwa, a ten uliczny zdrój do niego należy. Dlaczego my - Polacy, nie bierzemy przykładu... rozwiń
Avatar
Gość / 17 kwietnia 2018 o 06:55
Na moskową studnię jest i finans i ok. A na spalony polski targ nie ciaczków. Jest tylko POkraczna klaka - zlikwidowaź, buldożer itp. bzdety. Nasi władza brała od kupców co dzień finans za handel to teraz musi odbudować targ.
Avatar
Gość / 17 kwietnia 2018 o 06:26
Piłem wode z tej studni jako dziecko, dziś mam 102 lata i uważam że dworzec w rak waznym dla Żydów miejscu to bezczeszczenie, szczegolnie taki brzydki, brudny dworzec.
Avatar
Gość / 18 kwietnia 2018 o 22:10
W internetach dzisiaj podali, że w Berlinie Żydów biją! Czy Grossy Enkelkingi i Michniki juz to potępiły? Czy w BBC i CNN juz trąbią o niemieckim antysemityzmie?
Avatar
Gość / 18 kwietnia 2018 o 21:59
15.XII.41r. Niemiecki naczelnik powiatu grójeckiego obiecał za każdego wskazanego Żyda kwintal zboża...żaden Polak się nie zgłosił. III-X.43r. 40 osobowa grupa Holendrów z "Colonne Henneicke" wydała na śmierć ponad...8 000 Żydów.
Avatar
Gość / 18 kwietnia 2018 o 17:59
Ciekawostka. W Berlinie na ulicy muzułmanin publicznie pobił żyda, szkoły zyudowskie clofobowo ochraniane przez wojsko/policje, ale w mediach "przyjaźń" kwitnie. W Polsce zaś od lat pełno żydów w polityce, rządach, mediach, sądach, resortach, wolno wszyscy chodzą, a wycieczki z Izraela przyjeżdżają z uzbrojonymi ochroniarzami? Polska dla zydow jest antysemi.... O co tutaj chodzi?
Avatar
Gość / 18 kwietnia 2018 o 10:13
obŻYDliwe ;/
Avatar
EW / 17 kwietnia 2018 o 17:04
W roku 1908 to nie było groszy, tylko kopiejki.
Avatar
Gość / 17 kwietnia 2018 o 16:23
chciał się pokazać w kraju ale już po Polsku nie umiał czytać, zgroza
Avatar
Gosc / 17 kwietnia 2018 o 08:51
Maariv 21.07.1971. Polacy pamiętają.
Avatar
Gość / 17 kwietnia 2018 o 08:12
"Na moskową studnię jest i finans i ok. A na spalony polski targ nie ciaczków. Jest tylko POkraczna klaka - zlikwidowaź, buldożer itp. bzdety. Nasi władza brała od kupców co dzień finans za handel to teraz musi odbudować targ. " Zamiast pluć jadem przeczytaj artykuł po raz drugi, trzeci, a jak trzeba to i siódmy. Remont zdroju został sfinansowany z PRYWATNYCH środków. NIE z budżetu miasta. Należy doceniać, że Żydzi dbają o resztki swojego dziedzictwa, a ten uliczny zdrój do niego należy. Dlaczego my - Polacy, nie bierzemy przykładu od nich? Szkoda. Dużo jest wśród Polaków ludzi bardzo zamożnych , dla których renowacja jakiegoś reliktu nie stanowiłaby najmniejszego problemu. Ale zawsze trzeba kupić sobie trzeci samochód, zmienić Lexusa na Maybacha (albo odwrotnie ;) )albo pojechać na Safari ze szwagrem. Sami nie dbamy o swoje dziedzictwo, a czepiamy się innych... Czytanie ze zrozumieniem się kłania.
"Na moskową studnię jest i finans i ok. A na spalony polski targ nie ciaczków. Jest tylko POkraczna klaka - zlikwidowaź, buldożer itp. bzdety. Nasi władza brała od kupców co dzień finans za handel to teraz musi odbudować targ. " Zamiast pluć jadem przeczytaj artykuł po raz drugi, trzeci, a jak trzeba to i siódmy. Remont zdroju został sfinansowany z PRYWATNYCH środków. NIE z budżetu miasta. Należy doceniać, że Żydzi dbają o resztki swojego dziedzictwa, a ten uliczny zdrój do niego należy. Dlaczego my - Polacy, nie bierzemy przykładu... rozwiń
Avatar
Gość / 17 kwietnia 2018 o 06:55
Na moskową studnię jest i finans i ok. A na spalony polski targ nie ciaczków. Jest tylko POkraczna klaka - zlikwidowaź, buldożer itp. bzdety. Nasi władza brała od kupców co dzień finans za handel to teraz musi odbudować targ.
Avatar
Gość / 17 kwietnia 2018 o 06:26
Piłem wode z tej studni jako dziecko, dziś mam 102 lata i uważam że dworzec w rak waznym dla Żydów miejscu to bezczeszczenie, szczegolnie taki brzydki, brudny dworzec.
Zobacz wszystkie komentarze 12

Skomentuj

Komentujesz jako Gość
Zaznacz "Nie jestem robotem", by dodać komentarz:
Twój komentarz został dodany

Pozostałe informacje

Kali wystąpi w Graffiti

Kali wystąpi w Graffiti 0 0

Co Gdzie Kiedy. W sobotę, 28 kwietnia o godz. 20 w klubie Graffiti (al. Piłsudskiego 13) wystąpi popularny raper Kali. Artysta będzie promował swoją najnowszą płytę.

Bank z murkiem i piramida dla młodzieży w Parczewie

Bank z murkiem i piramida dla młodzieży w Parczewie 0 0

To już pewne. Do końca września w Parczewie powstanie skatepark. Będzie dostępny dla wszystkich za darmo.

Radzyń Podlaski: Sitkowskiego do remontu. Miasto zrobi to wspólnie z powiatem

Radzyń Podlaski: Sitkowskiego do remontu. Miasto zrobi to wspólnie z powiatem 0 0

Miasto dołoży powiatowi do remontu ulicy Sitkowskiego. Chodzi o kilometrowy odcinek tej głównej drogi w mieście. Jej właścicielem jest powiat, a miasto jest zarządcą. Mieszkańcy narzekali, że nawierzchnia przypomina ser szwajcarski.

TBV Start Lublin przedłuża kontrakty

TBV Start Lublin przedłuża kontrakty 1 0

W środę nowe umowy z czerwono-czarnymi podpisali: Mateusz Dziemba i Uros Mirković. Obaj zostają w TBV Starcie na kolejny sezon.

Świdnik Air Festival 2018: Co PZL-Świdnik zaprezentuje na pokazach lotniczych?

Świdnik Air Festival 2018: Co PZL-Świdnik zaprezentuje na pokazach lotniczych? 0 2

Świdnik Air Festival bez tych maszyn byłby niepełny. Wczoraj do imprezy dołączył PZL-Świdnik, który podczas lotniczego święta pokaże śmigłowce – współczesne i historyczne.

Quiz: Co wiesz o piłkarskiej Lidze Mistrzów?

Quiz: Co wiesz o piłkarskiej Lidze Mistrzów? 2 0

Najbardziej prestiżowe klubowe rozgrywki piłkarskie wkraczają w decydującą fazę. Sprawdź swoją wiedzę w naszym quizie.

Kozienalia 2018: Znamy kolejną gwiazdę. Dostała dwa Fryderyki

Kozienalia 2018: Znamy kolejną gwiazdę. Dostała dwa Fryderyki 0 0

Organizatorzy tegorocznych Kozienaliów ogłosili kolejną gwiazdę swoich koncertów. Będzie nią laureatka dwóch Fryderyków Daria Zawiałow.

Kontrole w zakładzie drobiarskim, produkcja wstrzymana

Kontrole w zakładzie drobiarskim, produkcja wstrzymana 1 2

W zakładach drobiarskich Sedar w Międzyrzecu Podlaskim wstrzymano produkcję. Dopiero specjalistyczne badania pozwolą podjąć decyzję co dalej. Ma to związek z wyciekiem amoniaku sprzed kilku dni

Kompletnie pijany jechał traktorem. To nie mogło się dobrze skończyć

Kompletnie pijany jechał traktorem. To nie mogło się dobrze skończyć 6 2

Prawie trzy promile alkoholu w organizmie miał traktorzysta, który w Sadurkach (pow. puławski) wjechał w bariery. Trafił do szpitala.

Krzysztof Żuk chce wyłączenia sędziego. Wojewoda ostro o prezydencie
PILNE
film

Krzysztof Żuk chce wyłączenia sędziego. Wojewoda ostro o prezydencie 17 69

 Nie został dziś ogłoszony wyrok w sprawie usunięcia Krzysztofa Żuka z fotela prezydenta Lublina. To efekt złożonego przez Żuka wniosku o odsunięcie od sprawy sędzi, której zarzuca brak bezstronności. Może to na długi czas odwlec wyrok w sporze między prezydentem a wojewodą, który komentuje sprawę ostro: - Żuk stchórzył

MKS Perła może dzisiaj zostać mistrzem Polski

MKS Perła może dzisiaj zostać mistrzem Polski 0 0

MKS Perła Lublin już dzisiaj może zostać mistrzem Polski. Aby tak się stało, musi jednak pokonać na wyjeździe GTPR Gdynia

Puchaczów: Będzie żłobek. A za rok przedszkole

Puchaczów: Będzie żłobek. A za rok przedszkole 0 0

Rodzice z gminy Puchaczów mogą być zadowoleni. Gmina jeszcze w tym roku zorganizuje żłobek w Albertowie. A w przyszłym planuje tam otwarcie oddziału przedszkolnego.

Pracował na polu, odkopał pocisk moździerzowy

Pracował na polu, odkopał pocisk moździerzowy 0 1

Pocisk moździerzowy z czasów wojny znalazł w Wilkowie mężczyzna pracujący na polu.

"Cudowny" filtr do wody za 5 tys. zł. Czytelniczka: Moi rodzice dali się naciągnąć

"Cudowny" filtr do wody za 5 tys. zł. Czytelniczka: Moi rodzice dali się naciągnąć 15 6

Filtr kosztuje prawie 5 tysięcy złotych i ma chronić przed nowotworami oraz sprawiać, że woda będzie bogata w łatwo przyswajalne minerały. Starsi ludzie kupują tak reklamowany produkt. – Jak można w ten sposób ich naciągać?! – oburza się nasza Czytelniczka, której ponad 70-letni rodzice mają problem ze zwrotem „cudownego” urządzenia.

Dalszy ciąg sporu o "zielony plac zabaw". Jest decyzja sądu

Dalszy ciąg sporu o "zielony plac zabaw". Jest decyzja sądu 2 1

Lubelska Spółdzielnia Mieszkaniowa po raz kolejny przegrała w sprawie planowanej budowy – jak nazywa inwestor - domu seniora na osiedlu Piastowskim. Wojewódzki Sąd Administracyjny podtrzymał decyzję wojewody, który nie pozwolił na rozpoczęcie prac.

ALARM24

Widzisz wypadek? Jesteś świadkiem niecodziennego zdarzenia?
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

Kliknij i dodaj swojego newsa!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium
Rozumiem

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej informacji w naszej polityce prywatności.