Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Lublin

16 marca 2018 r.
15:36

Ta studnia to jedyna budowla ocalała z żydowskiej części Lublina. Ruszyła renowacja

Autor: Zdjęcie autora Dominik Smaga
42 13 A A
(fot. Wojciech Nieśpiałowski)

Zaczęła się renowacja studni, która jako jedyna budowla ocalała z żydowskiej części Lublina, zburzonej na polecenie Niemców. Dotąd niezauważana przez przechodniów, już za miesiąc ma przykuwać ich uwagę i przywoływać pamięć o tragicznej historii.

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować

Dzisiaj studnia stoi skromnie przy placu manewrowym głównego dworca autobusowego. Kiedyś była w samym centrum dzielnicy żydowskiej, przy skrzyżowaniu nieistniejącej już ul. Szerokiej z Ruską, która miała nieco inny przebieg niż obecnie. Na starych fotografiach widać jeszcze ludzi stojących w kolejce po wodę. Studnia przetrwała do dziś. Ludzi bestialsko wymordowano.

Najbliższej nocy, z piątku na sobotę, minie 76. lat od chwili, gdy rozpoczęło się to, co Niemcy nazwali akcją Reinhardt: zaplanowane, masowe unicestwienie Żydów.

– W ramach likwidacji getta Niemcy wywieźli do Bełżca blisko 28 tys. kobiet, mężczyzn i dzieci żydowskich. Na terenie getta i w okolicach Lublina zamordowano kolejne 2 tys. osób – przypomina Jakub Chmielewski, historyk z Państwowego Muzeum na Majdanku.

Po zgładzeniu ludzi, Niemcy zgładzili też część miasta. Na ich rozkaz burzono budynek po budynku. W tkance miasta została wielka wyrwa, której symbolem jest ukształtowany po wojnie pl. Zamkowy. Ocalała samotna studnia. W zeszłym roku zapadła decyzja o jej odnowieniu, wtedy udało się wykonać dokumentację i wstępne prace.

Zasadnicze roboty rozpoczęły się kilka dni temu. Studnia będzie odrestaurowana, przeszklona z dwóch stron, zyska iluminację, a wokół niej zostanie wymieniona nawierzchnia. – Koszt prac to około 60 tys. zł. W całości zostanie pokryty przez darczyńców, rodzinę Juliana i Rafaela Mahari – mówi Joanna Zętar z Ośrodka Brama Grodzka-Teatr NN, który później będzie się opiekował odnowionym zdrojem. – Uroczyste otwarcie studni odbędzie się 16 kwietnia.

Studnia przy ul. Ruskiej w Lublinie

76 lat temu

Początek prac przy renowacja studni zbiega się z rocznicą tragicznych wydarzeń toczących się wokół niej. W jej niedalekim sąsiedztwie dziś i jutro zbiorą się ludzie, by uczcić ofiary. Teatr NN zaprasza do udziału w wydarzeniach.

W piątek o godz. 18 w Bramie Grodzkiej będą odczytywane nazwiska z listy zawierającej około 4,5 tys. nazwisk mieszkańców getta. Kulminacją wydarzenia będzie wygaszenie światła na terenie dawnej, nieistniejącej już dzielnicy żydowskiej. Po obu stronach Bramy Grodzkiej powstaną dwie symboliczne przestrzenie – przestrzeń światła i przestrzeń ciemności. Wydarzenie to „Misterium Światła i Ciemności” przypominające o likwidacji lubelskiego getta na Podzamczu.

(fot. Wojciech Nieśpiałowski)

Marsz na Umschlagplatz

W sobotę będzie można przejść szlakiem pamięci „Lublin. Pamięć Zagłady”, który został otwarty rok temu, w 75. rocznicę tamtych tragicznych wydarzeń. Przejście wraz z przewodnikiem przebiegać będzie trasą ostatniej drogi, którą przeszli lubelscy Żydzi przed deportacją do obozu zagłady w Bełżcu. Uczestnicy zbiorą się o godz. 11 w Bramie Grodzkiej, przejdą na miejsce po nieistniejącej synagodze Maharszala, dalej pójdą ul. Ruską, Kalinowszczyzna, Turystyczną do ulicy Zimnej, gdzie zlokalizowana była rampa kolejowa.
Trasa szlaku pamięci jest oznakowana za pomocą 21 betonowych płyt z tekstami i metalowymi opaskami, w których wycięte są litery alfabetu hebrajskiego. Ostatnia – 22 litera – jest umieszczona w dachu kontenera, będącego częścią instalacji artystycznej „Nie/Pamięć Miejsca”, znajdującej się w miejscu pamięci Umschlagplatz (ul. Zimna). To stąd między 17 marca a 14 kwietnia 1942 roku w ramach akcji „Reinhardt” niemieckie władze okupacyjne deportowały do obozu zagłady w Bełżcu blisko 28 tys. dzieci, kobiet i mężczyzn.

(oprac.)

Komentarze 13

Najlepsze · Najnowsze
Avatar
Karol / 17 marca 2018 o 09:48
Gosc napisał:
Masz pecha komentując moja wypowiedz. Nie chodzę do kosciola.
 ale katolik naturalnie ?
Avatar
Gość / 17 marca 2018 o 07:59
mam wy***e. tak jak Żydzi mają na nas i nasze ofiary. jak mosiek jankowi, tak janek mośkowi.
Avatar
Gość / 17 marca 2018 o 00:18
16-III-1942 r. Austriak SS -Brigadeführer Odilo Globocnik, szef Einsatz Reinhardt oraz pozostała ekipa 3 Rzeszy Niemieckiej pod przewodem AUSTRIAKA HITLERA rozpoczęli likwidację lubelskiego getta (akcja „Reinhardt” -kryptonim akcji zagłady Żydów z G.G. i Okręgu Białostockiego przeprowadz. w 1942–1943 w ramach tzw. ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej (niem. Endlösung der Judenfrage)
Avatar
Gość / 17 marca 2018 o 00:10
Znowu zydowskie mącenie i dorabianie judeohistorii. Robcie za wlasna kase i najlepiej w tel avivie.
Avatar
Gość / 16 marca 2018 o 22:16
Jedyna budowla z żydowskiej części Lublina...Boże,kto to napisał tę głupotę!?
Avatar
hahaha / 16 marca 2018 o 22:12
Jakaś szmata nawet doczytać nie potrafi kto finansuje remont studni i pitoli o podstkach;)
Avatar
Gosc / 16 marca 2018 o 21:03
Masz pecha komentując moja wypowiedz. Nie chodzę do kosciola.
Avatar
Karol / 16 marca 2018 o 19:12
Gosc napisał:
Jako Polak i obywatel suwerennego państwa chciałbym wiedzieć ile państwo polskie z naszych podatków na zamiar dokładać do odbudowy żydowskiej studni. Darowizna myślę nie wystarczy na odrestaurowanie tej studni.
 ale modlić się co niedziela do Żyda to potrafisz 
Avatar
Gość / 16 marca 2018 o 18:41
Austriak SS -Brigadeführer Odilo Globocnik, szef Einsatz Reinhardt poprowadził akcję
Avatar
Gość / 16 marca 2018 o 18:40
16-III-1942 r. NIEMCY rozpoczęli likwidację lubelskiego getta (akcja „Reinhardt” -kryptonim akcji zagłady Żydów z G.G. i Okręgu Białostockiego przeprowadz. w 1942–1943 w ramach tzw. ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej (niem. Endlösung der Judenfrage)
Avatar
Karol / 17 marca 2018 o 09:48
Gosc napisał:
Masz pecha komentując moja wypowiedz. Nie chodzę do kosciola.
 ale katolik naturalnie ?
Avatar
Gość / 17 marca 2018 o 07:59
mam wy***e. tak jak Żydzi mają na nas i nasze ofiary. jak mosiek jankowi, tak janek mośkowi.
Avatar
Gość / 17 marca 2018 o 00:18
16-III-1942 r. Austriak SS -Brigadeführer Odilo Globocnik, szef Einsatz Reinhardt oraz pozostała ekipa 3 Rzeszy Niemieckiej pod przewodem AUSTRIAKA HITLERA rozpoczęli likwidację lubelskiego getta (akcja „Reinhardt” -kryptonim akcji zagłady Żydów z G.G. i Okręgu Białostockiego przeprowadz. w 1942–1943 w ramach tzw. ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej (niem. Endlösung der Judenfrage)
Avatar
Gość / 17 marca 2018 o 00:10
Znowu zydowskie mącenie i dorabianie judeohistorii. Robcie za wlasna kase i najlepiej w tel avivie.
Avatar
Gość / 16 marca 2018 o 22:16
Jedyna budowla z żydowskiej części Lublina...Boże,kto to napisał tę głupotę!?
Avatar
hahaha / 16 marca 2018 o 22:12
Jakaś szmata nawet doczytać nie potrafi kto finansuje remont studni i pitoli o podstkach;)
Avatar
Gosc / 16 marca 2018 o 21:03
Masz pecha komentując moja wypowiedz. Nie chodzę do kosciola.
Avatar
Karol / 16 marca 2018 o 19:12
Gosc napisał:
Jako Polak i obywatel suwerennego państwa chciałbym wiedzieć ile państwo polskie z naszych podatków na zamiar dokładać do odbudowy żydowskiej studni. Darowizna myślę nie wystarczy na odrestaurowanie tej studni.
 ale modlić się co niedziela do Żyda to potrafisz 
Avatar
Gość / 16 marca 2018 o 18:41
Austriak SS -Brigadeführer Odilo Globocnik, szef Einsatz Reinhardt poprowadził akcję
Avatar
Gość / 16 marca 2018 o 18:40
16-III-1942 r. NIEMCY rozpoczęli likwidację lubelskiego getta (akcja „Reinhardt” -kryptonim akcji zagłady Żydów z G.G. i Okręgu Białostockiego przeprowadz. w 1942–1943 w ramach tzw. ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej (niem. Endlösung der Judenfrage)
Zobacz wszystkie komentarze 13

Skomentuj

Komentujesz jako Gość
Zaznacz "Nie jestem robotem", by dodać komentarz:
Twój komentarz został dodany

Pozostałe informacje

Kali wystąpi w Graffiti

Kali wystąpi w Graffiti 0 0

Co Gdzie Kiedy. W sobotę, 28 kwietnia o godz. 20 w klubie Graffiti (al. Piłsudskiego 13) wystąpi popularny raper Kali. Artysta będzie promował swoją najnowszą płytę.

Bank z murkiem i piramida dla młodzieży w Parczewie

Bank z murkiem i piramida dla młodzieży w Parczewie 0 0

To już pewne. Do końca września w Parczewie powstanie skatepark. Będzie dostępny dla wszystkich za darmo.

Radzyń Podlaski: Sitkowskiego do remontu. Miasto zrobi to wspólnie z powiatem

Radzyń Podlaski: Sitkowskiego do remontu. Miasto zrobi to wspólnie z powiatem 0 0

Miasto dołoży powiatowi do remontu ulicy Sitkowskiego. Chodzi o kilometrowy odcinek tej głównej drogi w mieście. Jej właścicielem jest powiat, a miasto jest zarządcą. Mieszkańcy narzekali, że nawierzchnia przypomina ser szwajcarski.

TBV Start Lublin przedłuża kontrakty

TBV Start Lublin przedłuża kontrakty 2 0

W środę nowe umowy z czerwono-czarnymi podpisali: Mateusz Dziemba i Uros Mirković. Obaj zostają w TBV Starcie na kolejny sezon.

Świdnik Air Festival 2018: Co PZL-Świdnik zaprezentuje na pokazach lotniczych?

Świdnik Air Festival 2018: Co PZL-Świdnik zaprezentuje na pokazach lotniczych? 0 2

Świdnik Air Festival bez tych maszyn byłby niepełny. Wczoraj do imprezy dołączył PZL-Świdnik, który podczas lotniczego święta pokaże śmigłowce – współczesne i historyczne.

Quiz: Co wiesz o piłkarskiej Lidze Mistrzów?

Quiz: Co wiesz o piłkarskiej Lidze Mistrzów? 2 0

Najbardziej prestiżowe klubowe rozgrywki piłkarskie wkraczają w decydującą fazę. Sprawdź swoją wiedzę w naszym quizie.

Kozienalia 2018: Znamy kolejną gwiazdę. Dostała dwa Fryderyki

Kozienalia 2018: Znamy kolejną gwiazdę. Dostała dwa Fryderyki 0 0

Organizatorzy tegorocznych Kozienaliów ogłosili kolejną gwiazdę swoich koncertów. Będzie nią laureatka dwóch Fryderyków Daria Zawiałow.

Kontrole w zakładzie drobiarskim, produkcja wstrzymana

Kontrole w zakładzie drobiarskim, produkcja wstrzymana 1 2

W zakładach drobiarskich Sedar w Międzyrzecu Podlaskim wstrzymano produkcję. Dopiero specjalistyczne badania pozwolą podjąć decyzję co dalej. Ma to związek z wyciekiem amoniaku sprzed kilku dni

Kompletnie pijany jechał traktorem. To nie mogło się dobrze skończyć

Kompletnie pijany jechał traktorem. To nie mogło się dobrze skończyć 6 2

Prawie trzy promile alkoholu w organizmie miał traktorzysta, który w Sadurkach (pow. puławski) wjechał w bariery. Trafił do szpitala.

Krzysztof Żuk chce wyłączenia sędziego. Wojewoda ostro o prezydencie
PILNE
film

Krzysztof Żuk chce wyłączenia sędziego. Wojewoda ostro o prezydencie 19 69

 Nie został dziś ogłoszony wyrok w sprawie usunięcia Krzysztofa Żuka z fotela prezydenta Lublina. To efekt złożonego przez Żuka wniosku o odsunięcie od sprawy sędzi, której zarzuca brak bezstronności. Może to na długi czas odwlec wyrok w sporze między prezydentem a wojewodą, który komentuje sprawę ostro: - Żuk stchórzył

MKS Perła może dzisiaj zostać mistrzem Polski

MKS Perła może dzisiaj zostać mistrzem Polski 0 0

MKS Perła Lublin już dzisiaj może zostać mistrzem Polski. Aby tak się stało, musi jednak pokonać na wyjeździe GTPR Gdynia

Puchaczów: Będzie żłobek. A za rok przedszkole

Puchaczów: Będzie żłobek. A za rok przedszkole 0 0

Rodzice z gminy Puchaczów mogą być zadowoleni. Gmina jeszcze w tym roku zorganizuje żłobek w Albertowie. A w przyszłym planuje tam otwarcie oddziału przedszkolnego.

Pracował na polu, odkopał pocisk moździerzowy

Pracował na polu, odkopał pocisk moździerzowy 0 1

Pocisk moździerzowy z czasów wojny znalazł w Wilkowie mężczyzna pracujący na polu.

"Cudowny" filtr do wody za 5 tys. zł. Czytelniczka: Moi rodzice dali się naciągnąć

"Cudowny" filtr do wody za 5 tys. zł. Czytelniczka: Moi rodzice dali się naciągnąć 16 6

Filtr kosztuje prawie 5 tysięcy złotych i ma chronić przed nowotworami oraz sprawiać, że woda będzie bogata w łatwo przyswajalne minerały. Starsi ludzie kupują tak reklamowany produkt. – Jak można w ten sposób ich naciągać?! – oburza się nasza Czytelniczka, której ponad 70-letni rodzice mają problem ze zwrotem „cudownego” urządzenia.

Dalszy ciąg sporu o "zielony plac zabaw". Jest decyzja sądu

Dalszy ciąg sporu o "zielony plac zabaw". Jest decyzja sądu 2 1

Lubelska Spółdzielnia Mieszkaniowa po raz kolejny przegrała w sprawie planowanej budowy – jak nazywa inwestor - domu seniora na osiedlu Piastowskim. Wojewódzki Sąd Administracyjny podtrzymał decyzję wojewody, który nie pozwolił na rozpoczęcie prac.

ALARM24

Widzisz wypadek? Jesteś świadkiem niecodziennego zdarzenia?
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

Kliknij i dodaj swojego newsa!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium
Rozumiem

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej informacji w naszej polityce prywatności.