Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Lublin

9 września 2017 r.
12:05

Tarcze szkolne, fluoryzacja i trójki klasowe - taka była szkoła w PRL. Zobacz niezwykłe zdjęcia

133 20 A A
AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować

Jacek Mirosław, fotoreporter lubelskich mediów, przez wiele lat fotografował uroczyste otwarcia nowego roku szkolnego. W latach 70. i 80. minionego wieku był między innymi w szkole w Krężnicy Jarej. Odwiedzał również lubelskie podstawówki.

- W Krężnicy zapamiętałem, jak pani zaprowadziła dzieci przed toaletę znajdującą się na zewnątrz - wspomina Jacek Mirosław. - Warto też wspomnieć, że w większości szkół obowiązywały wcześniej jednolite mundurki: dziewczynki nosiły fartuchy w kolorze niebieskim, chłopcy: w czarnym; do tego obowiązkowe białe kołnierzyki i tarcze szkolne. Czwartki były z kolei dla harcerzy: do szkoły chodziło się w mundurkach. W tamtych latach nikogo nie dziwiło, że wychowawca lub wychowawczyni mogła bez zapowiedzi przyjść wieczorem do domu ucznia i porozmawiać z rodzicami. Dotyczyły to jednak głównie tych, którzy sprawiali w szkole kłopoty. W miastach natomiast - zwłaszcza mniejszych - były tzw. trójki klasowe, składające się z rodziców, które wieczorami odwiedzały kawiarnie i kluby; pilnowali, żeby młodzież po godzinie 22 raczej siedziała w domu.

Stolice i cerowanie

System oświatowy w PRL-u był oparty na 8-klasowej szkole podstawowej. Po niej - do wyboru - były licea (4 lata), szkoły zawodowe (2- i 3-letnie) lub technika (5 lat). Studia trwały zazwyczaj 5 lat.

- Myślę, że poziom nauczania w latach 80. był o wiele wyższy aniżeli dzisiaj - mówi Krzysztof Dudek, absolwent liceum z 1981 roku. - Do dzisiaj znam wszystkie stolice europejskie oraz dopływy Wisły czy Odry. To, czego uczyliśmy się w ósmej klasie podstawówki, to mój syn miał w trzeciej klasie liceum. Podobnie matura. Żadne testy, tylko wypracowania. Do tego ustne odpowiedzi, a nie jakieś prezentacje. Mój dziadek zawsze powtarzał, że przedwojenna, tzw. duża matura dorównuje poziomem dzisiejszej obronie pracy magisterskiej. Nas uczono nie tylko w tamtych latach teorii, ale i praktyki. Pamiętam chociażby zajęcia z wychowania technicznego, gdzie uczyliśmy się, jak cerować czy też jak posługiwać się młotkiem lub jak podłączyć gniazdko elektryczne.

Szkolne apele

Dzisiejsze pokolenie 50-latków pamięta również doskonale szkolne apele, które zazwyczaj odbywały się w poniedziałki przed rozpoczęciem lekcji.

Zaczynały się odśpiewaniem patriotycznej pieśni (często był to harcerski hymn). Potem była część oficjalna: komunikaty, zarządzenia, a nawet życzenia urodzinowe. Podczas apelu dyrektor lub dyrektorka odczytywali nazwiska uczniów, którzy „podpadli” lub odnieśli jakiś sukces.

Zdarzało się, że z szeregu występowali uczniowie, którzy na przykład zostali przyłapani na paleniu papierosów. W takiej sytuacji do szkoły byli również wzywani rodzice. Każde przewinienie lub wyróżnienie było zapisywane w dzienniczku ucznia. Podobnie oceny. W specjalnej rubryce było miejsce na podpis rodzica.

- Przed nauczycielami czuło się duży respekt - mówi Jacek Mirosław. - Nikomu do głowy nie przyszłoby, żeby mu odburknąć czy napyskować. Takie zachowanie kończyło się od razu wezwaniem rodziców do szkoły. Uczeń był karany za to przez szkołę, a drugi raz: w domu.

Wycieczka w nagrodę

Dużą wagę przykładano w szkole do higieny. Zdarzało się, że nauczyciel sprawdzał czystość rąk, uszu oraz szyi ucznia. Do tego paznokcie. Pilnowano również, żeby uczniowie nosili raczej krótkie włosy. Już w pierwszej klasie nauczyciele uczyli dzieci podstawowych zasad dobrego wychowania. Chłopcy pilnowali się, żeby w drzwiach zawsze przepuszczać dziewczynki, a cała klasa wstawała, kiedy ktoś z dorosłych wszedł do klasy. Zawsze odpowiadano również na stojąco.

Klasy rywalizowały również o miano najczystszej. Specjalna komisja, składająca się z uczniów chodziła po klasach i sprawdzała porządek. Uwagi wpisywano do specjalnego zeszytu. Klasa, który wygrała, w nagrodę jechała na przykład na wycieczkę.

Zajęcia po zajęciach

Największą popularnością cieszyły się SKS-y. W piłkę grał prawie każdy. W każdej klasie można było jednak znaleźć kilku uczniów, którzy nie potrafili zrobić przewrotu czy skoczyć przez kozła. Większość nastolatków robiła to bez problemu; dużą popularnością cieszyły się również biegi przełajowe (szczególnie w małych miejscowościach), a zimą wszyscy jeździli na łyżwach. Lodowiska były organizowane praktycznie przy każdej szkole.

Nie brakowało też chętnych do kół zainteresowań. W szkołach funkcjonowały liczne organizacje, jak spółdzielnie uczniowskie, które „zarządzały” szkolnymi sklepikami, Klub Wiewiórka zachęcający do dbania o zęby, PCK (dzięki niemu każdy udział brał udział w szkoleniach udzielania pierwszej pomocy), Szkolna Kasa Oszczędzania, Związek Harcerstwa Polskiego.

Co jakiś czas w szkole przeprowadzano fluoryzację zębów oraz organizowano – zwłaszcza zimą – dni „mleczne”: uczniowie dostawali podczas przerwy duży kubek ciepłego mleka.

Ocena za pismo

Nauczyciele zwracali dużą uwagę na czytelnictwo. Uczniowie, a nawet klasy rywalizowali o największą liczbę przeczytanych książek. Najlepsi byli nagradzani. Trudno było oszukiwać, bo przy oddawaniu książki bibliotekarki często zadawały pytania dotyczące danej lektury.

Podręczniki do szkół zmieniano bardzo rzadko. Zazwyczaj uczyły się z nich dwa, trzy pokolenia. Zakup książek i zeszytów nie był w czasach PRL-u finansowa katastrofą dla domowego budżetu. Wszyscy uczniowie mieli zazwyczaj podobne tornistry, zeszyty, a nawet strój do gimnastyki. Szczytem marzeń w latach 70. były kolorowe flamastry lub długopisy z wkładami o różnych kolorach. Starsi pamiętają z pewnością także pachnące gumki do ścierania, drewniane piórniki z przegródkami oraz kałamarze. Przez wiele lat nauczyciele nie pozwalali zresztą uczniom używania długopisów. Za niestaranne pisanie obniżano oceny.

Prawdziwa historia

Były też ciemne strony peerelowskiego systemu kształcenia. Dopiero pod koniec lat 80. zaczęto nieśmiało mówić w szkole o zbrodni katyńskiej, o 17 września 1939 i o wielu innych - dotąd przemilczanych - faktach historycznych. Wcześniej za taką „szczerość” wobec uczniów nauczyciele byli zwalniani ze szkoły, w dodatku z wilczym biletem. Na rocznicę rewolucji październikowej organizowano uroczyste apele. 1 maja obowiązkowo trzeba było pójść w pochodzie pierwszomajowym. Przy każdej okazji wsączano w uczniów propagandowe hasła i idee.

W czasie stanu wojennego do szkół przyjeżdżali prelegenci, głównie wojskowi, którzy przekonywali o wyższości ówczesnego systemu nad „zgniłym” Zachodem. Zazwyczaj takie pogadanki przynosiły odwrotny skutek. 

Fotografie: Jacek Mirosław

Czytaj więcej o:

Komentarze 20

Najlepsze · Najnowsze
Avatar
Gość / 18 lutego 2018 o 20:27
Nie powiem że dzisiaj dzieci się nie ruszają, widze wielu z bliznami - ja choć wychowywałem się w latach 80-90 nie mam takich jakbym chciał mieć, zero rozbitych łuków brwiowych... Nie siedziałem - latałem ale jednak się nie udało trafiać na ciekawe wypadki - parę było ale to nie to. Dzisiaj dzieci też rozwalają kolana a nadciśnienia to mają z nadmiaru szczepionek a nie z siedzenia na tyłku.
Avatar
Gość / 12 września 2017 o 15:55
"System oświatowy w PRL-u był oparty na 8-klasowej szkole podstawowej." No, racja. Z tym - że nie do końca. Do połowy lat sześćdziesiątych ostatnią klasą szkoły podstawowej była klasa siódma. W 1966 roku był wybór: można było zdawać do szkoły średniej po 7 klasie albo pozostać w utworzonej właśnie klasie ósmej.
Avatar
Gość / 12 września 2017 o 15:42
Jakieś te dzieci uśmiechnięte i radosne?
Avatar
amg / 12 września 2017 o 13:22
wredota to ty jestes,debilu lewacki
Avatar
uyuyu / 9 września 2017 o 20:41
szatan z 7 klasy napisał:
jerzy napisał:
Szkoła to była szkołą, szacunek dla nauczyciela był, rodzice inaczej wychowywali, jak starszy wchodził do klasy, to wszyscy wstawali i mówili dzień dobry. Szkoła nie tylko dobrze uczyła, ale i wychowywała. Grało się we wszystko - w ręczną, nogę, hokej, siatkę. Dzisiaj dzieciaki maja nadciśnienie już w liceum, bo się nie ruszają
wazne , że religia jest w szkolach :)
 no właśnie, i rosną nam katolickie wredoty
 no właśnie, i rosną nam katolickie wredoty rozwiń
Avatar
szatan z 7 klasy / 9 września 2017 o 20:35
jerzy napisał:
Szkoła to była szkołą, szacunek dla nauczyciela był, rodzice inaczej wychowywali, jak starszy wchodził do klasy, to wszyscy wstawali i mówili dzień dobry. Szkoła nie tylko dobrze uczyła, ale i wychowywała. Grało się we wszystko - w ręczną, nogę, hokej, siatkę. Dzisiaj dzieciaki maja nadciśnienie już w liceum, bo się nie ruszają
 wazne , że religia jest w szkolach :)
Avatar
ffff / 9 września 2017 o 18:37
******fakt.pl/kobieta/plotki/anna-kalczy nska-mieszkanie-dziennikarki-tvn/4enwj7r  biedaczka jak się na 500+ wzbogaciła mając 3 dzieci, stać ją na luksusy, a biedota z jednym dzieckiem mając dochód 801 zł na osobę zapieprzać i jeść suchy chleb popity wodą.
Avatar
taka prawda / 9 września 2017 o 17:55
undefined napisał:
Jakie lekkie były tornistry Rowery zostawiali bez zabezpieczenia?
 bo wtedy  jakby ukradł to dostałby taki wpieprz od milicji, że  później to ba lby się nawet  dotknąć cudzego mienia, a teraz, żyje ten co najwięcej zapieprzy albo narobi bachorów (500+)
Avatar
Gość / 9 września 2017 o 17:23
Jakie lekkie były tornistry Rowery zostawiali bez zabezpieczenia?
Avatar
Kamil / 9 września 2017 o 16:44
Dzisiejsze dzieci mają nerwice fobie depresje i mnóstwo innych chorób. Nic dziwnego źe zawały zdarzają się 20latkom. Faktem jest źe kiedyś dzieci cały dzień ganialy za pilką i były zdrowsze
Avatar
Gość / 18 lutego 2018 o 20:27
Nie powiem że dzisiaj dzieci się nie ruszają, widze wielu z bliznami - ja choć wychowywałem się w latach 80-90 nie mam takich jakbym chciał mieć, zero rozbitych łuków brwiowych... Nie siedziałem - latałem ale jednak się nie udało trafiać na ciekawe wypadki - parę było ale to nie to. Dzisiaj dzieci też rozwalają kolana a nadciśnienia to mają z nadmiaru szczepionek a nie z siedzenia na tyłku.
Avatar
Gość / 12 września 2017 o 15:55
"System oświatowy w PRL-u był oparty na 8-klasowej szkole podstawowej." No, racja. Z tym - że nie do końca. Do połowy lat sześćdziesiątych ostatnią klasą szkoły podstawowej była klasa siódma. W 1966 roku był wybór: można było zdawać do szkoły średniej po 7 klasie albo pozostać w utworzonej właśnie klasie ósmej.
Avatar
Gość / 12 września 2017 o 15:42
Jakieś te dzieci uśmiechnięte i radosne?
Avatar
amg / 12 września 2017 o 13:22
wredota to ty jestes,debilu lewacki
Avatar
uyuyu / 9 września 2017 o 20:41
szatan z 7 klasy napisał:
jerzy napisał:
Szkoła to była szkołą, szacunek dla nauczyciela był, rodzice inaczej wychowywali, jak starszy wchodził do klasy, to wszyscy wstawali i mówili dzień dobry. Szkoła nie tylko dobrze uczyła, ale i wychowywała. Grało się we wszystko - w ręczną, nogę, hokej, siatkę. Dzisiaj dzieciaki maja nadciśnienie już w liceum, bo się nie ruszają
wazne , że religia jest w szkolach :)
 no właśnie, i rosną nam katolickie wredoty
 no właśnie, i rosną nam katolickie wredoty rozwiń
Avatar
szatan z 7 klasy / 9 września 2017 o 20:35
jerzy napisał:
Szkoła to była szkołą, szacunek dla nauczyciela był, rodzice inaczej wychowywali, jak starszy wchodził do klasy, to wszyscy wstawali i mówili dzień dobry. Szkoła nie tylko dobrze uczyła, ale i wychowywała. Grało się we wszystko - w ręczną, nogę, hokej, siatkę. Dzisiaj dzieciaki maja nadciśnienie już w liceum, bo się nie ruszają
 wazne , że religia jest w szkolach :)
Avatar
ffff / 9 września 2017 o 18:37
******fakt.pl/kobieta/plotki/anna-kalczy nska-mieszkanie-dziennikarki-tvn/4enwj7r  biedaczka jak się na 500+ wzbogaciła mając 3 dzieci, stać ją na luksusy, a biedota z jednym dzieckiem mając dochód 801 zł na osobę zapieprzać i jeść suchy chleb popity wodą.
Avatar
taka prawda / 9 września 2017 o 17:55
undefined napisał:
Jakie lekkie były tornistry Rowery zostawiali bez zabezpieczenia?
 bo wtedy  jakby ukradł to dostałby taki wpieprz od milicji, że  później to ba lby się nawet  dotknąć cudzego mienia, a teraz, żyje ten co najwięcej zapieprzy albo narobi bachorów (500+)
Avatar
Gość / 9 września 2017 o 17:23
Jakie lekkie były tornistry Rowery zostawiali bez zabezpieczenia?
Avatar
Kamil / 9 września 2017 o 16:44
Dzisiejsze dzieci mają nerwice fobie depresje i mnóstwo innych chorób. Nic dziwnego źe zawały zdarzają się 20latkom. Faktem jest źe kiedyś dzieci cały dzień ganialy za pilką i były zdrowsze
Zobacz wszystkie komentarze 20

Skomentuj

Zaznacz "Nie jestem robotem", by dodać komentarz:
Twój komentarz został dodany

Pozostałe informacje

Pierwsza strona Dziennika Wschodniego z 19 czerwca 2018 roku

Pierwsza strona Dziennika Wschodniego z 19 czerwca 2018 roku 0 0

Mundial 2018: Tunezja – Anglia 1:2. Wielkie męczarnie faworyta

Mundial 2018: Tunezja – Anglia 1:2. Wielkie męczarnie faworyta 1 0

Świetna pierwsza połowa, ale z fatalną skutecznością. A w drugiej wielkie męczarnie. Anglia ostatecznie wygrała jednak z Tunezją 2:1 po dwóch golach Harry’ego Kane’a. Ta druga padła w doliczonym czasie gry,

To kino dostało wyróżnienie. Może się pochwalić frekwencją

To kino dostało wyróżnienie. Może się pochwalić frekwencją 1 0

Centrum Kultury Filmowej Stylowy zostało wyróżnione za najlepsze wyniki frekwencyjne w rozpowszechnianiu filmów europejskich i światowych. Nie pierwszy raz CKF ma się czym chwalić

Wkrótce marszałek zarobi mniej. "Będę dodatkowo przekazywał ok. 1 tys. zł na cele charytatywne"

Wkrótce marszałek zarobi mniej. "Będę dodatkowo przekazywał ok. 1 tys. zł na cele charytatywne" 3 11

O 545 zł brutto mniej będzie zarabiał od 1 lipca marszałek województwa lubelskiego. To efekt rządowego rozporządzenia, którego celem było zmniejszenie zarobków samorządowców o 20 proc. Ale obniżka w przypadku naszego marszałka będzie niższa niż zakładał PiS

Kto może dostać mieszkanie od miasta? Wkrótce zasady mogą się zmienić

Kto może dostać mieszkanie od miasta? Wkrótce zasady mogą się zmienić 13 2

Zmienione mają być zasady przyznawania mieszkań od miasta. Ratusz chce wpuścić do kolejki po lokal osoby o nieco wyższych dochodach. Sama kolejka rządziłaby się nieco innymi prawami niż obecnie. Osoby, które samowolnie zajęły inny lokal, trafiałyby na dalsze miejsca, przez co dłużej czekałyby na klucze

MKS Perła musi powalczyć o Ligę Mistrzyń w kwalifikacjach

MKS Perła musi powalczyć o Ligę Mistrzyń w kwalifikacjach 1 0

MKS Perła Lublin nie zagra w fazie grupowej. Podopieczne Roberta Lisa do elity będą musiały przebijać się przez turniej kwalifikacyjny. Losowanie eliminacji jest zaplanowane na 27 czerwca.

Skręcała w lewo, ale ją wyprzedzał. Jedna osoba ranna

Skręcała w lewo, ale ją wyprzedzał. Jedna osoba ranna 1 2

Jedna osoba trafiła do szpitala po wypadku w Czemiernikach (pow. radzyński).

MUNDIAL 2018. Belgia – Panama 3:0. Opór tylko do przerwy

MUNDIAL 2018. Belgia – Panama 3:0. Opór tylko do przerwy 1 0

MUNDIAL 2018 W pierwszym meczu grupy G Belgia nie bez problemów pokonała na stadionie w Soczi Panamę 3:0

Ekspresówka z Lublina do Rzeszowa coraz bliżej. Podpisali umowy na kolejny odcinek S19

Ekspresówka z Lublina do Rzeszowa coraz bliżej. Podpisali umowy na kolejny odcinek S19 109 8

W poniedziałek podpisano trzy umowy na prawie 25-kilometrowy odcinek S19 Lasy Janowskie – Nisko Południe. Tym samym ekspresowe połączenie Lublina z Rzeszowem nabiera coraz bardziej realnych kształtów

Miasto movie w Warsztatach Kultury: "Ucieczka z Nowego Jorku"
20 czerwca 2018, 21:00

Miasto movie w Warsztatach Kultury: "Ucieczka z Nowego Jorku" 1 0

Co Gdzie Kiedy. W środę, 20 czerwca o godz. 21 w Warsztatach Kultury (ul. Grodzka 5a) w ramach cyklu Miasto movie analogowo zobaczymy film Ucieczka z Nowego Jorku.

Trudna sytuacja plantatorów. Wojewoda obwinia PSL, a PSL partię rządzącą

Trudna sytuacja plantatorów. Wojewoda obwinia PSL, a PSL partię rządzącą 0 9

Będzie więcej kontroli owoców miękkich, w tym malin wjeżdżających do Polski zza wschodniej granicy – zapowiedział podczas dzisiejszej konferencji prasowej wojewoda lubelski Przemysław Czarnek. To reakcja na fatalną dla producentów malin sytuację na rynku i niskie ceny skupu tych owoców, które są zdecydowanie poniżej kosztów produkcji.

Motor odmłodzi skład? Decyzje do końca czerwca

Motor odmłodzi skład? Decyzje do końca czerwca 0 6

Kolejny sezon i kolejne rozczarowanie w Lublinie. Motor po raz czwarty z rzędu nie wywalczył awansu do upragnionej II ligi. W lecie znowu zanosi się na zmiany w klubie. Wydaje się, że najbardziej prawdopodobny jest wariant z odmłodzeniem kadry zespołu

Lublin: Oto laureaci Wielkiego Testu Języka Angielskiego [zdjęcia]
galeria

Lublin: Oto laureaci Wielkiego Testu Języka Angielskiego [zdjęcia] 0 0

Za nami kolejna edycja Wielkiego Testu Języka Angielskiego „Challenge Accepted”.

Kadrę Nawałki stać na sukces. Rozmowa z Nataszą Górnicką, kapitan piłkarek Górnika Łęczna
Lubelskie Ekstra

Kadrę Nawałki stać na sukces. Rozmowa z Nataszą Górnicką, kapitan piłkarek Górnika Łęczna 0 0

Rozmowa z Nataszą Górnicką, kapitan piłkarek Górnika Łęczna, aktualnych mistrzyń Polski.

Policjanci i strażacy jeżdżą od miasta do miasta. Chcą pomóc swoim kolegom
zdjęcia
galeria

Policjanci i strażacy jeżdżą od miasta do miasta. Chcą pomóc swoim kolegom 17 7

Ponad 4 tysiące kilometrów, kilkuset uczestników – peleton złożony z funkcjonariuszy policji i straży pożarnej przemierza Polskę, aby pomóc rannym kolegom. W poniedziałek dotarł do Lublina, a lubelska sztafeta wyjechała w trasę do Opola Lubelskiego.

ALARM24

Widzisz wypadek? Jesteś świadkiem niecodziennego zdarzenia?
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

Kliknij i dodaj swojego newsa!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium
Uwaga czytelniku!
Nie teraz Przeczytaj i wyraź zgodę

Informujemy, że w dniu 25 maja 2018 r. na terenie całej Unii Europejskiej, w tym także w Polsce, wejdzie w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego w sprawie ochrony danych osobowych. W związku z tym chcielibyśmy Ci przekazać kilka informacji na temat zasad przetwarzania Twoich danych osobowych.

Rozumiem

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej informacji w naszej polityce prywatności.