Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Magazyn

1 kwietnia 2013 r.
9:52
Edytuj ten wpis

Jajko to cud natury. Najmniejsze, największe i najdziwniejsze

7 0 A A
Porównanie jaj strusia, emu, kiwi i kury domowej (Zureks)
Porównanie jaj strusia, emu, kiwi i kury domowej (Zureks)

Pisklę oddycha w jajku przez skorupkę, jajka kury mogą czekać dwa tygodnie na wysiadywanie, a i ludzie w pewnym sensie składają jaja - mówi dyrektor warszawskiego zoo, dr Andrzej Kruszewicz.

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować
Co to jest jajko?

Dr Andrzej Kruszewicz: Jajko to cud natury. Ludzi od zawsze zadziwiało, że z czegoś, co wydaje się martwe, wykluwa się żywa istota. Stąd jajo stało się symbolem odrodzenia życia, Wielkanocy. A jajo zasługuje na taki podziw.

Na czym polega ten cud natury? Jak to się dzieje, że z tego, co jest wewnątrz jajka powstają kości, mózg czy oczy?

AK: Jajo ma bogatą strukturę, z której my, zwykli zjadacze jaj, nie zdajemy sobie sprawy. Skorupka jest porowata, przez nią zarodek oddycha. Okazuje się, że u tych gatunków ptaków, które żyją na większych wysokościach, dziurek w skorupce jest więcej niż w skorupkach jaj innych ptaków. To dlatego, że im wyżej nad poziom morza, tym mniej jest tlenu i tym trudniejsze oddychanie. Jednocześnie jednak otwory muszą być na tyle niewielkie, by nie wyparowało zbyt dużo wody. Poza tym przy skorupce jest podwójna warstwa błony pergaminowej, która otacza komorę powietrzną przy tępym biegunie jajka. Na wierzchu żółtka surowego rozbitego jaja możemy zobaczyć jasną plamkę. To tarczka zarodkowa. Z niej będzie się rozwijał zarodek. Ta tarczka zawsze jest u góry żółtka, by docierało do niej ciepło z organizmu matki. W białku są sznury białkowe - tzw. chalazy. Sznury są żyroskopem, który ustawia żółtko tak, że tarczka zarodkowa jest zawsze u góry. Chalazy pomagają gospodyni rozpoznać, które jajo jest ugotowane, a które surowe. Jajem należy obrócić - ugotowane będzie się kręciło bezwładnie, a surowe natychmiast wyhamuje - sznury chalazy niwelują ruch, który chcemy jaju nadać. To przystosowanie do tego, by zarodek miał stabilny układ, zapobiegający wstrząsom i pomagający w rozwoju zarodka.

Mówi się, że w jajku jest białko. Ale to chyba nie jest jeden rodzaj białka jako związku chemicznego?

AK: W białku jaja jest ogromne bogactwo aminokwasów. Są tam wszystkie substancje niezbędne do rozwoju zarodka. Rozbijając jajo możemy zobaczyć, że białko nie jest jednorodne - rozróżnić można białko rzadkie i gęste. Jeśli całe białko jest rzadkie, to znak, że jajo jest nieświeże. Ale również żółtko nie jest po prostu jednolicie żółte - jeśli ugotowane jajko przetniemy bardzo ostrym nożem, zobaczymy naprzemienne warstwy żółtka żółtego i żółtka białego.

Jakie są najdziwniejsze jaja?

AK: Najmniejsze ptasie jajo to jajo kolibra o wielkości małego groszku i wadze poniżej 1 g, a największe jest jajo strusia - może ważyć 1,8 kg i rozbijać je trzeba młotkiem. Ubarwienie jaj może być przeróżne: od białego do czarnego przez różowe, zielone, błękitne. Z naszych ptaków różowe w ciemne kropki jaja składa np. zaganiacz, a piękne turkusowe - drozd śpiewak. Białe jaja składają ptaki gniazdujące w norach czy dziuplach albo ptaki bardzo silne, których jajom nie grozi niebezpieczeństwo. Z kolei ptaki składające jaja na otwartej przestrzeni mają jaja tak ubarwione, że ich prawie nie widać.

Kształt jaj też ma znaczenie - gatunki, które gniazdują na klifach skalnych, których jajo mogłoby się stamtąd wyturlać, mają jaja gruszkowate, a np. puszczyki, które gniazdują w dziuplach mają jaja okrągłe prawie jak piłeczki ping-pongowe.

Jak długo może trwać proces wysiadywania jajka?

AK: Najkrócej u małych ptaków - 9-11 dni. U większości ptaków śpiewających to są 2 tygodnie, kura wysiaduje 3 tygodnie, kaczka - 28 dni, a większe ptaki zazwyczaj 30-32 dni. Ale są też ptaki, które wysiadują jaja przez 60 dni. Nie wszyscy wiedzą, że jajo wychodzi z samicy tępym końcem. Mięśnie, które wypychają jajo muszą mieć się na czym oprzeć. Jajo wychodząc z kloaki samicy powinno być czyste - jest tam specjalna błona, która zabezpiecza przed zetknięciem z odchodami matki. Zabrudzić może się w gnieździe. Jajo, które zostało świeżo zniesione i nie było nigdy inkubowane może poczekać na inkubację do dwóch tygodni. U zagniazdowników następuje synchronizacja wyklucia. Dlatego kura znosi jajko codziennie, ale wysiaduje je dopiero gdy złoży ostatnie jajo. Za to gniazdowniki - np. sowy - wysiadują od początku wszystkie jaja, by je chronić. Młode wykluwają się w kilkudniowych odstępach. Zarodek czerpie budulec do budowy kości ze skorupki - skorupka staje się coraz słabsza i w pewnym momencie w górnej części dzioba u pisklaka pojawia się tzw. ząb jajowy - mała wyrośl, przy pomocy której zarodek rozsadza jajo od spodu, od wnętrza. Bo jajo ma strukturę kolistą, zgnieść jest je trudno, ale od wewnątrz nie jest odporne na nacisk.

Ale jaja składają nie tylko ptaki, ale i inne zwierzęta.

AK: Jaja są powszechne w świecie zwierząt. Zaczynając od bezkręgowców, przez ryby składające ikrę czy płazy, których jaja nie mają skorupki, są galaretowate i podatne na wpływy środowiska. Jaja składają też gady - np. krokodyle składają skórzaste jaja, które twardnieją - robią się prawie porcelanowe - natychmiast po zetknięciu z powietrzem, pod wpływem dwutlenku węgla z powietrza. Jaja składają też niektóre ssaki - jak dziobak czy kolczatka. Często nie pamiętamy o tym, że kobieta też składa jajko, ale miniaturowe. Kury wyhodowaliśmy tak, że znoszą jajka codziennie, a kobieta "znosi" jajeczko raz na miesiąc...

Komentarze 0

Na razie brak komentarzy, Twój może być pierwszy.
Na razie brak komentarzy, Twój może być pierwszy.
Zobacz wszystkie komentarze

Skomentuj

Zaznacz "Nie jestem robotem", by dodać komentarz:
Twój komentarz został dodany

Pozostałe informacje

Zapomniałeś dowodu rejestracyjnego i OC? Kary już nie będzie

Zapomniałeś dowodu rejestracyjnego i OC? Kary już nie będzie 12 1

Od 4 czerwca będziemy mogli zostawić w domu dowód rejestracyjny i papierowe ubezpieczenie OC. Za brak tych dokumentów nie będzie nam grozić żadna kara, a to dzięki Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców.

W zimie Icemania, w lecie Rollmania. Rolkarze i wrotkarze będą mogli pojeździć w hali

W zimie Icemania, w lecie Rollmania. Rolkarze i wrotkarze będą mogli pojeździć w hali 22 0

Hala do jazdy na wrotkach i rolkach ma być uruchomiona w czerwcu przy Al. Zygmuntowskich. Otworzy ją Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji, który już zamawia wrotki i ochraniacze, które będzie można tu wypożyczyć. Rolki trzeba będzie mieć własne

Górnik – Medyk 3:2. Korona oficjalnie założona

Górnik – Medyk 3:2. Korona oficjalnie założona 9 0

Ekstraliga piłkarek nożnych Górnik Łęczna na zakończenie sezonu pokonał 3:2 Medyka Konin. Ten wynik nie miał jednak najmniejszego znaczenia, ponieważ podopieczne Piotra Mazurkiewicz już dawno temu zapewniły sobie mistrzowski tytuł. W niedzielę jednak „górniczki” wreszcie mogły oficjalnie odebrać złote medale i świętować ze swoimi kibicami historyczny wynik

Polesie – POM 2:1. Pozostałe wyniki lubelskiej klasy okręgowej

Polesie – POM 2:1. Pozostałe wyniki lubelskiej klasy okręgowej 0 0

Lubelska klasa okręgowa Polesie pokonało POM Iskra Piotrowice po golu Marcina Wójcika w doliczonym czasie gry. Dzięki temu zawodnicy Zbigniewa Wójcika są już bardzo blisko zajęcia drugiego miejsca

Gryf – Olimpiakos 3:2. Pozostałe wyniki zamojskiej klasy okręgowej

Gryf – Olimpiakos 3:2. Pozostałe wyniki zamojskiej klasy okręgowej 1 0

ZAMOJSKA KLASA OKRĘGOWA W pojedynku dwóch beniaminków Gryf Gmina Zamość przegrywał z Olimpiakosem Tarnogród 0:2, ale pokazał charakter. Zespół trenera Romana Blonki w końcowych fragmentach spotkania podkręcił tempo i wyszarpał zwycięstwo wygrywając 3:2

Najbardziej barwna impreza po raz kolejny w Lublinie. Festiwal Kolorów 2018 [zdjęcia]
galeria

Najbardziej barwna impreza po raz kolejny w Lublinie. Festiwal Kolorów 2018 [zdjęcia] 0 0

Nie zdziwcie się jeśli dzisiaj zobaczycie zielono-czerwono-żółte twarze w centrum miasta. W niedzielę odbywa się kolejna edycja Festiwalu Kolorów.

AWF Kraków i Politechnika Gdańska najlepsze podczas AMP w lekkiej atletyce
galeria

AWF Kraków i Politechnika Gdańska najlepsze podczas AMP w lekkiej atletyce 1 0

W weekend na nowym stadionie w Lublinie zostały rozegrane Akademickie Mistrzostwa Polski. Klasyfikację generalną wygrały: AWF Kraków wśród pań i Politechnika Gdańska w rywalizacji mężczyzn. W tej drugiej kategorii trzeci był UMCS

Lubelski Wyścig Kaczek. Kolorowe zawodniczki pomknęły rzeką [zdjęcia]
galeria

Lubelski Wyścig Kaczek. Kolorowe zawodniczki pomknęły rzeką [zdjęcia] 0 0

 W niedzielę na terenach zielonych przy Arenie Lublin zorganizowano wyścig kaczek. To już piąta edycja imprezy.

Olender – Igros 2:2. Spadek niemal pewny

Olender – Igros 2:2. Spadek niemal pewny 0 0

ZAMOJSKA KLASA OKRĘGOWA Olender Sól podzielił się punktami z Igrosem Krasnobród remisując 2:2. Ten wynik nie zadowala żadnej ze stron i wszystko wskazuje na to, że w przyszłym sezonie oba zespoły grać będą o szczebel niżej

Spór w szpitalu przy al. Kraśnickiej. Ludowcy chcą żeby stworzyć "siatkę płac"
film

Spór w szpitalu przy al. Kraśnickiej. Ludowcy chcą żeby stworzyć "siatkę płac" 12 13

Co dalej z konfliktem w szpitalu przy al. Kraśnickiej? - Pole do kompromisu jest bardzo duże i jeśli nie w poniedziałek to we wtorek, zarówno dyrekcja jak i pielęgniarki dojdą do porozumienia - ocenia Krzysztof Hetman, wiceprezes PSL i proponuje stworzenie "siatki płac".

"W rytmie natury". Impreza nad Zalewem Zemborzyckim [zdjęcia]
galeria

"W rytmie natury". Impreza nad Zalewem Zemborzyckim [zdjęcia] 1 0

Pokazy maszyn do pielęgnacji zieleni, pokazy strażackie, spotkania z ekspertami, konkursy z nagrodami i strefa gastronomiczna. W sobotę MOSiR „Bystrzyca” w Lublinie oraz Husqvarna wspólnie zapraszali do akcji „W rytmie natury”.

Niemce – Avia II 2:0. Promyk nadziei na utrzymanie

Niemce – Avia II 2:0. Promyk nadziei na utrzymanie 0 0

Lubelska klasa okręgowa GKS Niemce wciąż walczy o utrzymanie się w lidze. W sobotę podopieczni Tomasza Brzozowskiego pokonali 2:0 Avię II Świdnik

Kolejni terytorialsi składali przysięgę. Będą służyć w Lublinie i w Chełmie [zdjęcia]
galeria

Kolejni terytorialsi składali przysięgę. Będą służyć w Lublinie i w Chełmie [zdjęcia] 87 23

W niedzielę na placu Zamkowym zgromadziło się ponad 600 żołnierzy 2 Lubelskiej Brygady Obrony Terytorialnej, a 72 z nich złożyło przysięgę. Nowo zaprzysiężeni żołnierze już niebawem rozpoczną służbę w batalionach w Lublinie i Chełmie.

Fireshow na dziedzińcu KUL [zdjęcia]
galeria

Fireshow na dziedzińcu KUL [zdjęcia] 0 0

Koncerty przed CSK to nie wszystkie atrakcje tegorocznych KULturaliów. W sobotę na dziedzińcu Gmachu Głównego KUL (al. Racławickie 14) odbył się widowiskowy pokaz fireshow.

ALARM24

Widzisz wypadek? Jesteś świadkiem niecodziennego zdarzenia?
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

Kliknij i dodaj swojego newsa!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium
Uwaga czytelniku!
Nie teraz Przeczytaj i wyraź zgodę

Informujemy, że w dniu 25 maja 2018 r. na terenie całej Unii Europejskiej, w tym także w Polsce, wejdzie w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego w sprawie ochrony danych osobowych. W związku z tym chcielibyśmy Ci przekazać kilka informacji na temat zasad przetwarzania Twoich danych osobowych.

Rozumiem

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej informacji w naszej polityce prywatności.