Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Magazyn

7 sierpnia 2009 r.
20:37
Edytuj ten wpis

Tatarzy ze Świdnika

0 10 A A

O siedemnastej sierpniowe słońce łagodnie oświetlało tatarski mizar w Studziance. Złote promienie wydobywały z trawy nierówne głazy. Większy u głowy, mniejszy nad stopami. W środku ciało złożone ziemi. Przy grobie Józefa Bielaka, słynnego tatarskiego generała, mały chłopiec delikatnie przecierał kamień, żeby odsłonić litery. – Nazywam się Igor Bielak i też jestem Tatarem

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować
W ostatnią sobotę do wsi Studzianka przyjechali potomkowie Tatarów z całej Polski. Przyjechali do wsi, w której do 1915 roku stał meczet. Meczet był niewielki, z czterospadowym dachem pokrytym gontem. Dach zwieńczony był minaretem sygnaturowym. A na szczycie cebulastej kopuły dumnie złocił się półksiężyc. Meczet spalili Rosjanie.

Pamiątka

Po Tatarach w Studziance został mizar; unikatowy cmentarz. – To pamiątka tego, że Tatarzy żyli w Studziance od 1679 roku, kiedy król Jan III Sobieski nadał tutaj ziemię rotmistrzowi Samuelowi Romanowskiemu – mówi Sławomir Hordejuk, który razem z Łukaszem Wędą założył Stowarzyszenie Rozwoju Miejscowości Studzianka.

– Żeby pan widział, jak skrzyknęli młodzież. Chłopcy nauczyli się kosić kosą, żeby posprzątać mizar – dodaje Wiesława Kobrzyńska, nauczycielka miejscowej szkoły podstawowej, które stoi dokładnie w miejscu spalonego minaretu.

Tatarska baśń

Choć dwudniowy program tatarskiego festynu w Studziance był pełen niespodzianek, to najwięcej ludzi ściągnęła wystawa fotografii prezentująca tatarskie rody. Z jednej z nich spoglądała na zwiedzających Helena Bandzarewicz. Była ostatnią Tatarką w Studziance. – Jej ojciec i matka pochodzili z Tatarów i byli wyznawcami islamu. Helena Bandzarewicz zmarła 30 grudnia 2006 roku w Studziance, w wieku 86 lat – mówi Sławomir Hordejuk.

Helena Bandzarewicz, wywodząca się ze starego tatarskiego rodu Bogdanowiczów, herbu Łada, była także bohaterką filmu "Tatarska baśń”, który wzbudził w Studziance ogromne zainteresowanie. – Całe swoje życie pani Helena związała ze Studzianką, gdzie na miejscowym mizarze pochowani są jej przodkowie. Sama aż do II wojny światowej wyznawała islam. Biorąc ślub z katolikiem w 1941 roku zmieniła wyznanie. Po mężu przyjęła nazwisko Bandzarewicz – dodaje Hordejuk.

Biedna Halime

W 1937 roku Ryszard Pawłowicz napisał dla Heleny wiersz i wydrukował go w "Życiu Tatarskim”: "Panie tu leży mój dziadek, tu – matka/ Często przychodzę popłakać z tęsknoty/ Na cmentarz”.

Na najbardziej wzruszających scenach z filmu Helena Bandzarewicz, zwana z tatarska Halime, wędruje między grobami. Opowiada, jak zrywa z cmentarza poziomki. Zbiera szczaw na zupę. – A bo co, poziomki dobre, że z mizaru? – zaciąga pogodnie. Na koniec filmu śpiewa tatarską pieśń. O sitahach, co broniły Polski, o mirzach, ułanach, tatarskiej jeździe.

Na mizarze

Józefa Kowieska, córka Heleny Bandzarewicz, czyści grób. Jej syn, Adam Kowieski, ubrany w tatarski strój, cierpliwie oprowadza przyjezdnych po cmentarzu.

– Jestem dumna z tego, że w moich żyłach płynie tatarska krew – mówi Mariola Kowieska, siostra Adama.

Najwięcej ludzi zatrzymuje się przy mogile, gdzie spoczywa tutaj słynny tatarski dowódca, generał Józef Bielak. – Dowodził częścią wojsk litewskich w wojnie z Rosją w 1792 r. i w czasie powstania kościuszkowskiego – tłumaczy kilkunastoletniemu chłopcu siwy pan. Chłopiec delikatnie przeciera kamień, żeby rozczytać litery. – Jestem Igor Bielak. I też jestem Tatarem – mówi z powagą.

Jest tu z całą rodziną. – Przyjechaliśmy ze Świdnika. Na grób naszego przodka – dodaje Wiesław Bielak.

W Świdniku

Biały dom, ule w ogrodzie.
– Zapraszam do mojego królestwa – mówi serdecznie Wiesław Bielak. Na niebieskich ulach widać obrazy. Na jednym tatarski jeździec. – Jak inaczej, przecież jesteśmy Tatarami – powtarza z dumą. Siadamy w ogródku. Na stole pożółkłe fotografie.

Jak to się zaczęło?

– Chyba od dziadka Michała Bielaka. Miał 90 lat i uczył mnie wywijać szablą. Był bardzo religijny. Na wsi mówili o nim święty Michał – opowiada Wiesław Bielak. Opalony, na rękach tatuaże. Zawsze interesował się wojskowością. Trafił na generała Józefa Bielaka. Zaczął szperać w dokumentach, potem w parafialnych księgach. – Potwierdziło się to, o czym mówił święty Michał, że jesteśmy Tatarami. – Oj przydały mi się jego nauki. Jak w 1962 roku trafiłem do służby w Marynarce Wojennej, mieliśmy ćwiczenia z walki na bagnety. Już w pierwszym starciu nie dałem szansy dowódcy – śmieje się Wiesław Bielak.


Tatarskie oczy

W ślady Wiesława poszedł jego syn Janusz. – Na ochotnika zgłosiłem się do Marynarki Wojennej, żeby sprawdzić czy dorównam ojcu – śmieje się Janusz Bielak. Czarny, lekko skośne przenikliwe oczy zdradzają tatarskie pochodzenie.

Te same przenikliwe oczy mają jego synowie: Igor i Wiktor.

Jak już sprawdzili tatarskie korzenie, dowiedzieli się, że na Lubelszczyźnie jest tatarska wieś. – Że w Studziance mieszka ostatnia Tatarka. Pojechaliśmy całą rodziną. Helena Bandzarewiczowa była już bardzo chora. Weszliśmy do domu i powiedzieliśmy, że jesteśmy potomkami generała Józefa Bielaka, który leży na mizarze. Rozpłakała się. Uściskała, jak wyjeżdżaliśmy bardzo płakała. Jeździliśmy do niej kilka lat – mówi Wiesław Bielak.

– Nie można było jechać z pustymi rękami, przywoziliśmy jej, co tylko mieliśmy dobrego – dodaje jego żona Janina.– Za późno dostaliśmy telegram o jej śmierci – dodaje Wiesław Bielak.

Tatarem być/b>

Bielakowie są dumni z tatarskiej krwi. – Tej dumy nauczył mnie dziadziuś Michał. Zapamiętałem niezwykłą opowieść. Był w Odessie. Siedział w kantynie. Nagle zobaczył swoją żonę. Sęk w tym, że nie żyła od kilku lat. Krzyknęła do dziadka: Michał, schyl się. Za chwilę kula ugodziła kompana dziadka, który siedział za nim – opowiada Wiesław Bielak.

– Tatarzy zawsze kochali wolność. Może nie byli dobrymi gospodarzami, ale byli świetnymi żołnierzami. Zawsze na dwa konie, w szpicy, jak dzisiejsi komandosi – dodaje jego syn Janusz. – Moi synowie też są dzielni. Nie zapomnę, jak Igor zabrał dziadka do uli i kazał sobie położyć pszczołę na ręce.

Po co?

– Dziadek wytrzyma użądlenie, to ja nie? I wytrzymałem. Tylko dostałem alergii…

Komentarze 10

Najlepsze · Najnowsze
Avatar
rozalka olaboga / 25 marca 2011 o 12:26
[quote name='VAREA' timestamp='1300836030' post='453680']
ja ja panie Rosenberg... w Hameryce to wy macie niezly biznes.
[/quote]
a na Tatarach to sami Żydzi mieszkali
nawet ochronka byla
Avatar
VAREA / 23 marca 2011 o 00:20
[quote name='anon2345' timestamp='1271095398' post='264578']
No na pewno lepiej mieć niemiecką krew, bo Tatarzy niszczyli bardziej Polskę niż Niemcy. A w ogóle mogę dzięki niemieckiemu korzeniowi w Niemczech mieszkać, do USA bez wizy, a wy musicie mieć. To ja mam lepsze pochodzenie.
[/quote]



ja ja panie Rosenberg... w Hameryce to wy macie niezly biznes.
Avatar
rafal / 22 marca 2011 o 18:59
noszenie nazwiska tatarskiego nie świadczy że jest się potomkiem gen.bielaka mi dziadek ani pradziadek nie opowiadali o korzeniach bo zgięli w obozach ze względu na karnacje i wyznanie
Avatar
anon2345 / 12 kwietnia 2010 o 20:03
pl napisał:
Myślisz żę jesteś lepszy. Ta domieszka niemieckiej krwi to takie wielkie halo. Wiesz bycie POlAKIEM nie zależy od domieszek a już napewno niemieckich. Polacy swojej histori nie muszą się wstydzic czego nie można powiedzieć o niemcach.


No na pewno lepiej mieć niemiecką krew, bo Tatarzy niszczyli bardziej Polskę niż Niemcy. A w ogóle mogę dzięki niemieckiemu korzeniowi w Niemczech mieszkać, do USA bez wizy, a wy musicie mieć. To ja mam lepsze pochodzenie.
Avatar
anon2345 / 12 kwietnia 2010 o 19:41
Ja pochodzę z Wielkopolski i cieszę się że nic z wami (Tatarami) wspólnego nie mam. Mam za to niemiecki obywatelstwo i to lepsze jest.
Wy niszczyliście Polskę od 13-tego wieku. Powinniście się wstydzić.
Avatar
pl / 10 lutego 2010 o 14:42
ja pochodzę z Wielkopolski napisał:
Ja jestem z Wielkopolski (Złotowa) i jestem bardziej prawdziwym Polakiem (może trochę niemieckiej krwi), to w z pewnością lepiej niż od Tatarów pochodzić. W końcu tutaj w 100 % z Europy jestem.

Myślisz żę jesteś lepszy. Ta domieszka niemieckiej krwi to takie wielkie halo. Wiesz bycie POlAKIEM nie zależy od domieszek a już napewno niemieckich. Polacy swojej histori nie muszą się wstydzic czego nie można powiedzieć o niemcach.

Myślisz żę jesteś lepszy. Ta domieszka niemieckiej krwi to takie wielkie halo. Wiesz bycie POlAKIEM nie zależy od domieszek a już napewno niemieckich. Polacy swojej histori nie muszą się wstydzic czego nie można powiedzieć o niemcach. rozwiń
Avatar
Z Bielaków / 10 lutego 2010 o 14:28
Moja prababka była z domu Bielak, mam jej fotografię.Zawsze wszyscy mówili że mam jej oczy a babcie twierdziła że i charakter.Pochodzili gdzieś z kresów okolice Trembowli.W tej rodzinie dużo było wojskowych, wiem od babci że byli tatarami i bardzo jestem dumna z takich korzeni.
Avatar
folkatka / 6 lutego 2010 o 22:06
Pozdrawiam wszystkich potomków polskich Tatarów!
Avatar
podlasianka / 31 stycznia 2010 o 20:48
Moje rodowe nazwisko brzmi Bielak, prawdopodobnie też jesteśmy potomkami Tatarów. Niestety dziadkowie nie żyją i moja wiedza genealogiczna praktycznie jest zerowa. Pozdrawiam wszystkich Bielaków
Avatar
ja pochodzę z Wielkopolski / 28 grudnia 2009 o 23:34
Ja jestem z Wielkopolski (Złotowa) i jestem bardziej prawdziwym Polakiem (może trochę niemieckiej krwi), to w z pewnością lepiej niż od Tatarów pochodzić. W końcu tutaj w 100 % z Europy jestem.
Avatar
rozalka olaboga / 25 marca 2011 o 12:26
[quote name='VAREA' timestamp='1300836030' post='453680']
ja ja panie Rosenberg... w Hameryce to wy macie niezly biznes.
[/quote]
a na Tatarach to sami Żydzi mieszkali
nawet ochronka byla
Avatar
VAREA / 23 marca 2011 o 00:20
[quote name='anon2345' timestamp='1271095398' post='264578']
No na pewno lepiej mieć niemiecką krew, bo Tatarzy niszczyli bardziej Polskę niż Niemcy. A w ogóle mogę dzięki niemieckiemu korzeniowi w Niemczech mieszkać, do USA bez wizy, a wy musicie mieć. To ja mam lepsze pochodzenie.
[/quote]



ja ja panie Rosenberg... w Hameryce to wy macie niezly biznes.
Avatar
rafal / 22 marca 2011 o 18:59
noszenie nazwiska tatarskiego nie świadczy że jest się potomkiem gen.bielaka mi dziadek ani pradziadek nie opowiadali o korzeniach bo zgięli w obozach ze względu na karnacje i wyznanie
Avatar
anon2345 / 12 kwietnia 2010 o 20:03
pl napisał:
Myślisz żę jesteś lepszy. Ta domieszka niemieckiej krwi to takie wielkie halo. Wiesz bycie POlAKIEM nie zależy od domieszek a już napewno niemieckich. Polacy swojej histori nie muszą się wstydzic czego nie można powiedzieć o niemcach.


No na pewno lepiej mieć niemiecką krew, bo Tatarzy niszczyli bardziej Polskę niż Niemcy. A w ogóle mogę dzięki niemieckiemu korzeniowi w Niemczech mieszkać, do USA bez wizy, a wy musicie mieć. To ja mam lepsze pochodzenie.
Avatar
anon2345 / 12 kwietnia 2010 o 19:41
Ja pochodzę z Wielkopolski i cieszę się że nic z wami (Tatarami) wspólnego nie mam. Mam za to niemiecki obywatelstwo i to lepsze jest.
Wy niszczyliście Polskę od 13-tego wieku. Powinniście się wstydzić.
Avatar
pl / 10 lutego 2010 o 14:42
ja pochodzę z Wielkopolski napisał:
Ja jestem z Wielkopolski (Złotowa) i jestem bardziej prawdziwym Polakiem (może trochę niemieckiej krwi), to w z pewnością lepiej niż od Tatarów pochodzić. W końcu tutaj w 100 % z Europy jestem.

Myślisz żę jesteś lepszy. Ta domieszka niemieckiej krwi to takie wielkie halo. Wiesz bycie POlAKIEM nie zależy od domieszek a już napewno niemieckich. Polacy swojej histori nie muszą się wstydzic czego nie można powiedzieć o niemcach.

Myślisz żę jesteś lepszy. Ta domieszka niemieckiej krwi to takie wielkie halo. Wiesz bycie POlAKIEM nie zależy od domieszek a już napewno niemieckich. Polacy swojej histori nie muszą się wstydzic czego nie można powiedzieć o niemcach. rozwiń
Avatar
Z Bielaków / 10 lutego 2010 o 14:28
Moja prababka była z domu Bielak, mam jej fotografię.Zawsze wszyscy mówili że mam jej oczy a babcie twierdziła że i charakter.Pochodzili gdzieś z kresów okolice Trembowli.W tej rodzinie dużo było wojskowych, wiem od babci że byli tatarami i bardzo jestem dumna z takich korzeni.
Avatar
folkatka / 6 lutego 2010 o 22:06
Pozdrawiam wszystkich potomków polskich Tatarów!
Avatar
podlasianka / 31 stycznia 2010 o 20:48
Moje rodowe nazwisko brzmi Bielak, prawdopodobnie też jesteśmy potomkami Tatarów. Niestety dziadkowie nie żyją i moja wiedza genealogiczna praktycznie jest zerowa. Pozdrawiam wszystkich Bielaków
Avatar
ja pochodzę z Wielkopolski / 28 grudnia 2009 o 23:34
Ja jestem z Wielkopolski (Złotowa) i jestem bardziej prawdziwym Polakiem (może trochę niemieckiej krwi), to w z pewnością lepiej niż od Tatarów pochodzić. W końcu tutaj w 100 % z Europy jestem.
Zobacz wszystkie komentarze 10

Skomentuj

Zaznacz "Nie jestem robotem", by dodać komentarz:
Twój komentarz został dodany

Pozostałe informacje

Pierwsza strona Dziennika Wschodniego z 20 czerwca 2018 r.

Pierwsza strona Dziennika Wschodniego z 20 czerwca 2018 r. 0 0

MUNDIAL 2018. Rosja – Egipt 3:1. „Sborna” gra dalej

MUNDIAL 2018. Rosja – Egipt 3:1. „Sborna” gra dalej 1 0

MUNDIAL 2018 W meczu rozpoczynającym drugą serię meczów grupowych Rosja pokonała Egipt 3:1 i zapewniła sobie awans do fazy pucharowej. Natomiast „Faraonowie” zagrają już tylko jeden mecz na tegorocznym mundialu

1,5 metrowy wąż przechadzał się po balkonie przy ul. Koncertowej w Lublinie

1,5 metrowy wąż przechadzał się po balkonie przy ul. Koncertowej w Lublinie 0 2

Dużo strachu napędził mieszkańcom wąż przechadzający się po jednym z balkonów bloku przy ul. Koncertowej.

Grupa mieszkańców Lublina ma dostać darmowe przejazdy komunikacją miejską

Grupa mieszkańców Lublina ma dostać darmowe przejazdy komunikacją miejską 24 10

Przyznanie bezpłatnej komunikacji miejskiej osobom po 65. roku życia zapowiedział we wtorek prezydent Lublina. Ogłosił również, że miejskie żłobki będą darmowe dla dzieci niepełnosprawnych.

Szukali nielegalnego alkoholu, znaleźli także domowy arsenał

Szukali nielegalnego alkoholu, znaleźli także domowy arsenał 0 0

Sprzęt do destylacji alkoholu, karabiny, broń pneumatyczna, setki nabojów, słoiki z prochem i radiostacja. Taki arsenał znaleźli policjanci w domu pod Krasnymstawem.

Wywąchał narkotyki za 3,8 mln zł

Wywąchał narkotyki za 3,8 mln zł 0 0

Około 70 kg haszyszu oraz 658 g kokainy wywąchał na drogowym przejściu granicznym Ceron, pies służbowy Straży Granicznej. Wartość przejętych narkotyków to ponad 3,8 mln zł.

Wesoły początek, smutny koniec. Kilka tysięcy kibiców przy Arenie Lublin [zdjęcia z drona]
galeria
film

Wesoły początek, smutny koniec. Kilka tysięcy kibiców przy Arenie Lublin [zdjęcia z drona] 13 3

Kilka tysięcy kibiców pojawiło się w specjalnie zorganizowanej przez MOSiR strefie kibica przy Arenie Lublin.

Właściciel mieszkania otworzył wersalkę. Zobaczył w środku nogę kobiety
Rusza proces

Właściciel mieszkania otworzył wersalkę. Zobaczył w środku nogę kobiety 6 4

W środę ma rozpocząć się proces Artura S., oskarżonego o brutalne zabójstwo przy ul. 1 Maja. Mężczyzna udusił swoją dziewczynę i przez miesiąc mieszkał z jej zwłokami, ukrytymi w wersalce.

Polska - Senegal 1:2. Katastrofa na otwarcie mundialu
galeria
film

Polska - Senegal 1:2. Katastrofa na otwarcie mundialu 1 3

Polska czeka 44 lata na zwycięstwo w meczu otwarcia. I jeszcze sobie poczeka. We wtorek piłkarze Adama Nawałki przegrali z Senegalem 1:2. Już w niedzielę Biało-Czerwoni zagrają z Kolumbią mecz o wszystko

Wystawa "- 7 - 13 -" w Galerii Labirynt
22 czerwca 2018, 19:00

Wystawa "- 7 - 13 -" w Galerii Labirynt 1 0

Co Gdzie Kiedy. Galeria Labirynt (oddział Plaza, ul. Lipowa 13) zaprasza na wernisaż wystawy izraelskiej artystki Nelly Agassi. Otwarcie ekspozycji - 7 - 13 - odbędzie się w piątek, 22 czerwca o godz. 19.

TBV Start Lublin organizuje Camp dla młodzieży

TBV Start Lublin organizuje Camp dla młodzieży 2 0

KOSZYKÓWKA W tym tygodniu w Lublinie odbędą się trzy ciekawe wydarzenia. W środę o godzinie 9.30, w Hali MOSiR im. Z. Niedzieli przy Al. Zygmuntowskich 4, odbędzie się Camp do drużyny TBV Startu Lublin U16 (rocznik 2003/2004), który poprowadzą trenerzy z Energa Basket Ligi oraz szkoleniowcy grup młodzieżowych

W woj. lubelskim powstaje coraz więcej mieszkań. Przez rok wzrost o 107 proc.

W woj. lubelskim powstaje coraz więcej mieszkań. Przez rok wzrost o 107 proc. 3 4

Rośnie liczba domów i mieszkań oddawanych do użytkowania. Na przestrzeni roku, w całym regionie statystycy zanotowali wzrost na poziomie ponad 100 proc.

Walka o Kazimierz Dolny może być ostra. Na razie trzech możliwych kandydatów

Walka o Kazimierz Dolny może być ostra. Na razie trzech możliwych kandydatów 35 11

Obecny burmistrz, jego były zastępca oraz pełnomocnik wojewody – apetyt na fotel burmistrza Kazimierza Dolnego mają co najmniej trzy osoby.

P.Unity - koncert w Radiu Lublin
22 czerwca 2018, 18:00

P.Unity - koncert w Radiu Lublin 1 0

Co Gdzie Kiedy. W piątek, 22 czerwca o godz. 19 w Radiu Lublin (ul. Obrońców Pokoju 2) wystąpi formacja P.Unity.

Krzysztof chciał być żołnierzem, ale miał wypadek i stracił nogę. Kamil pomoże w zbiórce na protezę

Krzysztof chciał być żołnierzem, ale miał wypadek i stracił nogę. Kamil pomoże w zbiórce na protezę 3 0

Cztery kraje, 17 miast, 18 dni i blisko 2800 km na rowerze – tak w liczbach wygląda trasa, jaką pokona Kamil Misztal z Lublina, by pomóc niepełnosprawnemu 26-latkowi spełnić jego marzenia.

ALARM24

Widzisz wypadek? Jesteś świadkiem niecodziennego zdarzenia?
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

Kliknij i dodaj swojego newsa!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium
Uwaga czytelniku!
Nie teraz Przeczytaj i wyraź zgodę

Informujemy, że w dniu 25 maja 2018 r. na terenie całej Unii Europejskiej, w tym także w Polsce, wejdzie w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego w sprawie ochrony danych osobowych. W związku z tym chcielibyśmy Ci przekazać kilka informacji na temat zasad przetwarzania Twoich danych osobowych.

Rozumiem

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej informacji w naszej polityce prywatności.