Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Magazyn

20 grudnia 2002 r.
12:53
Edytuj ten wpis

Wygramy wojnę z rakiem

0 0 A A
AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować
• Wydawać by się mogło, że komórka, z których zbudowane jest nasze ciało, jest wielokrotnie mniejsza od czubka igły. A jednak mieści się w niej tak wiele?
- Gdyby powiększyć komórkę 10 milionów razy, to jej struktura będzie przypominać strukturę dużego miasta. Ma własne drogi przewodzenia, ma instytucje, szczegółów jest tyle samo, co w wielkim mieście. Żeby poznać tajemnice ludzkiego ciała, musimy wiedzieć, jak wygląda i jak działa każdy najmniejszy element struktury komórki.
• W mieście centrum dowodzenia mieści się w ratuszu. A w komórce?
- Wydaje się, że w jądrze komórki. Tam jest zapisany cały program, jak ona ma działać. Nie wiadomo, czy jądro rządzi komórką. Wydaje się, że równie ważna jest cytoplazma, która otacza jądro. Cytoplazma niby wykonuje polecenie jądra, ale też nakazuje mu wydawać takie polecenia, jakie jej są potrzebne. Więc tam jest jednak w pełni demokratyczna władza.
• Dziś naukowców najbardziej fascynuje system informatyczny i sposób zapisu pamięci w komórce. W komputerze ten zapis odbywa się na twardym dysku. A w komórce?
- To jest zapis na swojego rodzaju taśmie, jaką tak naprawdę jest DNA, polimer składający się z nukleotydów. W jądrze komórki człowieka są dwa odcinki DNA o długości 1,5 metra każdy, pocięte na odcinki zwane chromosomami. Gdy powiększymy jądro komórki 1000 razy, to wtedy średnica jądra wyniesie 5 mm. Wówczas w tym ziarnku grochu długość tej zapisującej taśmy wyniosłaby 3 km.
• Gdy przychodzimy na świat, w DNA mamy zapisane informacje. Jakie?
- Człowiek ma zapisane, jak ma się rozwijać do okresu pełnej dojrzałości, a być może do okresu starości. Ma też zapisane, jak mają się rozwijać wszystkie typy komórek.
• Czy ma też zapisane, ile będzie żył?
- Są dwa poglądy na ten temat. Pierwszy, że długość życia jest zdeterminowana genetycznie. Drugi, że starzenie się wynika ze zużycia komórek i stopnia narażenia na czynniki zewnętrzne.
• Czy na tych taśmach pamięci zapisane są także choroby?
- Mogą być zapisane pewne defekty, prowadzące do chorób. Mówimy wtedy o kalectwie molekularnym.
• Kiedy zespół genów, czyli genom staje się niestabilny, przed człowiekiem otwiera się perspektywa choroby?
- Niestabilność genomu polega na tym, że komórka potomna ma trochę inny genom niż komórka macierzysta. A powinna mieć dokładnie taki sam. Być może ta niestabilność genomu jest pierwszym stopniem nowotworzenia komórek.
• Czy są takie wirusy, które możemy nazwać mordercami?
- Możemy je podzielić na dwie grupy. Do pierwszej należą mordercze wirusy, których celem jest zabicie komórki. Oprócz wirusów morderców są wirusy, które nazywamy pasażerami. Wnikają do komórki, by w niej żyć. Ich genom potrafi wbudować się w genom człowieka. Prawdopodobnie wielu takich "pasażerów” powoduje choroby nowotworowe.
• Kilka tygodni temu do polskich klinik trafiła testowa szczepionka na raka szyjki macicy. Ma uodparniać kobiety na wirus HPV, który prowadzi do nowotworu.
- Pewna ilość nowotworów jest w niewątpliwy sposób indukowana przez wirusy. Gdyby przed nimi uchronić organizm ludzki, nie dopuścić do zakażenia - wtedy częstość takich nowotworów gwałtownie by zmalała. To jedna z dróg do całkowitego zwycięstwa człowieka nad rakiem. Coraz szybciej tą drogą podążamy.
• Wróćmy do genetycznych tajemnic. Co to są geny śmierci?
- To są geny posiadające domenę śmierci, specjalną sekwencję kodującą układ aminokwasowy, typowy dla drogi przenoszenia sygnału śmierci. Komórka może uruchomić program śmierci, ale musi mieć specjalny klucz, żeby ten program zacząć. Gdy zacznie, musi umrzeć.
• Co to jest strażnik genomu?
- To jest cała rodzina genów, stojących na straży integralności genomów komórki. Rozpoznają uszkodzenia DNA i pobudzają proces ich reperacji. Stabilizują komórki, by nie dzieliły się w niekontrolowany sposób. Nawet uruchamiają program śmierci. Wtedy komórka sama siebie zabija. Popełnia samobójstwo.
• Czy ludzki organizm potrafi naprawić uszkodzenia DNA?
- Organizm potrafi naprawić prawie każde uszkodzenie DNA. Ma co najmniej cztery skuteczne programy naprawy, które nie dopuszczają do tego, by potomna komórka miała jakąś zmianę.
• Dlaczego strażnicy genomów w pewnym momencie są bezsilni i rozpoczyna się niekontrolowany rozwój komórek?
- W ponad 50% nowotworów strażnik genomów ulega uszkodzeniu i nie działa prawidłowo.
• Dlaczego komórki nowotworowe nie zabijają się same?
- Dlatego, bo albo mają nadprodukcję białek, które utrzymują je przy życiu, albo mając uszkodzone geny strażujące nie odpowiadają prawidłowo na uszkodzenia. Wtedy mogą przeżyć, mimo iż nie powinny.
• Czy kiedyś będzie można przeprogramowywać informację genetyczną w komórce?
- Można już teraz. Potrafimy do komórki wprowadzić gen obcego gatunku i spowodować, że będzie działał.
• Czy za parę lat będziemy mogli tak przeprogramowywać informację genetyczną, żeby odwracać proces nowotworzenia?
- Wierzę, że tak. Być może przeprogramowanie informacji epigenetycznej, nałożonej na informację genetyczną pozwoli zmieniać komórki nowotworowe na prawidłowe.
• A może będziemy wpuszczać do komórek nowotworowych wilki w owczej skórze, geny które zniszczą nowotwór?
- Pewne wirusy atakują tylko pewny rodzaj komórek. Załóżmy, że zrobimy taki wektor wirusowy, który rozpozna tylko komórki nowotworowe, wbuduje się do nich, wprowadzi nieszkodliwy gen. Wtedy za pomocą specjalnej substancji spowodujemy, że zginą wszystkie komórki, posiadające ten gen. Ten kierunek leczenia, z użyciem biologicznych "bomb” był praktykowany. Działał całkiem nieźle na hodowlach komórek nowotworowych, w organizmie ludzkim nie było rewelacyjnych wyników.
• Ile jeszcze lat musi minąć, żeby nowotwory mogły być jedną z wielu skutecznie leczonych chorób?
- Postęp badań jest bardzo szybki. Jestem przekonany, że za 10 lat będziemy skutecznie leczyć nowotwory, przeprogramowując genom uszkodzonych komórek i wyłączając program nowotworzenia. Wtedy komórki nowotworowe się ustabilizują i przestaną być groźne.
• Już dziś w pracowniach genetyków możemy badać ludzki genom i uprzedzać człowieka, że może za kilka lat zachorować na nowotwór. Więc skoro wie, to na skutek profilaktyki czy bardzo wczesnego leczenia może przed rakiem zdążyć?
- Rzeczywiście, w wielu przypadkach możemy uprzedzić człowieka, że ma pewien defekt genetyczny, powinien prowadzić określony tryb życia i unikać określonych niebezpieczeństw. Mało tego, przy określonych defektach pewne leki mogą być szkodliwe. Wracając do raka szyjki macicy, który z powodu zbyt późnego wykrycia nie daje szans kobiecie - gdy za pomocą badania genetycznego sprawdzimy, że już zaraziła się wirusem HPV, a ona będzie o tym wiedzieć, wczesne leczenie pozwoli jej zdążyć przed rakiem. Klasyczne badanie profilaktyczne u ginekologa może nie wystarczyć. Dlatego badania genetyczne powinny być robione. Dziś są jeszcze bardzo drogie.
• Ile kosztowało by takie badanie w pańskim instytucie?
- Sądzę, że około 1,2 tys. zł.
• Gdy tak słucham pana profesora, to wydaje mi się, że kiedy Pan Bóg stwarzał życie na ziemi i wpisał w nie informację o porządku i harmonii, a człowiek w genach tę informację odziedziczył - to dziś ta harmonia wymknęła się Mu spod kontroli.
- Sądzę, że trzeba na to spojrzeć z dwóch perspektyw. Człowiek został stworzony tak, by jego gatunek przetrwał. Skoro założy rodzinę, stworzy potomstwo, to jego misja jest spełniona. Starzeje się i z tego świata odchodzi. Być może jednak jego życie zostało zaprogramowane na co najmniej sto lat.
• Czy i w tej kwestii będziemy mogli jego informację genetyczną przeprogramować?
- Wierzę, że nauczymy się usuwać defekty genetyczne, wydłużać okres aktywności i sprawności człowieka, sprawiać, że w dobrym zdrowiu będzie żył sto a nawet więcej lat. To będzie powrót do harmonii, o której pan mówił.



.



Prof. Jacek Wojcierowski

Prof. Jacek Wojcierowski pracuje w Zakładzie Genetyki Medycznej Akademii Medycznej w Lublinie. Zajmuje się procesem transformacji nowotworowej, czyli genetyką komórek somatycznych. Wydał "Geny i genomy”, pracuje nad drugą częścią książki, będącej kompendium genetyki molekularnej.
W wolnych chwilach uprawia turystykę górską i samochodową, interesuje się fizyką i astrofizyką

Komentarze 0

Na razie brak komentarzy, Twój może być pierwszy.
Na razie brak komentarzy, Twój może być pierwszy.
Zobacz wszystkie komentarze

Skomentuj

Zaznacz "Nie jestem robotem", by dodać komentarz:
Twój komentarz został dodany

Pozostałe informacje

Złoto Malwiny Kopron na mistrzostwach Polski AZS

Złoto Malwiny Kopron na mistrzostwach Polski AZS 0 0

W weekend zostały rozegrane Mistrzostwa Polski Akademickiego Związku Sportowego. Z imprezy w Łodzi w dobrych humorach wracały przede wszystkim zawodniczki AZS UMCS: Malwina Kopron, Karolina Kołeczek i Paulina Guba

Rowerem z Lublina do Lasów Kozłowieckich. Nowa ścieżka

Rowerem z Lublina do Lasów Kozłowieckich. Nowa ścieżka 0 0

Trwa budowa ścieżki rowerowej, dzięki której będzie można dojechać z Lublina do Lasów Kozłowieckich. Inwestycja prowadzona przez sąsiadują z Lublinem gminę Niemce ma zakończyć się jeszcze w wakacje

Pseudokibice Legii zdemolowali dworzec w Kutnie [wideo]
film

Pseudokibice Legii zdemolowali dworzec w Kutnie [wideo] 0 0

Miało być święto piłki nożnej, skończyło się walkowerem. Finał ekstraklasy został przerwany po chuligańskich wybrykach pseudokibiców Lecha Poznań. Jednak to co działo się na boisku, miało także swoją kontynuację poza nim

Tylko 20 proc. towarów z Chin przechodzi przez Małaszewicze. "Omijają nasz kraj"

Tylko 20 proc. towarów z Chin przechodzi przez Małaszewicze. "Omijają nasz kraj" 0 1

Małaszewicze przyjmują tylko 20 proc. kontenerów z Chin w ramach Nowego Jedwabnego Szlaku. Takie informacje otrzymał z Ministerstwa Infrastruktury poseł Stanisław Żmijan

Krzysztof Żuk oczyszczony z zarzutu ws. biurowca

Krzysztof Żuk oczyszczony z zarzutu ws. biurowca 47 13

Krzysztof Żuk został ostatecznie oczyszczony z zarzutu w sprawie wynajęcia biur w nieistniejącym budynku. Chodzi o głośną sprawę biurowca przy Wieniawskiej. Korzystny dla Żuka werdykt wydała dziś Główna Komisja Orzekająca przy ministrze finansów

Leszek Bartnicki prezesem Motoru przynajmniej do końca sezonu

Leszek Bartnicki prezesem Motoru przynajmniej do końca sezonu 0 6

Po sobotniej porażce z Wisłą Sandomierz (0:1) prezes Motoru Lublin Leszek Bartnicki podał się do dymisji. W poniedziałek Rada Nadzorcza zdecydowała jednak, że szef klubu zostanie na swoim stanowisku przynajmniej do końca sezonu 2018/2019.

AZS AWF Biała Podlaska – Ostrovia Ostrów Wielkopolski 35:33

AZS AWF Biała Podlaska – Ostrovia Ostrów Wielkopolski 35:33 0 0

I LIGA PIŁKARZY RĘCZNYCH W przedostatnim meczu sezonu bialscy akademicy pokonali Ostrovię Ostrów Wielkopolski

Wykopał w ogrodzie pocisk artyleryjski

Wykopał w ogrodzie pocisk artyleryjski 3 1

Niewybuch wykopał w ogrodzie właściciel działki w Wólce Gołębskiej.

Lublin: Krwawa bójka po pracy. Zaatakował kolegę swojej byłej dziewczyny

Lublin: Krwawa bójka po pracy. Zaatakował kolegę swojej byłej dziewczyny 4 6

Miał grozić swojej byłej dziewczynie śmiercią, a potem zaatakował nożem jej kolegę. Niewiele brakowało, aby bójka zakończyła się tragedią. 24-letni Przemysław S. odpowie za to przed sądem

Noc Muzeów w Zamościu. Ciężko obejrzeć wszystko jednego wieczora [zdjęcia]
galeria

Noc Muzeów w Zamościu. Ciężko obejrzeć wszystko jednego wieczora [zdjęcia] 1 0

Od godziny 18 do 24 można było w sobotę wziąć udział w nocnym zwiedzaniu zbiorów muzealnych w Zamościu.

25. Święto Roweru w Lubartowie. Spodziewają się 15 tys. uczestników
24 czerwca 2018, 9:00

25. Święto Roweru w Lubartowie. Spodziewają się 15 tys. uczestników 1 0

Nawet 15 tysięcy uczestników spodziewają się organizatorzy jubileuszowego, 25. Święta Roweru w Lubartowie. Wśród uczestników zostanie rozlosowanych 25 rowerów.

24 godziny z mangą i anime
26 maja 2018, 11:00

24 godziny z mangą i anime 3 0

Co Gdzie Kiedy. Lubelskie Stowarzyszenie Fantastyki Cytadela Syriusza (ul. Lwowska 12) zaprasza na kolejne spotkanie z cyklu 24h z... W sobotę, 26 maja o godz. 11 rozpocznie się wydarzenie 24 godziny z mangą i anime.

Ruski balet ponownie w Lublinie
30 maja 2018, 21:00

Ruski balet ponownie w Lublinie 0 0

Co Gdzie Kiedy. Klub Graffiti (al. Piłsudskiego 13) zaprasza na drugą odsłonę imprezy Ruski balet. Wydarzenie odbędzie się 30 maja o godz. 21.

Szkoła przerabia dawny magazyn. Baza dla nowego kierunku kształcenia
Magazyn
galeria

Szkoła przerabia dawny magazyn. Baza dla nowego kierunku kształcenia 0 0

W szkole rolniczej w Korolówce (pow. włodawski) gospodarskim sposobem dawny magazyn, a jeszcze wcześniej obora adaptowana jest na stajnię. Już niedługo będą tam cztery hucuły. W ten sposób powstaje baza dla nowego kierunku kształcenia, jakim jest hodowla koni.

Żurawie 2018: Kto dostanie Lubelskie Wyróżnienia Kulturalne?
26 maja 2018, 20:00

Żurawie 2018: Kto dostanie Lubelskie Wyróżnienia Kulturalne? 0 0

Poznaliśmy nazwiska 12 osób nominowanych do tegorocznych Żurawi – Lubelskich Wyróżnień Kulturalnych. Wśród nich są m.in. Aleksandra Cieślik – dziennikarka Radia Centrum, Jan Wąsak z tria „Pasażer”, z którym zdobył m.in. nagrodę publiczności na Open Stage oraz Jakub Bodys – fotograf kultury, portrecista.

ALARM24

Widzisz wypadek? Jesteś świadkiem niecodziennego zdarzenia?
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

Kliknij i dodaj swojego newsa!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium
Uwaga czytelniku!
Nie teraz Przeczytaj i wyraź zgodę

Informujemy, że w dniu 25 maja 2018 r. na terenie całej Unii Europejskiej, w tym także w Polsce, wejdzie w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego w sprawie ochrony danych osobowych. W związku z tym chcielibyśmy Ci przekazać kilka informacji na temat zasad przetwarzania Twoich danych osobowych.

Rozumiem

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej informacji w naszej polityce prywatności.