Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

MATURA2009

11 maja 2009 r.
12:37
Edytuj ten wpis

Matura 2009 - biologia: Zobacz ODPOWIEDZI, pytania, arkusze - poziom podstawowy i rozszerzony

Autor: Zdjęcie autora am
0 80 A A

ZakoĚ„czyĚ‚ siÄ™ juÄšış pisemny egzamin z biologii. Przed godz. 15 opublikujemy arkusze, pytania i odpowiedzi - poziom podstawowy i rozszerzony egzaminu maturalnego z biologii 2009.

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować
Tu znajdziesz MATURA 2010, BIOLOGIA: ODPOWIEDZI, ARKUSZE I PYTANIA


W tym roku biologiÄ™ wybraĚ‚o 105 tys. uczniÄ‚ı‚w z caĚ‚ej Polski. To aÄšış 23 proc. wszystkich maturzystÄ‚ı‚w. Na poziom rozszerzony zdecydowaĚ‚o siÄ™ 47 proc. uczniÄ‚ı‚w, a na podstawowy 53 proc.

Przed godz. 15 opublikujemy arkusze zadaĚ„ maturalnych. ChwilÄ™ pÄ‚ı‚ÄšıŸniej rozwiÄ‌zania do nich.

Natomiast od godz. 14 do egzaminu przystÄ‌piÄ‌ maturzyĚ›ci, ktÄ‚ı‚rzy zdecydowali siÄ™ na zdawaÄ‥ "WiedzÄ™ o taĚ„cu". Pytania i odpowiedzi podamy wieczorem.





BIOLOGIA POZIOM PODSTAWOWY - przyk̂adowe odpowiedzi

Zadanie 1. (3 pkt) Na schemacie przedstawiono budowę uk̂adu pokarmowego cẑowieka.

a) Podaj literÄ™ i nazwÄ™ odcinka przewodu pokarmowego, w ktÄ‚ı‚rym wystÄ™pujÄ‌ bakterie symbiotyczne.
B. jelito grube

b) Wymiē dwie funkcje tego odcinka.
1. Wcĥanianie wody i soli mineralnych
2. Formowanie kâu i przesuwanie go w kierunku odbytnicy


Zadanie 2. (1 pkt) PoniÄšışszy schemat przedstawia uproszczony przekrÄ‚ı‚j poprzeczny przez jelito - jeden z odcinkÄ‚ı‚w przewodu pokarmowego czĚ‚owieka. Podaj nazwÄ™ odcinka jelita przedstawionego na powyÄšışszym schemacie oraz nazwÄ™ elementu jego budowy, ktÄ‚ı‚ry umoÄšışliwia tÄ™ identyfikacjÄ™.
Jest to jelito cienkie poniewaÄšış posiada kosmki jelitowe

Zadanie 3. (3 pkt) Trawienie zĚ‚oÄšışonych zwiÄ‌zkÄ‚ı‚w organicznych zawartych w pokarmach wymaga okreĚ›lonych warunkÄ‚ı‚w.
OkreĚ›l warunki konieczne do prawidĚ‚owego przebiegu trawienia tĚ‚uszczÄ‚ı‚w w dwunastnicy, uwzglÄ™dniajÄ‌c:
a) nazwÄ™ enzymu Lipaza trzustkowa
b) odczyn Ě›rodowiska, w ktÄ‚ı‚rym dziaĚ‚a enzym trawiÄ‌cy tĚ‚uszcze: Odczyn zasadowy
c) nazwÄ™ wydzieliny (produkowanej w wÄ‌trobie) uĚ‚atwiajÄ‌cej trawienie tĚ‚uszczÄ‚ı‚w. ÄšıĽÄ‚ı‚Ě‚Ä‥

Zadanie 4. (1 pkt) Na Ě›niadanie uczeĚ„ zjadĚ‚ posiĚ‚ek zĚ‚oÄšışony wyĚ‚Ä‌cznie z wÄ™glowodanÄ‚ı‚w (skrobi i sacharozy). Zaznacz informacjÄ™, ktÄ‚ı‚ra prawidĚ‚owo opisuje trawienie wyÄšışej wymienionego posiĚ‚ku.
A. WiÄ™ksza czę̛Ä‥ tego posiĚ‚ku nie ulegnie strawieniu, ze wzglÄ™du na brak odpowiedniego enzymu trawiennego w przewodzie pokarmowym czĚ‚owieka.
B. Trawienie zachodziÄ‥ bÄ™dzie stopniowo, we wszystkich odcinkach przewodu pokarmowego, aÄšış po jelito cienkie.
C. Trawienie tego posiĚ‚ku zachodziÄ‥ bÄ™dzie gĚ‚Ăı‚wnie w ÄšışoĚ‚Ä‌dku, ze wzglÄ™du na obecnoĚ›Ä‥ specyficznych enzymÄ‚ı‚w.
D. Trawienie zachodziÄ‥ bÄ™dzie tylko w tych odcinkach przewodu pokarmowego, w ktÄ‚ı‚rych jest Ě›rodowisko obojÄ™tne lub zasadowe

Zadanie 5. (1 pkt) Na podstawie tekstu zaznacz wykres (1, 2 lub 3), ktÄ‚ı‚ry obrazuje prawidĚ‚owy udziaĚ‚ poszczegÄ‚ı‚lnych posiĚ‚kÄ‚ı‚w w caĚ‚odziennym zapotrzebowaniu czĚ‚owieka na skĚ‚adniki pokarmowe.
Wykres 2

Zadanie 6. (2 pkt) KorzystajÄ‌c z poniÄšışeszego tekstu wyjaĚ›nij, uwzglÄ™dniajÄ‌c obecnoĚ›Ä‥ HDL lub LDL, w jaki sposÄ‚ı‚b spoÄšışywanie kaÄšışdego z wymienionych rodzajÄ‚ı‚w tĚ‚uszczÄ‚ı‚w (roĚ›linne, zwierzÄ™ce) moÄšışe wpĚ‚ywaÄ‥ na rozwÄ‚ı‚j miaÄšışdÄšışycy w organizmie czĚ‚owieka.
...
TĚ‚uszcze roĚ›linne: ich obecnoĚ›Ä‥ w pokarmie chroni tÄ™tnice przed rozwojem miaÄšışdÄšışycy, gdyÄšış wpĚ‚ywajÄ‌ na wzrost poziomu lipoprotein HDL we krwi. Lipoproteiny HDL usuwajÄ‌ czÄ‌steczki cholesterolu ze Ě›cian tÄ™tnic do wÄ‌troby.

TĚ‚uszcze zwierzÄ™ce: ich obecnoĚ›Ä‥ w pokarmie sprzyja wzrostowi poziomu lipoprotein LDL we krwi. Lipoproteiny LDL transportujÄ‌c cholesterol przenikajÄ‌ przez Ě›ciany tÄ™tnic, co sprzyja osadzaniu siÄ™ czÄ‌steczek cholesterolu na wewnÄ™trznych Ě›cianach tÄ™tnic i powoduje powstawanie miaÄšışdÄšışycy.


Zadanie 7. (2 pkt) W organizmie czĚ‚owieka wÄ‌troba peĚ‚ni rÄ‚ı‚Äšışnorodne funkcje, w tym uczestniczy w przemianach metabolicznych rÄ‚ı‚Äšışnych zwiÄ‌zkÄ‚ı‚w.
Na schemacie przedstawiono w uproszczony sposÄ‚ı‚b przemiany biochemiczne, ktÄ‚ı‚rym podlegajÄ‌ aminokwasy w wÄ‌trobie czĚ‚owieka. PodkreĚ›l dwie funkcje wÄ‌troby w organizmie czĚ‚owieka, ktÄ‚ı‚re sÄ‌ zilustrowane na powyÄšışszym schemacie.
A. Magazynuje Äšışelazo.
B. Produkuje rÄ‚ı‚Äšışne biaĚ‚ka.
C. Wytwarza ÄšışÄ‚ı‚Ě‚Ä‥.

D. Wytwarza mocznik.
E. Produkuje ciep̂o.

Zadanie 8. (2 pkt) W organizmie czĚ‚owieka wystÄ™pujÄ‌ rÄ‚ı‚Äšışne rodzaje tkanki mię̛niowej. (...)
Na podstawie powyÄšışszych informacji skonstruuj tabelÄ™ pozwalajÄ‌cÄ‌ porÄ‚ı‚wnaÄ‥ wĚ‚Ăı‚kna mię̛niÄ‚ı‚wki gĚ‚adkiej z wĚ‚Ăı‚knami mię̛niÄ‚ı‚wki szkieletowej, z uwzglÄ™dnieniem dwÄ‚ı‚ch cech: ksztaĚ‚tu wĚ‚Ăı‚kien oraz rozmieszczenia w nich jÄ‌der komÄ‚ı‚rkowych.

Rodzaj tkanki mię̛niowej | Mię̛nie ĝadkie | Mię̛nie Szkieletowe
KsztaĚ‚t wĚ‚Ăı‚kien | WĚ‚Ăı‚kna wrzecionowate| WĚ‚Ăı‚kna wydĚ‚uÄšışone, cylindryczne
Rozmieszczenie jÄ‌der | Pojedyncze jÄ‌dra poĚ‚oÄšışone centralnie |Liczne jÄ‌dra poĚ‚oÄšışone obwodowo, przy bĚ‚onie komÄ‚ı‚rkowej wĚ‚Ăı‚kna


Zadanie 9. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono jeden z rodzajÄ‚ı‚w stawÄ‚ı‚w wystÄ™pujÄ‌cych w organizmie czĚ‚owieka. Wpisz w odpowiednie miejsca informacje o przedstawionym rodzaju stawu.
a) Rodzaj stawu: staw panewkowy
Zakres ruchÄ‚ı‚w tego stawu: ruch moÄšışe odbywaÄ‥ siÄ™ wokÄ‚ı‚Ě‚ wielu osi, ale zakres ruchu jest niewielki ze wzglÄ™du na gĚ‚Ä™bokoĚ›Ä‥ panewki
b) Przyk̂ad tego rodzaju stawu w organizmie cẑowieka: staw biodrowy


Zadanie 10. (1 pkt) Na rysunku przedstawiono budowę pęcherzyka p̂ucnego cẑowieka.
Wyja̛nij na przyk̂adzie jednego, przestawionego na rysunku elementu budowy pęcherzyka p̂ucnego przystosowanie pęcherzyka do pênionej funkcji.
Np. NabĚ‚onek jednowarstwowy pĚ‚aski pokrywajÄ‌cy pÄ™cherzyk pĚ‚ucny jest cienkÄ‌ warstwÄ‌ przez ktÄ‚ı‚rÄ‌ swobodnie moÄšışe odbywaÄ‥ siÄ™ transport gazÄ‚ı‚w oddechowych na drodze dyfuzji.

Zadanie 11. (2 pkt) W warunkach deficytu tlenowego, podczas intensywnego wysiĚ‚ku fizycznego, w organizmie czĚ‚owieka wytwarzany jest kwas mlekowy, ktÄ‚ı‚ry dalej jest przeksztaĚ‚cany do glukozy. Na schemacie przedstawiono przemiany kwasu mlekowego w dwÄ‚ı‚ch narzÄ‌dach organizmu czĚ‚owieka.
Podaj nazwy tych narzÄ‌dÄ‚ı‚w, wybierajÄ‌c je z poniÄšışszych:
serce, dwunastnica, miÄ™sieĚ„ dwugĚ‚owy, trzustka,wÄ‌troba, mÄ‚ı‚zg

Zadanie 12. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono w uproszczony sposÄ‚ı‚b budowÄ™ serca czĚ‚owieka.
a) Podaj nazwÄ™ struktury w sercu czĚ‚owieka oznaczonej na schemacie literÄ‌ A. Zastawka przedsionkowo-komorowa dwudzielna
b) Przedstaw sposÄ‚ı‚b, w jaki struktura A umoÄšışliwia sprawny transport krwi przez serce. Zastawka dwudzielna zapobiega cofaniu siÄ™ krwi do lewego przedsionka podczas skurczu lewej komory.

Zadanie 13. (1 pkt)
WystÄ‌pienie w bĚ‚onie komÄ‚ı‚rkowej erytrocytÄ‚ı‚w wyĚ‚Ä‌cznie antygenu A warunkuje grupÄ™ krwi A, wyĚ‚Ä‌cznie antygenu B - grupÄ™ krwi B. Jednoczesna obecnoĚ›Ä‥ obu antygenÄ‚ı‚w warunkuje grupÄ™ krwi AB, a brak jakichkolwiek antygenÄ‚ı‚w - grupÄ™ krwi 0. W osoczu krwi znajdujÄ‌ siÄ™ przeciwciaĚ‚a (aglutyniny) skierowane przeciw antygenom nieobecnym na erytrocytach wĚ‚asnego ustroju. Obecnie nie stosuje siÄ™ juÄšış bezpoĚ›redniego przetaczania (transfuzji) peĚ‚nej krwi (krwinek wraz z osoczem).
...
Dawca: Grupa B
Biorca: Grupa A


Zadanie 14. (1 pkt)Na schemacie przedstawiono budowÄ™ nerki czĚ‚owieka (przekrÄ‚ı‚j podĚ‚uÄšışny), strzaĚ‚kami oznaczono kierunek ruchu pĚ‚ynÄ‚ı‚w (krwi i moczu). Wypisz ze schematu nazwÄ™ naczynia krwionoĚ›nego, w ktÄ‚ı‚rym pĚ‚ynÄ‌ca krew nie powinna zawieraÄ‥ mocznika. OdpowiedÄšıŸ uzasadnij.
ÄšıĽyĚ‚a nerkowa, poniewaÄšış mocznik w czasie filtracji krwi w kĚ‚Ä™buszkach naczyniowych trafia do moczu pierwotnego.

Zadanie 15. (1 pkt) SkÄ‚ı‚ra, poza funkcjÄ‌ ochronnÄ‌ i odbieraniem bodÄšıŸcÄ‚ı‚w, bierze udziaĚ‚ w regulacji temperatury ciaĚ‚a oraz gospodarce wodno-mineralnej. Powierzchnia skÄ‚ı‚ry w stosunku do masy ciaĚ‚a czĚ‚owieka zmienia siÄ™ w ciÄ‌gu jego Äšışycia i w przeliczeniu na 1 kg masy ciaĚ‚a wynosi Ě›rednio: u niemowlÄ™cia 700 cm2, a u dorosĚ‚ego czĚ‚owieka 220 cm2.
Na podstawie powyÄšışszych informacji oceĚ„, kto podczas upaĚ‚u jest naraÄšışony na szybsze odwodnienie.
A. CzĚ‚owiek dorosĚ‚y, poniewaÄšış ma wiÄ™kszÄ‌ caĚ‚kowitÄ‌ powierzchniÄ™ skÄ‚ı‚ry niÄšış niemowlÄ™.
B. CzĚ‚owiek dorosĚ‚y, poniewaÄšış w przeliczeniu na 1 kg wagi ma mniejszÄ‌ powierzchniÄ™ skÄ‚ı‚ry niÄšış niemowlÄ™.
C. NiemowlÄ™, poniewaÄšış w przeliczeniu na 1 kg wagi ma wiÄ™kszÄ‌ powierzchniÄ™ skÄ‚ı‚ry niÄšış czĚ‚owiek dorosĚ‚y.
D. NiemowlÄ™, poniewaÄšış ma mniejszÄ‌ powierzchniÄ™ skÄ‚ı‚ry niÄšış czĚ‚owiek dorosĚ‚y.

Zadanie 16. (2 pkt) Na podstawie powyÄšışszego schematu opisz dwie drogi zakaÄšışenia siÄ™ czĚ‚owieka gruÄšıŸlicÄ‌.
1. Przez powietrze (drogÄ‌ kropelkowÄ‌), stycznoĚ›Ä‥ z obecnymi w powietrzu wydzielinami osoby chorej - kichanie, kaszel
2. DrogÄ‌ pokarmowÄ‌ , przez spoÄšışycie pokarmÄ‚ı‚w pochodzÄ‌cych od zwierzÄ‌t chorych na gruÄšıŸlicÄ™, np. mleka


Zadanie 17. (1 pkt) Na schemacie wymieniono choroby wywoĚ‚ywane przez bakterie, wirusy i pierwotniaki. Wypisz ze schematu nazwy dwÄ‚ı‚ch chorÄ‚ı‚b wywoĚ‚ywanych przez wirusy.
Grypa i odra

Zadanie 18. (1 pkt) Na schemacie przedstawiono zmiany zachodzÄ‌ce wewnÄ‌trz oka podczas oglÄ‌dania przedmiotÄ‚ı‚w umieszczonych w rÄ‚ı‚Äšışnej od niego odlegĚ‚oĚ›ci (A - z daleka, B - z bliska).Podaj, na czym polega akomodacja oka podczas przenoszenia wzroku z przedmiotu umieszczonego daleko na przedmiot znajdujÄ‌cy siÄ™ blisko.

Akomodacja polega na zmianie ksztaĚ‚tu soczewki oka, a wskutek tego zmianie jej ogniskowej, oraz zmianie odlegĚ‚oĚ›ci soczewki od siatkÄ‚ı‚wki. Podczas przenoszenia wzroku z przedmiotu umieszczonego daleko na przedmiot znajdujÄ‌cy siÄ™ blisko soczewka staje siÄ™ bardziej wypukĚ‚a.

Zadanie 19. (3 pkt) Na rysunku przedstawiono schemat budowy ucha cẑowieka.
a) PoĚ‚Ä‌cz w pary nazwy elementÄ‚ı‚w ucha z nazwami ich funkcji.
A. bĚ‚ona bÄ™benkowa, B. trÄ‌bka Eustachiusza, C. kanaĚ‚ sĚ‚uchowy zewnÄ™trzny
I. przenosi falÄ™ dÄšıŸwiÄ™kowÄ‌ (w sĚ‚upie powietrza), II. odbiera drgania fali dÄšıŸwiÄ™kowej, III. odbiera i przetwarza wraÄšışenia sĚ‚uchowe, IV. wyrÄ‚ı‚wnuje ciĚ›nienie wewnÄ™trzne w uchu
A-II, B-IV, C-I

b) Podaj, do ktÄ‚ı‚rej czę̛ci ucha (zewnÄ™trznego, wewnÄ™trznego, Ě›rodkowego) naleÄšışĂ„‌ kosteczki sĚ‚uchowe.
kosteczki sĚ‚uchowe naleÄšışĂ„‌ do ucha Ě›rodkowego

c) WymieĚ„ nazwy kosteczek sĚ‚uchowych zgodnie z kolejnoĚ›ciÄ‌ przekazywania drgaĚ„ fali dÄšıŸwiÄ™kowej.
mĚ‚oteczek, kowadeĚ‚ko, strzemiÄ‌czko

Zadanie 20. (1 pkt) Na widok cytryny wiele osÄ‚ı‚b Ě›lini siÄ™, jakby piĚ‚o jej kwaĚ›ny sok. OkreĚ›l rodzaj odruchu (warunkowy, bezwarunkowy), ktÄ‚ı‚ry wystÄ‌piĚ‚ u wyÄšışej opisanych osÄ‚ı‚b. OdpowiedÄšıŸ uzasadnij.
Jest to odruch warunkowy. Powstâ w wyniku skojarzenia obrazu cytryny z kwa̛nym smakiem jej soku. A sok z cytryny, gdy znajdzie się w jamie ustnej wywôuje zwiększone wydzielanie ̛liny.

Zadanie 21. (1 pkt) Pod wpĚ‚ywem hormonÄ‚ı‚w podwzgÄ‚ı‚rza, u chĚ‚opcÄ‚ı‚w wzrasta wydzielanie testosteronu od 10. roku Äšışycia do 20. roku Äšışycia. Wysoki poziom testosteronu utrzymuje siÄ™ do 25. roku Äšışycia, po czym nastÄ™puje powolny spadek. (..)
Na podstawie powyÄšışszych informacji wyjaĚ›nij zaleÄšışnoĚ›Ä‥ miÄ™dzy stosowaniem steroidÄ‚ı‚w anabolicznych przez mĚ‚odych mÄ™Ěışczyzn (do 25. roku Äšışycia) a zahamowaniem spermatogenezy.
Wysoki poziom steroidÄ‚ı‚w anabolicznych we krwi oddziaĚ‚uje na podwzgÄ‚ı‚rze (mechanizm ujemnego sprzÄ™Ěışenia zwrotnego), hamujÄ‌c wydzielanie gonadotropiny przez przysadkÄ™ mÄ‚ı‚zgowÄ‌. W wyniku tego hamowane jest uwalnianie testosteronu i proces spermatogenezy w jÄ‌drach.

Zadanie 22. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono Ě‚oÄšışysko czĚ‚owieka z naczyniami krwionoĚ›nymi pĚ‚odu i matki. Na podstawie schematu przedstaw dwie rÄ‚ı‚Äšışne funkcje Ě‚oÄšışyska.
1.Äšďż˝oÄšışysko bierze udziaĚ‚ w wymianie gazowej miÄ™dzy organizmem matki i dziecka.
2.Äšďż˝oÄšışysko bierze udziaĚ‚ w przekazywaniu substancji odÄšışywczych z krwi matki do organizmu pĚ‚odu i usuwaniu zbÄ™dnych produktÄ‚ı‚w przemiany materii (mocznika) z organizmu pĚ‚odu do krwi matki.


Zadanie 23. (1 pkt) Na schemacie przedstawiajÄ‌cym budowÄ™ ukĚ‚adu rozrodczego kobiety cyframi rzymskimi oznaczono trzy stadia wczesnego rozwoju zarodkowego czĚ‚owieka. PrzyporzÄ‌dkuj kaÄšışdemu oznaczeniu (od I do III) po jednym z poniÄšışszych okreĚ›leĚ„.
A. Bruzdkowanie
B. Implantacja zarodka
C. Owulacja
D. Zap̂odnienie
I D, II A, III B

Zadanie 24. (3 pkt) Na schemacie przedstawiono w uproszczony sposÄ‚ı‚b dwa etapy syntezy biaĚ‚ka w komÄ‚ı‚rce, na podstawie informacji genetycznej zawartej w DNA. W procesie tym uczestniczÄ‌ trzy rodzaje RNA (tRNA, mRNA i rRNA), z ktÄ‚ı‚rych uwzglÄ™dniono tylko jeden.
a) Podaj nazwÄ™ procesu oznaczonego na schemacie jako A. transkrypcja
b) Podaj, ktÄ‚ı‚ry z wymienionych w tekĚ›cie rodzajÄ‚ı‚w RNA uwzglÄ™dniono na schemacie. mRNA
c) Przedstaw rolÄ™ tRNA w procesie syntezy biaĚ‚ka. CzÄ‌steczki tRNA transportujÄ‌ odpowiednie aminokwasy na rybosom i mRNA, gdzie odbywa siÄ™ biosynteza biaĚ‚ka. Antykodon na czÄ‌steczce tRNA Ě‚Ä‌czy siÄ™ z kodonem na mRNA, co powoduje, Äšışe kolejne aminokwasy znajdujÄ‌ siÄ™ blisko siebie i moÄšışe siÄ™ miÄ™dzy nimi wytworzyÄ‥ wiÄ‌zanie peptydowe.

Zadanie 25. (2 pkt)Analiza kariotypu pacjenta moÄšışe dostarczyÄ‥ rÄ‚ı‚Äšışnych informacji, np. o jego pĚ‚ci i niektÄ‚ı‚rych chorobach genetycznych. PoniÄšışej przedstawiono wynik badania kariotypu pewnej osoby.
a) Podaj pĚ‚eÄ‥ osoby, ktÄ‚ı‚rej kariotyp przedstawiono na powyÄšışszym rysunku. PĚ‚eÄ‥ ÄšışeĚ„ska

b) Z poniÄšışszych wybierz jednÄ‌ nazwÄ™ choroby genetycznej czĚ‚owieka, ktÄ‚ı‚rÄ‌ moÄšışna wykryÄ‥ dziÄ™ki analizie kariotypu. Uzasadnij wybÄ‚ı‚r, opisujÄ‌c zmianÄ™ w kariotypie, ktÄ‚ı‚ra umoÄšışliwia rozpoznanie tej choroby.
A. plÄ‌sawica Huntingtona
B. zespÄ‚ı‚Ě‚ Turnera
C. zespÄ‚ı‚Ě‚ Klinefeltera
D. zespÄ‚ı‚Ě‚ Downa
E. anemia sierpowata.
B. zespÄ‚ı‚Ě‚ Turnera - obecnoĚ›Ä‥ tylko jednego chromosomu pĚ‚ciowego
C. zespÄ‚ı‚Ě‚ Klinefeltera - obecnoĚ›Ä‥ chromosomu pĚ‚ciowego Y i dwÄ‚ı‚ch chromosomÄ‚ı‚w pĚ‚ciowych X
D. zespÄ‚ı‚Ě‚ Downa - obecnoĚ›Ä‥ trzech chromosomÄ‚ı‚w 21


Zadanie 26. (3 pkt) ZakĚ‚ada siÄ™, Äšışe u czĚ‚owieka zdolnoĚ›Ä‥ zwijania jÄ™zyka w rurkÄ™ warunkowana jest jednÄ‌ parÄ‌ alleli niesprzÄ™Ěışonych z pĚ‚ciÄ‌ i jest cechÄ‌ dominujÄ‌cÄ‌ (A), a brak tej zdolnoĚ›ci jest cechÄ‌ recesywnÄ‌ (a).

Kobieta majÄ‌ca zdolnoĚ›Ä‥ zwijania jÄ™zyka, ma cÄ‚ı‚rkÄ™ o takiej samej zdolnoĚ›ci jak ona, oraz syna, ktÄ‚ı‚ry nie potrafi zwijaÄ‥ jÄ™zyka. Oboje dzieci majÄ‌ tego samego ojca, ktÄ‚ı‚ry nie potrafi zwijaÄ‥ jÄ™zyka. MaĚ‚Ěışonkowie oczekujÄ‌ na narodziny trzeciego dziecka.

a) OkreĚ›l genotypy obojga rodzicÄ‚ı‚w.
genotyp matki Aa
genotyp ojca aa


b) Zapisz krzyÄšışÄ‚ı‚wkÄ™ genetycznÄ‌ i na jej podstawie podaj, z jakim prawdopodobieĚ„stwem trzecie dziecko tej pary bÄ™dzie miaĚ‚o zdolnoĚ›Ä‥ zwijania jÄ™zyka w rurkÄ™.
Prawdopodobiēstwo wynosi: 50%

Zadanie 27. (2 pkt) Gatunek Homo sapiens (czĚ‚owiek rozumny) pod wzglÄ™dem budowy rÄ‚ı‚Äšışni siÄ™ wieloma cechami od pozostaĚ‚ych, wspÄ‚ı‚Ě‚czeĚ›nie ÄšışyjÄ‌cych przedstawicieli rzÄ™du naczelnych.

Zaznacz dwa zestawy cech charakteryzujÄ‌cych wyĚ‚Ä‌cznie czĚ‚owieka rozumnego:

A. obecnoĚ›Ä‥ waĚ‚Ăı‚w nadoczodoĚ‚owych i wysklepienie stopy
B. nieprzeciwstawny paluch u nogi i "esowate" wygięcie kręgoŝupa
C. "esowate" wygięcie kręgoŝupa i przeciwstawny kciuk w d̂oni
D. przeciwstawny kciuk w dĚ‚oni i brak waĚ‚Ăı‚w nadoczodoĚ‚owych
E. wysklepienie stopy i brak waĚ‚Ăı‚w nadoczodoĚ‚owych.

Zadanie 28. (2 pkt) Na podstawie danych w tabeli narysuj wykresy sĚ‚upkowe ilustrujÄ‌ce zmiany, jakie zachodziĚ‚y w zawartoĚ›ci dioksyn w mleku krÄ‚ı‚w w Chorwacji i Niemczech (w latach 1988-2002).

Zadanie 29. (1 pkt) Na podstawie danych z tabeli okreĚ›l tendencjÄ™ zmian zawartoĚ›ci dioksyn w mleku krÄ‚ı‚w w obu badanych krajach oraz podaj jej prawdopodobnÄ‌ przyczynÄ™.

BIOLOGIA, POZIOM ROZSZERZONY - przyk̂adowe odpowiedzi

Zadanie 1. (1 pkt) Na rysunkach przedstawiono dwa rodzaje tkanki nabĚ‚onkowej czĚ‚owieka. PrzyporzÄ‌dkuj kaÄšışdemu z przedstawionych na rysunkach nabĚ‚onkÄ‚ı‚w po jednym z wymienionych niÄšışej miejsc jego wystÄ™powania w organizmie czĚ‚owieka.
A. zewnÄ™trzna powierzchnia ciaĚ‚a (naskÄ‚ı‚rek)
B. drogi oddechowe (tchawica, oskrzela)
C. jelito cienkie

I - B II - C

Zadanie 2. (3 pkt) ObecnoĚ›Ä‥ cukrÄ‚ı‚w prostych moÄšışna wykryÄ‥ za pomocÄ‌ odczynnikÄ‚ı‚w Fehlinga (I i II), ktÄ‚ı‚re dodane do badanego materiaĚ‚u, po podgrzaniu reagujÄ‌ na obecnoĚ›Ä‥ glukozy ceglastoczerwonym zabarwieniem. Zaplanuj doĚ›wiadczenie (...)W projekcie doĚ›wiadczenia podaj opis:
1. prÄ‚ı‚by kontrolnej
2. prÄ‚ı‚by badawczej
3. sposobu ustalenia wynikÄ‚ı‚w

1. Do probÄ‚ı‚wki nalej ok. 2ml odczynnika Fehlinga, nastÄ™pnie takÄ‌ samÄ‌ iloĚ›Ä‥ roztworu glukozy. Podgrzej probÄ‚ı‚wkÄ™ nad palnikiem.
2. Do drugiej probÄ‚ı‚wki nalej takÄ‌ samÄ‌ iloĚ›Ä‥ odczynnika Fehlinga i podobnÄ‌ iloĚ›Ä‥ soku z winogron. Podgrzej probÄ‚ı‚wkÄ™ nad palnikiem.
3. Pojawienie siÄ™ ceglastoczerwonego osadu Ě›wiadczy o obecnoĚ›ci glukozy w probÄ‚ı‚wkach.


Zadanie 3. (1 pkt) Na schemacie przedstawiono substraty i produkty przemian w mitochondrium. Zaznacz zestaw zwiÄ‌zkÄ‚ı‚w oznaczonych jako X i Y.
A. X: ADP i Pi Y: glukoza i ATP
B. X: kwas pirogronowy, Y: ADP i Pi ATP
C. X: ATP kwas pirogronowy, Y: ADP i Pi
D. X: glukoza, Y: ADP i Pi ATP

Zadanie 4. (1 pkt) Mitochondrium otoczone jest dwiema bĚ‚onami. BĚ‚ona wewnÄ™trzna jest pofaĚ‚dowana i tworzy grzebienie. (...)Podaj, ktÄ‚ı‚ry schemat przedstawia mitochondrium pochodzĂ„ââ

Komentarze 80

Najlepsze · Najnowsze
Avatar
biologia / 14 maja 2009 o 16:22
też mi sie tak wydaje bo sole takich metali powoduja mutacje w dna . wiec moim zdaniem 1. żółte 2. żółte i jasnobrązowe.
Avatar
Gość / 13 maja 2009 o 17:18
a z tymi muszkami to nie będzie mutacji? AgNO3 jest mutagenem to po odstawieniu porzywki z nim ta cecha powinna się normalnie dziedziczyć jak u dzikich żółtych
Avatar
clau / 13 maja 2009 o 14:01
w zadniu 27 jest blad. zachodzi tutaj mutacja milcząca ponieważ w procesie powstawania bialka zachodzi replikacja, transkrypcja i translacja, wiec jesli w procesie transkrybcji przetranskrybujemy CAA na nic mRNA to powstanie kodon GUU kodujacy walinę, a ze zmutowanego CAC powstanie GUG ktory takze koduje walinę, wiec suma sumarum tak czy siak wyjdzie nam takie samo białko. patrzac do tabeli kodu genetycznego nie mozemy z niej odczytywac kodonow z DNA bo tabela dotyczy mRNA
Avatar
Janosik / 12 maja 2009 o 16:03
Mam pytanie do zadania przed ostatniego z wykresem słupkowym. Mianowicie czy robiąc wykres przedstawiający pierw Chorwację a następnie Niemcy (pokazanie zawartości dioksyn pierw w jednym kraju z poprzednimi latami a następnie następnego kraju obok). Inaczej niż jest w sugerowanych odpowiedziach czy też będzie poprawnie ?
Avatar
znaki / 12 maja 2009 o 16:02
rozszerzona w sumie nie byla trudna, z tego co liczyłem to najbidniej będzie 76%, więc nie jest źle :)
Avatar
Gość / 12 maja 2009 o 15:47
w 3 jest B i mam satysfakcje bo sie najbardziej przemadrzali klucili ze D:) a ja jak nie znam dokladnie ani procesu fotosyntezy ani oddychania, to akurat zapamietalem ze do mitochondrium wpada pirogronian:)
Avatar
dawidek / 12 maja 2009 o 15:28
tez mi sie wydaje ze powinno w 3 byc D. w sumie tez mi nie za ciekawie poszla ta matura. i zgadzam sie ze niektore pytania byly banalne ale niektore to byly z kosmosu... teraz trzeba czekac na wyniki i modlic sie zeby sie zdalo.
Avatar
kejt / 12 maja 2009 o 09:26
Odpowiedź do zadania 3 jest dobra. Przecież glikoliza zachodzi w cytoplaźmie i dopiero pirogronian wchodzi do mitochondrium...
Avatar
~monia~ / 12 maja 2009 o 08:29
Biologia była zlekka dziwna,nie było tego co standardowo.Fakt były niektóre banalne pytania na których oczywiście poległam;/.A te 3 w rozszerzonym jest niesprawiedliwe powinno być D bo tak uczą w szkole.Do biologi dużo się uczyłam ale nie poszła mi dobrze ta matura,szkoda ahhh.Może za rok poprawię.
Avatar
~monia~ / 12 maja 2009 o 08:15
Mi też się wydaje że nie do końca są to takie odpowiedzi,a w zadaniu 3 jest niesprawiedliwie bo zgodnia z książkami powinna być odpowiedz D a nie B. ;/
Avatar
biologia / 14 maja 2009 o 16:22
też mi sie tak wydaje bo sole takich metali powoduja mutacje w dna . wiec moim zdaniem 1. żółte 2. żółte i jasnobrązowe.
Avatar
Gość / 13 maja 2009 o 17:18
a z tymi muszkami to nie będzie mutacji? AgNO3 jest mutagenem to po odstawieniu porzywki z nim ta cecha powinna się normalnie dziedziczyć jak u dzikich żółtych
Avatar
clau / 13 maja 2009 o 14:01
w zadniu 27 jest blad. zachodzi tutaj mutacja milcząca ponieważ w procesie powstawania bialka zachodzi replikacja, transkrypcja i translacja, wiec jesli w procesie transkrybcji przetranskrybujemy CAA na nic mRNA to powstanie kodon GUU kodujacy walinę, a ze zmutowanego CAC powstanie GUG ktory takze koduje walinę, wiec suma sumarum tak czy siak wyjdzie nam takie samo białko. patrzac do tabeli kodu genetycznego nie mozemy z niej odczytywac kodonow z DNA bo tabela dotyczy mRNA
Avatar
Janosik / 12 maja 2009 o 16:03
Mam pytanie do zadania przed ostatniego z wykresem słupkowym. Mianowicie czy robiąc wykres przedstawiający pierw Chorwację a następnie Niemcy (pokazanie zawartości dioksyn pierw w jednym kraju z poprzednimi latami a następnie następnego kraju obok). Inaczej niż jest w sugerowanych odpowiedziach czy też będzie poprawnie ?
Avatar
znaki / 12 maja 2009 o 16:02
rozszerzona w sumie nie byla trudna, z tego co liczyłem to najbidniej będzie 76%, więc nie jest źle :)
Avatar
Gość / 12 maja 2009 o 15:47
w 3 jest B i mam satysfakcje bo sie najbardziej przemadrzali klucili ze D:) a ja jak nie znam dokladnie ani procesu fotosyntezy ani oddychania, to akurat zapamietalem ze do mitochondrium wpada pirogronian:)
Avatar
dawidek / 12 maja 2009 o 15:28
tez mi sie wydaje ze powinno w 3 byc D. w sumie tez mi nie za ciekawie poszla ta matura. i zgadzam sie ze niektore pytania byly banalne ale niektore to byly z kosmosu... teraz trzeba czekac na wyniki i modlic sie zeby sie zdalo.
Avatar
kejt / 12 maja 2009 o 09:26
Odpowiedź do zadania 3 jest dobra. Przecież glikoliza zachodzi w cytoplaźmie i dopiero pirogronian wchodzi do mitochondrium...
Avatar
~monia~ / 12 maja 2009 o 08:29
Biologia była zlekka dziwna,nie było tego co standardowo.Fakt były niektóre banalne pytania na których oczywiście poległam;/.A te 3 w rozszerzonym jest niesprawiedliwe powinno być D bo tak uczą w szkole.Do biologi dużo się uczyłam ale nie poszła mi dobrze ta matura,szkoda ahhh.Może za rok poprawię.
Avatar
~monia~ / 12 maja 2009 o 08:15
Mi też się wydaje że nie do końca są to takie odpowiedzi,a w zadaniu 3 jest niesprawiedliwie bo zgodnia z książkami powinna być odpowiedz D a nie B. ;/
Zobacz wszystkie komentarze 80

Skomentuj

Zaznacz "Nie jestem robotem", by dodać komentarz:
Twój komentarz został dodany

Pozostałe informacje

"Opaski życia" działają. Będzie ich więcej. Kolejne samorządy są zainteresowane

"Opaski życia" działają. Będzie ich więcej. Kolejne samorządy są zainteresowane 0 0

Opaska - dzięki której seniorzy są pod stałą opieką medyczną, i  telefon – przez który mogą kontaktować się ze swoimi opiekunami. Z takiej pomocy korzysta już ponad 130 osób z terenu powiatu kraśnickiego. Inne samorządy też są tym urządzeniem zainteresowane

Giełda Minerałów i Biżuterii w Lublinie
26 maja 2018, 10:00

Giełda Minerałów i Biżuterii w Lublinie 0 0

Co Gdzie Kiedy. W dniach 26-27 maja w Lublinie przy ulicy Akademickiej 15 odbędzie się 49 edycja Giełdy Minerałów i Biżuterii Skarby Ziemi. Start w sobotę o godz. 10.

Pijany 14-latek na rowerze wjechał w samochód. Pisał SMS-a

Pijany 14-latek na rowerze wjechał w samochód. Pisał SMS-a 18 3

14-latek na rowerze wjechał w samochód. Tłumaczył, że nie zauważył auta bo pisał SMS-a. Miał promil alkoholu w organizmie.

Wjechał w ciężarówkę, która cofała. 19-latek w szpitalu

Wjechał w ciężarówkę, która cofała. 19-latek w szpitalu 3 2

Do groźnie wyglądającego wypadku doszło na trasie Chełm - Rejowiec. Ze wstępnych ustaleń wynika, że kierujący pojazdem marki Ford Focus uderzył w cofający na drodze samochód ciężarowy marki Daf.

Noc Muzeów w Puławach: Gwardziści zatańczyli na dziedzińcu [zdjęcia, wideo]
galeria
film

Noc Muzeów w Puławach: Gwardziści zatańczyli na dziedzińcu [zdjęcia, wideo] 9 2

W sobotę do północy, za darmo można było zwiedzać sale wystawowe Pałacu Czartoryskich, Świątynię Sybilli, czy Domek Aleksandryjski. Z tej możliwości skorzystały setki mieszkańców miasta i regionu. Na dziedzińcu cztery spektakle pokazała wrocławska Gwardia Gryfa.

Sezon na młode ziemniaki. Które wybrać? Co ugotować? [przepisy]
galeria

Sezon na młode ziemniaki. Które wybrać? Co ugotować? [przepisy] 2 1

Nie ma lepszej rzeczy niż młode ziemniaki z masłem, koperkiem i kwaśnym mlekiem. Czy na pewno? Młode ziemniaki można zapiec w ziołach na patelni. Albo zasmażyć z młodymi listkami szpinaku. W dodatku wcale nie trzeba ich obierać. Z młodych ziemniaków udają się także świetne zapiekanki.

Żyrzyn świętuje dwustulecie swojej oświaty
galeria

Żyrzyn świętuje dwustulecie swojej oświaty 3 1

Pierwsza izba szkolna w Żyrzynie zaczęła działać już w 1818 roku, co oznacza, że była jedną z pierwszych szkół w powiecie. W piątkowych uroczystościach rocznicowych wzięli udział obecni i byli pracownicy placówki im. Adama Mickiewicza oraz samorządowcy wszystkich szczebli.

"Lewiatan" w Miasto movie
30 maja 2018, 19:00

"Lewiatan" w Miasto movie 1 0

Co Gdzie Kiedy. Przed nami ostatni majowy pokaz filmowy w ramach cyklu Miasto movie w Warsztatach Kultury (ul. Grodzka 5a). W środę, 30 maja o godz. 19 zobaczymy film Lewiatan.

Pierwsze grzyby w Lasach Kozłowieckich

Pierwsze grzyby w Lasach Kozłowieckich 17 1

- Informuję, że po majowych deszczach pojawiły się już pierwsze grzyby w Lasach Kozłowieckich - napisał Czytelnik Bernard i przysłał zdjęcie pięknych okazów.

Koniec darmowego biegania na stadionie. Jakie będą ceny?

Koniec darmowego biegania na stadionie. Jakie będą ceny? 2 14

Niebawem, żeby skorzystać z akcji „Biegaj z MOSiR-em” puławscy biegacze będą musieli płacić. To efekt nowej uchwały, która ma pozwolić uchronić miasto przed koniecznością zwrotu 13 mln złotych.

Na kilka godzin zamkną Al. Zygmuntowskie. Przez mecz

Na kilka godzin zamkną Al. Zygmuntowskie. Przez mecz 28 10

W niedzielę od godz. 17.30 do 22 zamknięte mają być Al. Zygmuntowskie z powodu meczu żużlowego na pobliskim stadionie.

Tak ma wyglądać pomnik rektora KUL

Tak ma wyglądać pomnik rektora KUL 0 6

Od zgody radnych zależy to, czy obok Al. Racławickich stanie pomnik pierwszego rektora Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, ks. Idziego Radziszewskiego. Projekt jest już gotowy, jego opracowanie zleciła uczelnia, która w tym roku obchodzi 100-lecie swojego powstania.

Festiwal w Cannes. Paweł Pawlikowski najlepszym reżyserem
film

Festiwal w Cannes. Paweł Pawlikowski najlepszym reżyserem 0 2

Cannes, Francja. W sobotni (19.05) wieczór zakończył się 71. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cannes. Paweł Pawlikowski jako pierwszy Polak w historii otrzymał nagrodę za najlepszą reżyserię.

Noc Muzeów 2018 w Lublinie. Ile osób odwiedziło muzea? Co było hitem? [zdjęcia]
galeria

Noc Muzeów 2018 w Lublinie. Ile osób odwiedziło muzea? Co było hitem? [zdjęcia] 5 3

Tegoroczny hit frekwencyjny – donżon na Zamkowym Wzgórzu. Noc Muzeów była zdecydowanie mniej popularna niż Noc Kultury. – Pewnie duży wpływ miała pogoda – oceniają muzealnicy.  Ale żeby zobaczyć freski w Kaplicy Trójcy Świętej przynajmniej 40 minut w kolejce trzeba było postać

19-latek w audi czołowo zderzył się z ciężarówką. Zginął na miejscu [zdjęcia]
aktualizacja
galeria

19-latek w audi czołowo zderzył się z ciężarówką. Zginął na miejscu [zdjęcia] 20 10

W niedzielę po północy doszło do tragicznego wypadku w miejscowości Paszki Małe (pow. radzyński). Zginął młody kierowca.

ALARM24

Widzisz wypadek? Jesteś świadkiem niecodziennego zdarzenia?
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

Kliknij i dodaj swojego newsa!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium
Uwaga czytelniku!
Nie teraz Przeczytaj i wyraź zgodę

Informujemy, że w dniu 25 maja 2018 r. na terenie całej Unii Europejskiej, w tym także w Polsce, wejdzie w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego w sprawie ochrony danych osobowych. W związku z tym chcielibyśmy Ci przekazać kilka informacji na temat zasad przetwarzania Twoich danych osobowych.

Rozumiem

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej informacji w naszej polityce prywatności.