czwartek, 25 sierpnia 2016 r.

MATURA2009

Matura 2009 - biologia: Zobacz ODPOWIEDZI, pytania, arkusze - poziom podstawowy i rozszerzony

Dodano: 11 maja 2009, 12:37
Autor: am

ZakoĚ„czyĚ‚ siÄ™ juÄšış pisemny egzamin z biologii. Przed godz. 15 opublikujemy arkusze, pytania i odpowiedzi - poziom podstawowy i rozszerzony egzaminu maturalnego z biologii 2009.

Tu znajdziesz MATURA 2010, BIOLOGIA: ODPOWIEDZI, ARKUSZE I PYTANIA


W tym roku biologiÄ™ wybraĚ‚o 105 tys. uczniÄ‚ı‚w z caĚ‚ej Polski. To aÄšış 23 proc. wszystkich maturzystÄ‚ı‚w. Na poziom rozszerzony zdecydowaĚ‚o siÄ™ 47 proc. uczniÄ‚ı‚w, a na podstawowy 53 proc.

Przed godz. 15 opublikujemy arkusze zadaĚ„ maturalnych. ChwilÄ™ pÄ‚ı‚ÄšıŸniej rozwiÄ‌zania do nich.

Natomiast od godz. 14 do egzaminu przystÄ‌piÄ‌ maturzyĚ›ci, ktÄ‚ı‚rzy zdecydowali siÄ™ na zdawaÄ‥ "WiedzÄ™ o taĚ„cu". Pytania i odpowiedzi podamy wieczorem.





BIOLOGIA POZIOM PODSTAWOWY - przyk̂adowe odpowiedzi

Zadanie 1. (3 pkt) Na schemacie przedstawiono budowę uk̂adu pokarmowego cẑowieka.

a) Podaj literÄ™ i nazwÄ™ odcinka przewodu pokarmowego, w ktÄ‚ı‚rym wystÄ™pujÄ‌ bakterie symbiotyczne.
B. jelito grube

b) Wymiē dwie funkcje tego odcinka.
1. Wcĥanianie wody i soli mineralnych
2. Formowanie kâu i przesuwanie go w kierunku odbytnicy


Zadanie 2. (1 pkt) PoniÄšışszy schemat przedstawia uproszczony przekrÄ‚ı‚j poprzeczny przez jelito - jeden z odcinkÄ‚ı‚w przewodu pokarmowego czĚ‚owieka. Podaj nazwÄ™ odcinka jelita przedstawionego na powyÄšışszym schemacie oraz nazwÄ™ elementu jego budowy, ktÄ‚ı‚ry umoÄšışliwia tÄ™ identyfikacjÄ™.
Jest to jelito cienkie poniewaÄšış posiada kosmki jelitowe

Zadanie 3. (3 pkt) Trawienie zĚ‚oÄšışonych zwiÄ‌zkÄ‚ı‚w organicznych zawartych w pokarmach wymaga okreĚ›lonych warunkÄ‚ı‚w.
OkreĚ›l warunki konieczne do prawidĚ‚owego przebiegu trawienia tĚ‚uszczÄ‚ı‚w w dwunastnicy, uwzglÄ™dniajÄ‌c:
a) nazwÄ™ enzymu Lipaza trzustkowa
b) odczyn Ě›rodowiska, w ktÄ‚ı‚rym dziaĚ‚a enzym trawiÄ‌cy tĚ‚uszcze: Odczyn zasadowy
c) nazwÄ™ wydzieliny (produkowanej w wÄ‌trobie) uĚ‚atwiajÄ‌cej trawienie tĚ‚uszczÄ‚ı‚w. ÄšıĽÄ‚ı‚Ě‚Ä‥

Zadanie 4. (1 pkt) Na Ě›niadanie uczeĚ„ zjadĚ‚ posiĚ‚ek zĚ‚oÄšışony wyĚ‚Ä‌cznie z wÄ™glowodanÄ‚ı‚w (skrobi i sacharozy). Zaznacz informacjÄ™, ktÄ‚ı‚ra prawidĚ‚owo opisuje trawienie wyÄšışej wymienionego posiĚ‚ku.
A. WiÄ™ksza czę̛Ä‥ tego posiĚ‚ku nie ulegnie strawieniu, ze wzglÄ™du na brak odpowiedniego enzymu trawiennego w przewodzie pokarmowym czĚ‚owieka.
B. Trawienie zachodziÄ‥ bÄ™dzie stopniowo, we wszystkich odcinkach przewodu pokarmowego, aÄšış po jelito cienkie.
C. Trawienie tego posiĚ‚ku zachodziÄ‥ bÄ™dzie gĚ‚Ăı‚wnie w ÄšışoĚ‚Ä‌dku, ze wzglÄ™du na obecnoĚ›Ä‥ specyficznych enzymÄ‚ı‚w.
D. Trawienie zachodziÄ‥ bÄ™dzie tylko w tych odcinkach przewodu pokarmowego, w ktÄ‚ı‚rych jest Ě›rodowisko obojÄ™tne lub zasadowe

Zadanie 5. (1 pkt) Na podstawie tekstu zaznacz wykres (1, 2 lub 3), ktÄ‚ı‚ry obrazuje prawidĚ‚owy udziaĚ‚ poszczegÄ‚ı‚lnych posiĚ‚kÄ‚ı‚w w caĚ‚odziennym zapotrzebowaniu czĚ‚owieka na skĚ‚adniki pokarmowe.
Wykres 2

Zadanie 6. (2 pkt) KorzystajÄ‌c z poniÄšışeszego tekstu wyjaĚ›nij, uwzglÄ™dniajÄ‌c obecnoĚ›Ä‥ HDL lub LDL, w jaki sposÄ‚ı‚b spoÄšışywanie kaÄšışdego z wymienionych rodzajÄ‚ı‚w tĚ‚uszczÄ‚ı‚w (roĚ›linne, zwierzÄ™ce) moÄšışe wpĚ‚ywaÄ‥ na rozwÄ‚ı‚j miaÄšışdÄšışycy w organizmie czĚ‚owieka.
...
TĚ‚uszcze roĚ›linne: ich obecnoĚ›Ä‥ w pokarmie chroni tÄ™tnice przed rozwojem miaÄšışdÄšışycy, gdyÄšış wpĚ‚ywajÄ‌ na wzrost poziomu lipoprotein HDL we krwi. Lipoproteiny HDL usuwajÄ‌ czÄ‌steczki cholesterolu ze Ě›cian tÄ™tnic do wÄ‌troby.

TĚ‚uszcze zwierzÄ™ce: ich obecnoĚ›Ä‥ w pokarmie sprzyja wzrostowi poziomu lipoprotein LDL we krwi. Lipoproteiny LDL transportujÄ‌c cholesterol przenikajÄ‌ przez Ě›ciany tÄ™tnic, co sprzyja osadzaniu siÄ™ czÄ‌steczek cholesterolu na wewnÄ™trznych Ě›cianach tÄ™tnic i powoduje powstawanie miaÄšışdÄšışycy.


Zadanie 7. (2 pkt) W organizmie czĚ‚owieka wÄ‌troba peĚ‚ni rÄ‚ı‚Äšışnorodne funkcje, w tym uczestniczy w przemianach metabolicznych rÄ‚ı‚Äšışnych zwiÄ‌zkÄ‚ı‚w.
Na schemacie przedstawiono w uproszczony sposÄ‚ı‚b przemiany biochemiczne, ktÄ‚ı‚rym podlegajÄ‌ aminokwasy w wÄ‌trobie czĚ‚owieka. PodkreĚ›l dwie funkcje wÄ‌troby w organizmie czĚ‚owieka, ktÄ‚ı‚re sÄ‌ zilustrowane na powyÄšışszym schemacie.
A. Magazynuje Äšışelazo.
B. Produkuje rÄ‚ı‚Äšışne biaĚ‚ka.
C. Wytwarza ÄšışÄ‚ı‚Ě‚Ä‥.

D. Wytwarza mocznik.
E. Produkuje ciep̂o.

Zadanie 8. (2 pkt) W organizmie czĚ‚owieka wystÄ™pujÄ‌ rÄ‚ı‚Äšışne rodzaje tkanki mię̛niowej. (...)
Na podstawie powyÄšışszych informacji skonstruuj tabelÄ™ pozwalajÄ‌cÄ‌ porÄ‚ı‚wnaÄ‥ wĚ‚Ăı‚kna mię̛niÄ‚ı‚wki gĚ‚adkiej z wĚ‚Ăı‚knami mię̛niÄ‚ı‚wki szkieletowej, z uwzglÄ™dnieniem dwÄ‚ı‚ch cech: ksztaĚ‚tu wĚ‚Ăı‚kien oraz rozmieszczenia w nich jÄ‌der komÄ‚ı‚rkowych.

Rodzaj tkanki mię̛niowej | Mię̛nie ĝadkie | Mię̛nie Szkieletowe
KsztaĚ‚t wĚ‚Ăı‚kien | WĚ‚Ăı‚kna wrzecionowate| WĚ‚Ăı‚kna wydĚ‚uÄšışone, cylindryczne
Rozmieszczenie jÄ‌der | Pojedyncze jÄ‌dra poĚ‚oÄšışone centralnie |Liczne jÄ‌dra poĚ‚oÄšışone obwodowo, przy bĚ‚onie komÄ‚ı‚rkowej wĚ‚Ăı‚kna


Zadanie 9. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono jeden z rodzajÄ‚ı‚w stawÄ‚ı‚w wystÄ™pujÄ‌cych w organizmie czĚ‚owieka. Wpisz w odpowiednie miejsca informacje o przedstawionym rodzaju stawu.
a) Rodzaj stawu: staw panewkowy
Zakres ruchÄ‚ı‚w tego stawu: ruch moÄšışe odbywaÄ‥ siÄ™ wokÄ‚ı‚Ě‚ wielu osi, ale zakres ruchu jest niewielki ze wzglÄ™du na gĚ‚Ä™bokoĚ›Ä‥ panewki
b) Przyk̂ad tego rodzaju stawu w organizmie cẑowieka: staw biodrowy


Zadanie 10. (1 pkt) Na rysunku przedstawiono budowę pęcherzyka p̂ucnego cẑowieka.
Wyja̛nij na przyk̂adzie jednego, przestawionego na rysunku elementu budowy pęcherzyka p̂ucnego przystosowanie pęcherzyka do pênionej funkcji.
Np. NabĚ‚onek jednowarstwowy pĚ‚aski pokrywajÄ‌cy pÄ™cherzyk pĚ‚ucny jest cienkÄ‌ warstwÄ‌ przez ktÄ‚ı‚rÄ‌ swobodnie moÄšışe odbywaÄ‥ siÄ™ transport gazÄ‚ı‚w oddechowych na drodze dyfuzji.

Zadanie 11. (2 pkt) W warunkach deficytu tlenowego, podczas intensywnego wysiĚ‚ku fizycznego, w organizmie czĚ‚owieka wytwarzany jest kwas mlekowy, ktÄ‚ı‚ry dalej jest przeksztaĚ‚cany do glukozy. Na schemacie przedstawiono przemiany kwasu mlekowego w dwÄ‚ı‚ch narzÄ‌dach organizmu czĚ‚owieka.
Podaj nazwy tych narzÄ‌dÄ‚ı‚w, wybierajÄ‌c je z poniÄšışszych:
serce, dwunastnica, miÄ™sieĚ„ dwugĚ‚owy, trzustka,wÄ‌troba, mÄ‚ı‚zg

Zadanie 12. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono w uproszczony sposÄ‚ı‚b budowÄ™ serca czĚ‚owieka.
a) Podaj nazwÄ™ struktury w sercu czĚ‚owieka oznaczonej na schemacie literÄ‌ A. Zastawka przedsionkowo-komorowa dwudzielna
b) Przedstaw sposÄ‚ı‚b, w jaki struktura A umoÄšışliwia sprawny transport krwi przez serce. Zastawka dwudzielna zapobiega cofaniu siÄ™ krwi do lewego przedsionka podczas skurczu lewej komory.

Zadanie 13. (1 pkt)
WystÄ‌pienie w bĚ‚onie komÄ‚ı‚rkowej erytrocytÄ‚ı‚w wyĚ‚Ä‌cznie antygenu A warunkuje grupÄ™ krwi A, wyĚ‚Ä‌cznie antygenu B - grupÄ™ krwi B. Jednoczesna obecnoĚ›Ä‥ obu antygenÄ‚ı‚w warunkuje grupÄ™ krwi AB, a brak jakichkolwiek antygenÄ‚ı‚w - grupÄ™ krwi 0. W osoczu krwi znajdujÄ‌ siÄ™ przeciwciaĚ‚a (aglutyniny) skierowane przeciw antygenom nieobecnym na erytrocytach wĚ‚asnego ustroju. Obecnie nie stosuje siÄ™ juÄšış bezpoĚ›redniego przetaczania (transfuzji) peĚ‚nej krwi (krwinek wraz z osoczem).
...
Dawca: Grupa B
Biorca: Grupa A


Zadanie 14. (1 pkt)Na schemacie przedstawiono budowÄ™ nerki czĚ‚owieka (przekrÄ‚ı‚j podĚ‚uÄšışny), strzaĚ‚kami oznaczono kierunek ruchu pĚ‚ynÄ‚ı‚w (krwi i moczu). Wypisz ze schematu nazwÄ™ naczynia krwionoĚ›nego, w ktÄ‚ı‚rym pĚ‚ynÄ‌ca krew nie powinna zawieraÄ‥ mocznika. OdpowiedÄšıŸ uzasadnij.
ÄšıĽyĚ‚a nerkowa, poniewaÄšış mocznik w czasie filtracji krwi w kĚ‚Ä™buszkach naczyniowych trafia do moczu pierwotnego.

Zadanie 15. (1 pkt) SkÄ‚ı‚ra, poza funkcjÄ‌ ochronnÄ‌ i odbieraniem bodÄšıŸcÄ‚ı‚w, bierze udziaĚ‚ w regulacji temperatury ciaĚ‚a oraz gospodarce wodno-mineralnej. Powierzchnia skÄ‚ı‚ry w stosunku do masy ciaĚ‚a czĚ‚owieka zmienia siÄ™ w ciÄ‌gu jego Äšışycia i w przeliczeniu na 1 kg masy ciaĚ‚a wynosi Ě›rednio: u niemowlÄ™cia 700 cm2, a u dorosĚ‚ego czĚ‚owieka 220 cm2.
Na podstawie powyÄšışszych informacji oceĚ„, kto podczas upaĚ‚u jest naraÄšışony na szybsze odwodnienie.
A. CzĚ‚owiek dorosĚ‚y, poniewaÄšış ma wiÄ™kszÄ‌ caĚ‚kowitÄ‌ powierzchniÄ™ skÄ‚ı‚ry niÄšış niemowlÄ™.
B. CzĚ‚owiek dorosĚ‚y, poniewaÄšış w przeliczeniu na 1 kg wagi ma mniejszÄ‌ powierzchniÄ™ skÄ‚ı‚ry niÄšış niemowlÄ™.
C. NiemowlÄ™, poniewaÄšış w przeliczeniu na 1 kg wagi ma wiÄ™kszÄ‌ powierzchniÄ™ skÄ‚ı‚ry niÄšış czĚ‚owiek dorosĚ‚y.
D. NiemowlÄ™, poniewaÄšış ma mniejszÄ‌ powierzchniÄ™ skÄ‚ı‚ry niÄšış czĚ‚owiek dorosĚ‚y.

Zadanie 16. (2 pkt) Na podstawie powyÄšışszego schematu opisz dwie drogi zakaÄšışenia siÄ™ czĚ‚owieka gruÄšıŸlicÄ‌.
1. Przez powietrze (drogÄ‌ kropelkowÄ‌), stycznoĚ›Ä‥ z obecnymi w powietrzu wydzielinami osoby chorej - kichanie, kaszel
2. DrogÄ‌ pokarmowÄ‌ , przez spoÄšışycie pokarmÄ‚ı‚w pochodzÄ‌cych od zwierzÄ‌t chorych na gruÄšıŸlicÄ™, np. mleka


Zadanie 17. (1 pkt) Na schemacie wymieniono choroby wywoĚ‚ywane przez bakterie, wirusy i pierwotniaki. Wypisz ze schematu nazwy dwÄ‚ı‚ch chorÄ‚ı‚b wywoĚ‚ywanych przez wirusy.
Grypa i odra

Zadanie 18. (1 pkt) Na schemacie przedstawiono zmiany zachodzÄ‌ce wewnÄ‌trz oka podczas oglÄ‌dania przedmiotÄ‚ı‚w umieszczonych w rÄ‚ı‚Äšışnej od niego odlegĚ‚oĚ›ci (A - z daleka, B - z bliska).Podaj, na czym polega akomodacja oka podczas przenoszenia wzroku z przedmiotu umieszczonego daleko na przedmiot znajdujÄ‌cy siÄ™ blisko.

Akomodacja polega na zmianie ksztaĚ‚tu soczewki oka, a wskutek tego zmianie jej ogniskowej, oraz zmianie odlegĚ‚oĚ›ci soczewki od siatkÄ‚ı‚wki. Podczas przenoszenia wzroku z przedmiotu umieszczonego daleko na przedmiot znajdujÄ‌cy siÄ™ blisko soczewka staje siÄ™ bardziej wypukĚ‚a.

Zadanie 19. (3 pkt) Na rysunku przedstawiono schemat budowy ucha cẑowieka.
a) PoĚ‚Ä‌cz w pary nazwy elementÄ‚ı‚w ucha z nazwami ich funkcji.
A. bĚ‚ona bÄ™benkowa, B. trÄ‌bka Eustachiusza, C. kanaĚ‚ sĚ‚uchowy zewnÄ™trzny
I. przenosi falÄ™ dÄšıŸwiÄ™kowÄ‌ (w sĚ‚upie powietrza), II. odbiera drgania fali dÄšıŸwiÄ™kowej, III. odbiera i przetwarza wraÄšışenia sĚ‚uchowe, IV. wyrÄ‚ı‚wnuje ciĚ›nienie wewnÄ™trzne w uchu
A-II, B-IV, C-I

b) Podaj, do ktÄ‚ı‚rej czę̛ci ucha (zewnÄ™trznego, wewnÄ™trznego, Ě›rodkowego) naleÄšışĂ„‌ kosteczki sĚ‚uchowe.
kosteczki sĚ‚uchowe naleÄšışĂ„‌ do ucha Ě›rodkowego

c) WymieĚ„ nazwy kosteczek sĚ‚uchowych zgodnie z kolejnoĚ›ciÄ‌ przekazywania drgaĚ„ fali dÄšıŸwiÄ™kowej.
mĚ‚oteczek, kowadeĚ‚ko, strzemiÄ‌czko

Zadanie 20. (1 pkt) Na widok cytryny wiele osÄ‚ı‚b Ě›lini siÄ™, jakby piĚ‚o jej kwaĚ›ny sok. OkreĚ›l rodzaj odruchu (warunkowy, bezwarunkowy), ktÄ‚ı‚ry wystÄ‌piĚ‚ u wyÄšışej opisanych osÄ‚ı‚b. OdpowiedÄšıŸ uzasadnij.
Jest to odruch warunkowy. Powstâ w wyniku skojarzenia obrazu cytryny z kwa̛nym smakiem jej soku. A sok z cytryny, gdy znajdzie się w jamie ustnej wywôuje zwiększone wydzielanie ̛liny.

Zadanie 21. (1 pkt) Pod wpĚ‚ywem hormonÄ‚ı‚w podwzgÄ‚ı‚rza, u chĚ‚opcÄ‚ı‚w wzrasta wydzielanie testosteronu od 10. roku Äšışycia do 20. roku Äšışycia. Wysoki poziom testosteronu utrzymuje siÄ™ do 25. roku Äšışycia, po czym nastÄ™puje powolny spadek. (..)
Na podstawie powyÄšışszych informacji wyjaĚ›nij zaleÄšışnoĚ›Ä‥ miÄ™dzy stosowaniem steroidÄ‚ı‚w anabolicznych przez mĚ‚odych mÄ™Ěışczyzn (do 25. roku Äšışycia) a zahamowaniem spermatogenezy.
Wysoki poziom steroidÄ‚ı‚w anabolicznych we krwi oddziaĚ‚uje na podwzgÄ‚ı‚rze (mechanizm ujemnego sprzÄ™Ěışenia zwrotnego), hamujÄ‌c wydzielanie gonadotropiny przez przysadkÄ™ mÄ‚ı‚zgowÄ‌. W wyniku tego hamowane jest uwalnianie testosteronu i proces spermatogenezy w jÄ‌drach.

Zadanie 22. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono Ě‚oÄšışysko czĚ‚owieka z naczyniami krwionoĚ›nymi pĚ‚odu i matki. Na podstawie schematu przedstaw dwie rÄ‚ı‚Äšışne funkcje Ě‚oÄšışyska.
1.Äšďż˝oÄšışysko bierze udziaĚ‚ w wymianie gazowej miÄ™dzy organizmem matki i dziecka.
2.Äšďż˝oÄšışysko bierze udziaĚ‚ w przekazywaniu substancji odÄšışywczych z krwi matki do organizmu pĚ‚odu i usuwaniu zbÄ™dnych produktÄ‚ı‚w przemiany materii (mocznika) z organizmu pĚ‚odu do krwi matki.


Zadanie 23. (1 pkt) Na schemacie przedstawiajÄ‌cym budowÄ™ ukĚ‚adu rozrodczego kobiety cyframi rzymskimi oznaczono trzy stadia wczesnego rozwoju zarodkowego czĚ‚owieka. PrzyporzÄ‌dkuj kaÄšışdemu oznaczeniu (od I do III) po jednym z poniÄšışszych okreĚ›leĚ„.
A. Bruzdkowanie
B. Implantacja zarodka
C. Owulacja
D. Zap̂odnienie
I D, II A, III B

Zadanie 24. (3 pkt) Na schemacie przedstawiono w uproszczony sposÄ‚ı‚b dwa etapy syntezy biaĚ‚ka w komÄ‚ı‚rce, na podstawie informacji genetycznej zawartej w DNA. W procesie tym uczestniczÄ‌ trzy rodzaje RNA (tRNA, mRNA i rRNA), z ktÄ‚ı‚rych uwzglÄ™dniono tylko jeden.
a) Podaj nazwÄ™ procesu oznaczonego na schemacie jako A. transkrypcja
b) Podaj, ktÄ‚ı‚ry z wymienionych w tekĚ›cie rodzajÄ‚ı‚w RNA uwzglÄ™dniono na schemacie. mRNA
c) Przedstaw rolÄ™ tRNA w procesie syntezy biaĚ‚ka. CzÄ‌steczki tRNA transportujÄ‌ odpowiednie aminokwasy na rybosom i mRNA, gdzie odbywa siÄ™ biosynteza biaĚ‚ka. Antykodon na czÄ‌steczce tRNA Ě‚Ä‌czy siÄ™ z kodonem na mRNA, co powoduje, Äšışe kolejne aminokwasy znajdujÄ‌ siÄ™ blisko siebie i moÄšışe siÄ™ miÄ™dzy nimi wytworzyÄ‥ wiÄ‌zanie peptydowe.

Zadanie 25. (2 pkt)Analiza kariotypu pacjenta moÄšışe dostarczyÄ‥ rÄ‚ı‚Äšışnych informacji, np. o jego pĚ‚ci i niektÄ‚ı‚rych chorobach genetycznych. PoniÄšışej przedstawiono wynik badania kariotypu pewnej osoby.
a) Podaj pĚ‚eÄ‥ osoby, ktÄ‚ı‚rej kariotyp przedstawiono na powyÄšışszym rysunku. PĚ‚eÄ‥ ÄšışeĚ„ska

b) Z poniÄšışszych wybierz jednÄ‌ nazwÄ™ choroby genetycznej czĚ‚owieka, ktÄ‚ı‚rÄ‌ moÄšışna wykryÄ‥ dziÄ™ki analizie kariotypu. Uzasadnij wybÄ‚ı‚r, opisujÄ‌c zmianÄ™ w kariotypie, ktÄ‚ı‚ra umoÄšışliwia rozpoznanie tej choroby.
A. plÄ‌sawica Huntingtona
B. zespÄ‚ı‚Ě‚ Turnera
C. zespÄ‚ı‚Ě‚ Klinefeltera
D. zespÄ‚ı‚Ě‚ Downa
E. anemia sierpowata.
B. zespÄ‚ı‚Ě‚ Turnera - obecnoĚ›Ä‥ tylko jednego chromosomu pĚ‚ciowego
C. zespÄ‚ı‚Ě‚ Klinefeltera - obecnoĚ›Ä‥ chromosomu pĚ‚ciowego Y i dwÄ‚ı‚ch chromosomÄ‚ı‚w pĚ‚ciowych X
D. zespÄ‚ı‚Ě‚ Downa - obecnoĚ›Ä‥ trzech chromosomÄ‚ı‚w 21


Zadanie 26. (3 pkt) ZakĚ‚ada siÄ™, Äšışe u czĚ‚owieka zdolnoĚ›Ä‥ zwijania jÄ™zyka w rurkÄ™ warunkowana jest jednÄ‌ parÄ‌ alleli niesprzÄ™Ěışonych z pĚ‚ciÄ‌ i jest cechÄ‌ dominujÄ‌cÄ‌ (A), a brak tej zdolnoĚ›ci jest cechÄ‌ recesywnÄ‌ (a).

Kobieta majÄ‌ca zdolnoĚ›Ä‥ zwijania jÄ™zyka, ma cÄ‚ı‚rkÄ™ o takiej samej zdolnoĚ›ci jak ona, oraz syna, ktÄ‚ı‚ry nie potrafi zwijaÄ‥ jÄ™zyka. Oboje dzieci majÄ‌ tego samego ojca, ktÄ‚ı‚ry nie potrafi zwijaÄ‥ jÄ™zyka. MaĚ‚Ěışonkowie oczekujÄ‌ na narodziny trzeciego dziecka.

a) OkreĚ›l genotypy obojga rodzicÄ‚ı‚w.
genotyp matki Aa
genotyp ojca aa


b) Zapisz krzyÄšışÄ‚ı‚wkÄ™ genetycznÄ‌ i na jej podstawie podaj, z jakim prawdopodobieĚ„stwem trzecie dziecko tej pary bÄ™dzie miaĚ‚o zdolnoĚ›Ä‥ zwijania jÄ™zyka w rurkÄ™.
Prawdopodobiēstwo wynosi: 50%

Zadanie 27. (2 pkt) Gatunek Homo sapiens (czĚ‚owiek rozumny) pod wzglÄ™dem budowy rÄ‚ı‚Äšışni siÄ™ wieloma cechami od pozostaĚ‚ych, wspÄ‚ı‚Ě‚czeĚ›nie ÄšışyjÄ‌cych przedstawicieli rzÄ™du naczelnych.

Zaznacz dwa zestawy cech charakteryzujÄ‌cych wyĚ‚Ä‌cznie czĚ‚owieka rozumnego:

A. obecnoĚ›Ä‥ waĚ‚Ăı‚w nadoczodoĚ‚owych i wysklepienie stopy
B. nieprzeciwstawny paluch u nogi i "esowate" wygięcie kręgoŝupa
C. "esowate" wygięcie kręgoŝupa i przeciwstawny kciuk w d̂oni
D. przeciwstawny kciuk w dĚ‚oni i brak waĚ‚Ăı‚w nadoczodoĚ‚owych
E. wysklepienie stopy i brak waĚ‚Ăı‚w nadoczodoĚ‚owych.

Zadanie 28. (2 pkt) Na podstawie danych w tabeli narysuj wykresy sĚ‚upkowe ilustrujÄ‌ce zmiany, jakie zachodziĚ‚y w zawartoĚ›ci dioksyn w mleku krÄ‚ı‚w w Chorwacji i Niemczech (w latach 1988-2002).

Zadanie 29. (1 pkt) Na podstawie danych z tabeli okreĚ›l tendencjÄ™ zmian zawartoĚ›ci dioksyn w mleku krÄ‚ı‚w w obu badanych krajach oraz podaj jej prawdopodobnÄ‌ przyczynÄ™.

BIOLOGIA, POZIOM ROZSZERZONY - przyk̂adowe odpowiedzi

Zadanie 1. (1 pkt) Na rysunkach przedstawiono dwa rodzaje tkanki nabĚ‚onkowej czĚ‚owieka. PrzyporzÄ‌dkuj kaÄšışdemu z przedstawionych na rysunkach nabĚ‚onkÄ‚ı‚w po jednym z wymienionych niÄšışej miejsc jego wystÄ™powania w organizmie czĚ‚owieka.
A. zewnÄ™trzna powierzchnia ciaĚ‚a (naskÄ‚ı‚rek)
B. drogi oddechowe (tchawica, oskrzela)
C. jelito cienkie

I - B II - C

Zadanie 2. (3 pkt) ObecnoĚ›Ä‥ cukrÄ‚ı‚w prostych moÄšışna wykryÄ‥ za pomocÄ‌ odczynnikÄ‚ı‚w Fehlinga (I i II), ktÄ‚ı‚re dodane do badanego materiaĚ‚u, po podgrzaniu reagujÄ‌ na obecnoĚ›Ä‥ glukozy ceglastoczerwonym zabarwieniem. Zaplanuj doĚ›wiadczenie (...)W projekcie doĚ›wiadczenia podaj opis:
1. prÄ‚ı‚by kontrolnej
2. prÄ‚ı‚by badawczej
3. sposobu ustalenia wynikÄ‚ı‚w

1. Do probÄ‚ı‚wki nalej ok. 2ml odczynnika Fehlinga, nastÄ™pnie takÄ‌ samÄ‌ iloĚ›Ä‥ roztworu glukozy. Podgrzej probÄ‚ı‚wkÄ™ nad palnikiem.
2. Do drugiej probÄ‚ı‚wki nalej takÄ‌ samÄ‌ iloĚ›Ä‥ odczynnika Fehlinga i podobnÄ‌ iloĚ›Ä‥ soku z winogron. Podgrzej probÄ‚ı‚wkÄ™ nad palnikiem.
3. Pojawienie siÄ™ ceglastoczerwonego osadu Ě›wiadczy o obecnoĚ›ci glukozy w probÄ‚ı‚wkach.


Zadanie 3. (1 pkt) Na schemacie przedstawiono substraty i produkty przemian w mitochondrium. Zaznacz zestaw zwiÄ‌zkÄ‚ı‚w oznaczonych jako X i Y.
A. X: ADP i Pi Y: glukoza i ATP
B. X: kwas pirogronowy, Y: ADP i Pi ATP
C. X: ATP kwas pirogronowy, Y: ADP i Pi
D. X: glukoza, Y: ADP i Pi ATP

Zadanie 4. (1 pkt) Mitochondrium otoczone jest dwiema bĚ‚onami. BĚ‚ona wewnÄ™trzna jest pofaĚ‚dowana i tworzy grzebienie. (...)Podaj, ktÄ‚ı‚ry schemat przedstawia mitochondrium pochodzĂ„ââ
Czytaj więcej o:
biologia
Gość
clau
80 komentarzy

Skomentuj

avatar
Komentujesz jako Gość (Zaloguj się)

Ostatnie komentarze

biologia
biologia (14 maja 2009 o 16:22) 0
Zaloguj się, aby oddać głos
też mi sie tak wydaje bo sole takich metali powoduja mutacje w dna . wiec moim zdaniem 1. żółte 2. żółte i jasnobrązowe.
Rozwiń
Gość
Gość (13 maja 2009 o 17:18) 0
Zaloguj się, aby oddać głos
a z tymi muszkami to nie będzie mutacji? AgNO3 jest mutagenem to po odstawieniu porzywki z nim ta cecha powinna się normalnie dziedziczyć jak u dzikich żółtych
Rozwiń
clau
clau (13 maja 2009 o 14:01) 0
Zaloguj się, aby oddać głos
w zadniu 27 jest blad. zachodzi tutaj mutacja milcząca ponieważ w procesie powstawania bialka zachodzi replikacja, transkrypcja i translacja, wiec jesli w procesie transkrybcji przetranskrybujemy CAA na nic mRNA to powstanie kodon GUU kodujacy walinę, a ze zmutowanego CAC powstanie GUG ktory takze koduje walinę, wiec suma sumarum tak czy siak wyjdzie nam takie samo białko. patrzac do tabeli kodu genetycznego nie mozemy z niej odczytywac kodonow z DNA bo tabela dotyczy mRNA
Rozwiń
Janosik
Janosik (12 maja 2009 o 16:03) 0
Zaloguj się, aby oddać głos
Mam pytanie do zadania przed ostatniego z wykresem słupkowym. Mianowicie czy robiąc wykres przedstawiający pierw Chorwację a następnie Niemcy (pokazanie zawartości dioksyn pierw w jednym kraju z poprzednimi latami a następnie następnego kraju obok). Inaczej niż jest w sugerowanych odpowiedziach czy też będzie poprawnie ?
Rozwiń
znaki
znaki (12 maja 2009 o 16:02) 0
Zaloguj się, aby oddać głos
rozszerzona w sumie nie byla trudna, z tego co liczyłem to najbidniej będzie 76%, więc nie jest źle :)
Rozwiń
Zobacz wszystkie komentarze (80)

Pozostałe informacje

Alarm 24

CENEO