Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Magazyn

23 listopada 2007 r.
13:30
Edytuj ten wpis

Poszukiwaczy zaginionych czołgów

Autor: Zdjęcie autora PAWEŁ PUZIO
0 5 A A

Gdzie na Lubelszczyźnie żołnierze z 4 Batalionu Pancernego z Brześcia we wrześniu '39 zakopali tankietki TKS?

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować
Przez całą okupację tajemnicę starali się odkryć Niemcy. Kilkadziesiąt lat później szukał ich Bogusław Wołoszański. Teraz na tropie TKS jest Adam Sikorski z TVL 3 wspólnie z grupą pasjonatów z całej Polski. Najnowszy ślad prowadzi do Lubartowa.
Nie ma żywych świadków walk na Lubelszczyźnie 4 Batalionu Pancernego z Brześcia. Swój wrześniowy szlak bojowy jednostka zakończyła pod Samborem, poddając się Sowietom. Większość oficerów zginęła w Katyniu.

- Wycofujący się przez Lubelszczyznę batalion zapewne miał trudności logistyczne z pozyskaniem paliwa i części zamiennych do rozpoznawczych TKS - mówi Adam Sikorski. - Dlatego zakopywano wozy bojowe w naturalnych zagłębieniach terenu, tak by nie wpadły w ręce wroga. Prawdopodobnie na Lubelszczyźnie ukryto w ten sposób 10-11 TKS z 4 Batalionu w Brześciu. W grę wchodzą dwa miejsca.

70 lat szukania

Zakopanych tankietek zaczęto szukać już w 1940 roku. Na początek zajęła się tym organizacja zbrojnego podziemia. - Z tego czasu mamy notatkę wywiadu, prawdopodobnie sporządzoną przez Służbę Zwycięstwu Polski, pierwszą organizację zbrojną Polskiego Państwa Podziemnego. Notatka jest w posiadaniu Adama Rudnickiego, pasjonata i poszukiwacza z Warszawy - opowiada Adam Sikorski.

- Gwarantuję, że notatka pochodzi z wiarygodnego źródła. Niestety, jest na tyle zakonspirowana, że do tej pory nie wiemy, o jaką miejscowość chodzi. Wiadomo tylko tyle, że jest to Lubelszczyzna - uchyla rąbka tajemnicy Adam Rudnicki z Warszawy.

Na notatce widnieją zaznaczone ruiny pałacu, droga, oraz miejsce ukrycia TKS przy trzech drzewach. U dołu kartki jest przekreślony napis Biłgoraj.
Drugi trop pochodzi aż z Francji. Gdy po kampanii wrześniowej napływali żołnierze do Armii Polskiej we Francji, musieli przejść szczegółowe przesłuchanie. - Każdy z nich musiał odpowiedzieć na szereg pytań. Oficerowie dopytywali się na przykład o ukryte kosztowności czy schowaną broń - wyjaśnia Adam Sikorski. - Jeden z żołnierzy, który dotarł nad Loarę w 1940 roku, poinformował, że przy trasie Chełm-Włodawa, 400 metrów od głównego traktu, w naturalnym zagłębieniu terenu, zostało zakopanych 6 TKS. To jest nasz drugi ślad.

Zaczynamy od Zawieprzyc

Ekipa programu "Było. Nie minęło” skrzyknęła poszukiwaczy z całej Polski, by sprawdzić pierwszy trop - czyli notatkę sporządzoną prawdopodobnie przez Służbę Zwycięstwu Polski.

- Przyjechaliśmy do Zawieprzyc w połowie września. Plan SZP mniej więcej odpowiadał topografii malowniczo usytuowanych na wysokim brzegu Wieprza ruin zamku, wybudowanego w XV w., a przebudowanego w wieku XVII przez Tylmana z Gameren. Niestety, poszukiwania specjalistycznym sprzętem nie przyniosły rezultatu. To nie był ten trop - opowiada Adam Sikorski.

Kolejne możliwe miejsce to Lubartów; a dokładnie park pałacu Branickich. Obiekt podczas wojny był zniszczony, a więc wtedy były to ruiny. Posiada park, w którym bez trudu można było ukryć TKS. - I tu też historia podpowiada nam trop. Otóż Niemcy we wrześniu szukali w tym mieście ukrytej broni. Ba, od razu aresztowali wszystkich członków, wówczas byłej, Polskiej Organizacji Wojskowej, którzy mogli być zaczynem podziemia zbrojnego. To daje nam sporo do myślenia - spekuluje z nadzieją Sikorski.

Wyprawa poszukiwaczy do Lubartowa ruszy lada dzień.

Czas na drugi trop

Trop francuski podpowiada drogę Włodawa-Chełm. - I tu problem jest równie skomplikowany i tajemniczy. TKS miały być zakopane w naturalnym zagłębieniu, 400 metrów od tej drogi, po której 4 Batalion wycofywał się w 1939 r. Wtedy był to teren rolniczy, praktycznie bez lasów. Po wojnie komuniści, ze względu na bliską granicę z Wielkim Bratem, mocno zalesili te tereny. Otoczenie tej drogi bardzo się zmieniło - mówi Sikorski. Ale i na to znaleziono sposób. - Nałożyliśmy mapy z 1939 roku na mapy współczesne. W ten sposób wytypowaliśmy kilka miejsc, gdzie zaczniemy poszukiwania.

Dane techniczne

Silnik: gaźnikowy, 45 KM
Pojemność zbiorników paliwa: 60 l
Prędkość maksymalna:
45 km/h
Uzbrojenie: nkm wz. 38FK kal. 20 mm z zapasem 250 naboi, karabin maszynowy wz. 25 z zapasem 2000-2400 naboi.
Wymiary
Długość: 2,56 m
Szerokość: 1,76 m
Wysokość: 1,33 m
Prześwit: 30 cm
Załoga: 2 ludzi

4 Batalion Pancerny z Brześcia

Batalion stacjonował w Brześciu nad Bugiem. Na swoim wyposażeniu posiadał TK, TKS i wozy pancerne wz.34. Dowódcą batalionu w 1939 r. był mjr Karol Krzyżanowski. Skład organizacyjny w 1939 r.: 3 kompanie czołgów rozpoznawczych, szwadron samochodów pancernych. W 1939 r. batalion zmobilizował:
91 Dywizjon Pancerny,
91 Samodzielną Kompanię Czołgów Rozpoznawczych,
92 Samodzielną Kompanię Czołgów Rozpoznawczych.

TKS

TKS był ulepszoną wersją czołgu TK-3. Został skonstruowany w Biurze Studiów PZInż przez zespół pod kierunkiem inż. Edwarda Habicha. Główną zmianą było modernizacja kształtu przedniej części kadłuba i wymiana silnika oraz dodanie peryskopu dla dowódcy. Produkcja seryjna ruszyła w 1934 r. Wyprodukowano łącznie 196 egzemplarzy. W kampanii wrześniowej w czołgi TKS były uzbrojone pancerne jednostki rozpoznawcze przydzielane do brygad kawalerii i dywizji piechoty, a także samodzielne kompanie czołgów rozpoznawczych. Zdobyte przez Niemców egzemplarze zostały przebudowane na ciągniki artyleryjskie lub sprzedane do Chorwacji gdzie używała ich Redarstevna Straža.

Komentarze 5

Najlepsze · Najnowsze
Avatar
Gość / 6 stycznia 2016 o 11:42
W Biłgoraju też był pałac który został zniszczony w czasie pierwszej wojny, a otaczał go ogromny park z kanałami i małym jeziorkiem , dzisiaj po pałacu śladów żadnych nie ma bo został rozebrany całkowicie-pozostał jedynie park który sie zwie małpi gaj.Nie wiem czy tam ktoś czegoś szukał ale przekreślona nazwa miasta może świadczyć o końcu miejscowości ... To tylko moje spekulacje ......
Avatar
Krzysztof / 1 kwietnia 2011 o 01:26
Mam tu pewne wątpliwości. Wg posiadanych przeze mnie danych, 4.Baon Pancerny w swojej pokojowej strukturze posiadał: kompanię czołgów rozpoznawczych (13 TK-3), szwadron pancerny wz.34, kompanię gospodarczą i kolumnę samochodową jako pododdziały starszego rocznika, oraz: kompanię pancerną (1 SP + 6 TK), kompanię szkolną, kompanię motorową typ I i pluton JHP - jako pododdziały młodszego rocznika.
Jeżeli już odbywało się wycofanie z Brześcia, to nie batalionu, lecz jego pozostałości po mobilizacji.
Ponadto, wymieniona lista jednostek zmobilizowanych przez 4.Baon jest niepełna. Wskazane byłoby wspomnieć również o innych oddziałach mobilizowanych prze ten batalion, mimo, że z natury swojej organizacji nie były przeznaczone do bezpośredniej walki, a były to:
kolumna samochodów sanitarnych PCK typ I nr 901, kolumna samochodów ciężarowych typ I nr 951, kolumna samochodów sanitarnych PCK typ I nr 902, kolumna samochodów ciężarowych typ I nr 952, park ruchomy broni pancernej [bez czołówki] nr 9, czołówka reperacyjna nr 91, kolumna samochodów osobowych i sanitarnych w kraju nr 9 oraz park stały broni pancernej [bez czołówki] nr 91.
Pozdrawiam
Mam tu pewne wątpliwości. Wg posiadanych przeze mnie danych, 4.Baon Pancerny w swojej pokojowej strukturze posiadał: kompanię czołgów rozpoznawczych (13 TK-3), szwadron pancerny wz.34, kompanię gospodarczą i kolumnę samochodową jako pododdziały starszego rocznika, oraz: kompanię pancerną (1 SP + 6 TK), kompanię szkolną, kompanię motorową typ I i pluton JHP - jako pododdziały młodszego rocznika.
Jeżeli już odbywało się wycofanie z Brześcia, to nie batalionu, lecz jego pozostałości po mobilizacji.
Ponadto, wymieniona lista jednost... rozwiń
Avatar
michał / 26 listopada 2007 o 08:13
to miejsce nazywa się Muzeum Broni Pancernej i mieści się w Poznaniu. Jestem lubelskim patriotą, ale w Lublinie stałyby i rdzewiały, a tam są warunki do tego, aby je odrestaurować, a nawet doprowadzić do pełnej sprawności technicznej. Zajmuje to sporo czasu. Na razie życzę owocnych poszukiwań i trzymam kciuki za odnalezienie chociaż jednego.
Avatar
ja / 23 listopada 2007 o 21:21
jak je znajdą to powinni wyeksponowac w Lublinie, gdzie większa liczba ludzi mogłaby je podziwiac i mogłoby powstac cos w rodzaju muzeum Wojska Polskiego
Avatar
Jacek / 23 listopada 2007 o 20:08
Witam.Mam pytanie skąd pochodzą pokazane na zdjęciach w artykule tankietki?Pozdrawiam wszystkich miłośników militariów!
Avatar
Gość / 6 stycznia 2016 o 11:42
W Biłgoraju też był pałac który został zniszczony w czasie pierwszej wojny, a otaczał go ogromny park z kanałami i małym jeziorkiem , dzisiaj po pałacu śladów żadnych nie ma bo został rozebrany całkowicie-pozostał jedynie park który sie zwie małpi gaj.Nie wiem czy tam ktoś czegoś szukał ale przekreślona nazwa miasta może świadczyć o końcu miejscowości ... To tylko moje spekulacje ......
Avatar
Krzysztof / 1 kwietnia 2011 o 01:26
Mam tu pewne wątpliwości. Wg posiadanych przeze mnie danych, 4.Baon Pancerny w swojej pokojowej strukturze posiadał: kompanię czołgów rozpoznawczych (13 TK-3), szwadron pancerny wz.34, kompanię gospodarczą i kolumnę samochodową jako pododdziały starszego rocznika, oraz: kompanię pancerną (1 SP + 6 TK), kompanię szkolną, kompanię motorową typ I i pluton JHP - jako pododdziały młodszego rocznika.
Jeżeli już odbywało się wycofanie z Brześcia, to nie batalionu, lecz jego pozostałości po mobilizacji.
Ponadto, wymieniona lista jednostek zmobilizowanych przez 4.Baon jest niepełna. Wskazane byłoby wspomnieć również o innych oddziałach mobilizowanych prze ten batalion, mimo, że z natury swojej organizacji nie były przeznaczone do bezpośredniej walki, a były to:
kolumna samochodów sanitarnych PCK typ I nr 901, kolumna samochodów ciężarowych typ I nr 951, kolumna samochodów sanitarnych PCK typ I nr 902, kolumna samochodów ciężarowych typ I nr 952, park ruchomy broni pancernej [bez czołówki] nr 9, czołówka reperacyjna nr 91, kolumna samochodów osobowych i sanitarnych w kraju nr 9 oraz park stały broni pancernej [bez czołówki] nr 91.
Pozdrawiam
Mam tu pewne wątpliwości. Wg posiadanych przeze mnie danych, 4.Baon Pancerny w swojej pokojowej strukturze posiadał: kompanię czołgów rozpoznawczych (13 TK-3), szwadron pancerny wz.34, kompanię gospodarczą i kolumnę samochodową jako pododdziały starszego rocznika, oraz: kompanię pancerną (1 SP + 6 TK), kompanię szkolną, kompanię motorową typ I i pluton JHP - jako pododdziały młodszego rocznika.
Jeżeli już odbywało się wycofanie z Brześcia, to nie batalionu, lecz jego pozostałości po mobilizacji.
Ponadto, wymieniona lista jednost... rozwiń
Avatar
michał / 26 listopada 2007 o 08:13
to miejsce nazywa się Muzeum Broni Pancernej i mieści się w Poznaniu. Jestem lubelskim patriotą, ale w Lublinie stałyby i rdzewiały, a tam są warunki do tego, aby je odrestaurować, a nawet doprowadzić do pełnej sprawności technicznej. Zajmuje to sporo czasu. Na razie życzę owocnych poszukiwań i trzymam kciuki za odnalezienie chociaż jednego.
Avatar
ja / 23 listopada 2007 o 21:21
jak je znajdą to powinni wyeksponowac w Lublinie, gdzie większa liczba ludzi mogłaby je podziwiac i mogłoby powstac cos w rodzaju muzeum Wojska Polskiego
Avatar
Jacek / 23 listopada 2007 o 20:08
Witam.Mam pytanie skąd pochodzą pokazane na zdjęciach w artykule tankietki?Pozdrawiam wszystkich miłośników militariów!
Zobacz wszystkie komentarze 5

Skomentuj

Zaznacz "Nie jestem robotem", by dodać komentarz:
Twój komentarz został dodany

Pozostałe informacje

MUNDIAL 2018. Iran – Hiszpania 0:1. Na ratunek Costa

MUNDIAL 2018. Iran – Hiszpania 0:1. Na ratunek Costa 0 0

MUNDIAL 2018 Reprezentacja Hiszpanii po wielkich męczarniach wyszarpała zwycięstwo przeciwko Iranowi zwyciężając 1:0, a jedyną bramkę zdobył w drugiej połowie Diego Costa

Odpady z Danii przyjechały do naszego regionu. Rozładunek zablokował starosta
Alarm24

Odpady z Danii przyjechały do naszego regionu. Rozładunek zablokował starosta 0 9

Tir z plastikowymi odpadami przyjechał wczoraj do Zofiówki w gminie Łęczna. Plastik z Danii, którego rozładunek zablokował w minionym tygodniu włodawski starosta, został złożony w zamykanym magazynie. Tym razem legalnie

Grzegorz Bronowicki o meczu z Senegalem: Robert to wielki gracz, ale sam nic nie zrobi

Grzegorz Bronowicki o meczu z Senegalem: Robert to wielki gracz, ale sam nic nie zrobi 0 3

ROZMOWA Z Grzegorzem Bronowickim, byłym reprezentantem Polski

KS Drzewce - LKS Stróża 0:1. Stróża bliższa gry w okręgówce

KS Drzewce - LKS Stróża 0:1. Stróża bliższa gry w okręgówce 0 0

Lubelska klasa okręgowa Ponad 200 kibiców oglądało w Drzewcach pierwszy mecz barażowy. W starciu dwóch wicemistrzów klasy A lepszy okazał się LKS Stróża

Zmiany w parafiach archidiecezji lubelskiej

Zmiany w parafiach archidiecezji lubelskiej 0 4

Zmiany w lubelskich parafiach ogłosił w środę metropolita lubelski abp. Stanisław Budzik

Lublin: Przez miesiąc mieszkał ze zwłokami dziewczyny. "Był grzeczny, dbał o wszystko"
film

Lublin: Przez miesiąc mieszkał ze zwłokami dziewczyny. "Był grzeczny, dbał o wszystko" 0 1

– Artur powiedział mi, że się zakochał. Chciał ułożyć sobie z nią życie – opowiadał w środę przed sądem krewny Artura S. 47-latek odpowiada przed sądem za uduszenie swojej dziewczyny. Przez miesiąc mieszkał z jej zwłokami ukrytymi w wersalce

Psy w Ogrodzie Saskim w Lublinie? Jest ostateczny wyrok sądu!

Psy w Ogrodzie Saskim w Lublinie? Jest ostateczny wyrok sądu! 0 9

Unieważniony został zakaz wprowadzania psów do Ogrodu Saskiego. Taki wyrok wydał w środę Naczelny Sąd Administracyjny. Uznał, że radni nie mieli prawa zabronić spacerów z psem po zabytkowym parku. To koniec czteroletniego sporu między władzami Lublina a dwoma mieszkańcami miasta

Lublin: Kręcą spot reklamowy, potrzebują statystów [zdjęcia]
galeria

Lublin: Kręcą spot reklamowy, potrzebują statystów [zdjęcia] 0 0

Na Wydziale Artystycznym UMCS rozpoczęły się prace przy nowym filmie promocyjnym uczelni. Do zdjęć potrzeba kilkudziesięciu statystów

MUNDIAL 2018. Urugwaj – Arabia Saudyjska 1:0. Ekonomiczne zwycięstwo

MUNDIAL 2018. Urugwaj – Arabia Saudyjska 1:0. Ekonomiczne zwycięstwo 0 0

MUNDIAL 2018 Urugwaj pokonał 1:0 Arabię Saudyjską i obok Rosji wywalczył awans do 1/8 finału. O tym która z drużyn zajmie pierwsze miejsce w grupie A zadecyduje bezpośredni mecz pomiędzy gospodarzami, a zespołem z Ameryki Południowej

MPK Lublin chce sprzedać autobus. Rozbity w wypadku w centrum Lublina
galeria

MPK Lublin chce sprzedać autobus. Rozbity w wypadku w centrum Lublina 4 8

Na sprzedaż trafił miejski autobus rozbity w kwietniu w głośnym wypadku na ul. Narutowicza. Jelcz nie nadaje się do jazdy, ma zatrzymany dowód rejestracyjny, ale spółka liczy na to, że znajdzie kupca. Pojazd ma 1,3 mln km przebiegu.

Policjant zatrzymał do kontroli policjanta. Zabrał mu prawo jazdy

Policjant zatrzymał do kontroli policjanta. Zabrał mu prawo jazdy 58 13

Do nietypowej interwencji policji doszło w powiecie łukowskim, gdzie policjant z nieoznakowanego radiowozu, zatrzymał inny nieoznakowany radiowóz

Kolejne ruchy kadrowe w Motorze, Dzięgielewski w Wigrach?

Kolejne ruchy kadrowe w Motorze, Dzięgielewski w Wigrach? 5 1

W środę umowy z lubelskim klubem podpisało dwóch kolejnych młodych zawodników. To Jakub Buczek i Rafał Dobrzyński, którzy w rundzie wiosennej debiutowali w III lidze. Wiadomo już także, że do ekipy żółto-biało-niebieskich po wypożyczeniu wraca Michał Paluch

Kanada zalegalizowała marihuanę

Kanada zalegalizowała marihuanę 0 2

Kanadyjski parlament zalegalizował rekreacyjne używanie marihuany. Obywatele Kanady będą mogli posadzić sobie w domu do czterech krzaczków

Kino plenerowe w Kazimierzu Dolnym
22 czerwca 2018, 21:15

Kino plenerowe w Kazimierzu Dolnym 0 0

Restauracja Stara Łaźnia w Kazimierzu Dolnym (ul. Senatorska 21) zaprasza na kolejną odsłonę kina plenerowego. W piątek, 22 czerwca ok. godz. 21.15 zobaczymy film Uwikłanie, z kolei dzień później o tej samej porze kultowe Kochaj albo rzuć.

Wakacje. Załatw formalności przez internet. Zaoszczędzisz sporo czasu

Wakacje. Załatw formalności przez internet. Zaoszczędzisz sporo czasu 0 0

Resort cyfryzacji zachęca do załatwiania spraw urzędowych online. To pomoże m.in. zaoszczędzić czas przed wyjazdem na urlop. 

ALARM24

Widzisz wypadek? Jesteś świadkiem niecodziennego zdarzenia?
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

Kliknij i dodaj swojego newsa!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium
Uwaga czytelniku!
Nie teraz Przeczytaj i wyraź zgodę

Informujemy, że w dniu 25 maja 2018 r. na terenie całej Unii Europejskiej, w tym także w Polsce, wejdzie w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego w sprawie ochrony danych osobowych. W związku z tym chcielibyśmy Ci przekazać kilka informacji na temat zasad przetwarzania Twoich danych osobowych.

Rozumiem

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej informacji w naszej polityce prywatności.