Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Magazyn

1 lipca 2004 r.
10:52
Edytuj ten wpis

Włodzimierz Lenin straszy w krzakach

0 0 A A

"Wśród orląt z leninowskiego gniazda,
Wśród płomieni z leninowskiej iskry
Był dla klasy robotniczej jak gwiazda,
A dla jej wrogów jak pochmurna noc - Dzierżyński...”
(Mieczysław Jastrun)

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować
"Płomień rewolucji” siedzi na wiązce słomy w wypucowanych trzewikach i spoziera w zakratowane okienko, z którego sączy się jasne światło przyszłości. Twarz posągowa, bez zmarszczki, czoło nieskalane myślą inną, jak zwycięstwo proletariatu. Obraz Eugenii Marcinkowskiej-Brykner -"Dzierżyński w więzieniu” powstał w 1951 roku. Dziś wisi w Galerii Socrealizmu. Feliksa opiewali również wielcy poeci.

\"Bardzo podobała mi się ręka Bieruta”...

... wpisał się do księgi zwiedzający. Towarzysz Tomasz, dziecko podlubelskich Rur Jezuickich, został deportowany do Kozłówki 15 lat temu. Przed tym, równo 10 lat, w płaszczyku zapinanym... na damską stronę, stał w lubelskiej dzielnicy Kalinowszczyzna.
- Były propozycje, żeby nie marnować kadłuba i, na przykład, przykręcić mu głowę... Skłodowskiej. Byłoby oszczędniej... - śmieje się Jacek Szczepaniak, kierownik Galerii Socrealizmu w Muzeum Zamoyskich w Kozłówce. - Bieruta w 1979 roku odlano według projektu artysty Bronisława Kubicy. W lipcu 1989 roku nadszedł jego kres. Towarzysza Tomasza zrzucono z postumentu. Niestety, oderwano mu przy tym rękę. Kierowca musiał później po nią wracać...
I tak 15 lat temu proletariusz Bierut legł w krzakach pod płotem arystokratycznej siedziby Zamoyskich. Później wrócił do pozycji pionowej, wszakże bez ręki, która znalazła się pod dachem Galerii Socrealizmu niemal jako dzieło osobne, budząc niekłamaną radość zwiedzających. A jest to ręka ciężka... Do jej przeniesienia trzeba sześciu mężczyzn.

Socjalistyczny Luksor

Nad bezrękim Bierutem szumią kozłowieckie lipy. Jest osamotniony. A można by przecież ustawić obok niego innych rewolucjonistów. W ten sposób powstałby unikalny, socrealistyczny Luksor. Tymczasem odpowiadających mu gabarytowo towarzyszy Marchlewskiego i Lenina ulokowano przy pałacowej kawiarence.
Właśnie w tym zacisznym miejscu pięknie rozpostarł się na pergoli milin i winobluszcz, a u stóp wodza rewolucji dostojnie przechadza się paw, strosząc barwny ogon.
- Pomnik towarzysza Lenina jest najbardziej znany - mówi Jacek Szczepaniak. - Przywieźli go tu z Krakowa, nawet własnym transportem. Tak bardzo chcieli się go pozbyć. To dzieło projektu Dymitra Szwarca, dar Leningradu dla górali podhalańskich. Tak naprawdę Lenin wcale nie mieszkał w Poroninie, ale jeździł tam na pocztę. Jeden bogaty gazda - Gut Mostowy - ze strachu, że okrzykną go kułakiem, zgłosił się sam, że to u niego towarzysz Włodzimierz mieszkał. No i zrobili mu muzeum - wyjaśnia ze śmiechem Szczepaniak. - A później mieli kłopot, jak się wodza pozbyć. Wreszcie, po 40 latach, ktoś zadzierzgnął mu linkę na szyi i, choć się ona urwała, wódz spadł z postumentu.
Chyba wodzowie mają słabe kości. Także Leninowy obojczyk został uszczerbiony.
Na stojącego obok Marchlewskiego z granitu to może nawet zabrakło trochę surowca? Lewy rękaw ma wyraźnie sztukowany.
- Marchlewskiemu, który przyjechał z Włocławka, a stworzył go w granicie rzeźbiarz Stanisław Horno-Popławski, odłupano tylko nos.
Senny upał i zapach kwitnących jaśminów wiszą nad monumentami. Siedzący przy kawiarnianych stoliczkach patrzą na niegdysiejszych wodzów obojętnie, nawet nie rzucają cienia.
- Lenin? Wiemy kto to był, ale, szczerze mówiąc, o Marchlewskim nie mamy pojęcia - przyznają licealistki z Włocławka, które przyjechały na szkolną wycieczkę i popijają coca-colę, ongiś potępianą. - No, o Stalinie też się coś tam wie. To był zbrodniarz - kwitują.

Artyści w służbie reżimu

Konstanty Ildefons Gałczyński pisał:
"...Dzisiaj słońce jest żałobną chorągwią
Umarł Stalin (...)
Krzyczy Wołga. Szlocha Sekwana,
Woła Dunaj. Jęczą rzeki chińskie.
Broczy Wisła, jak otwarta rana ...”
Kto to dziś pamięta? Nikt? Słowo pisane może jest bardziej ulotne. Monumentalna rzeźba trwalsza.
- Dla artystów lat pięćdziesiątych odmowa stworzenia panegiryku równała się banicji twórczej - wyjaśnia Jacek Szczepaniak, gładząc po głowie "Stalina frasobliwego” - tak nazwaną przez niepokornych rzeźbę autorstwa Aliny Szapocznikow, bądź co bądź twórczyni znakomitej.
Tu, w galerii, Stalin patrzy zatroskany na urwaną rękę Bieruta. Na wprost niego stoi projekt wykonany przez Dunikowskiego, który nigdy nie doczekał się realizacji. Jego Stalin wygląda po prostu jak butny cham, a przecież nie o to chodziło.
- Dunikowskiemu uszło to na sucho, bo był w Oświęcimiu z Cyrankiewiczem i ten go bronił - mówi Szczepaniak. - Podobno gdy mu powiedziano, że ma wykonać pomnik, spytał: "- Kobiety, czy mężczyzny?” "- Mężczyzny”. "- Wysoki?” "- Około 15 metrów” - usłyszał Dunikowski. "- Do diabła, nie będę rzeźbił 8 metrów spodni z kantem!” - miał wykrzyknąć artysta.
Drugi Lenin autorstwa Dunikowskiego ma rysy osoby... z chorobą Downa.
Ciekawe, że pomnika Stalina nie było w Stalingradzie, ale był w czeskim Jiczynie, gdzie - jak się ironizowało - zamiast Rumcajsa, postawiono prawdziwego rozbójnika. Rzeźbiarz, który go wykonywał, popełnił samobójstwo, a model się rozpił.
- Nasz socrealizm był najmniej udany - stwierdza Szczepaniak. - Może to i dobrze?

Znani i nieznani

- Niektórzy twórcy prosili, żeby nie eksponować dziś ich dzieł - objaśnia kierownik galerii.
Starsi państwo zatrzymują się na chwilę przed obrazem. To praca Andrzeja Wajdy i Konrada Nałęckiego, zatytułowana "Zebranie ZSN” z 1950 roku. Nie wierzą, że malował to znany reżyser.
- Jeden z obrazów chciała od nas odkupić gdańska Akademia Medyczna -nosił tytuł "Pokój gwarantuje rozwój nauki”. Na pierwszym planie był kościotrup. Twórcy ten okres pomijają w swoich życiorysach. Nie chcą go wspominać. Jerzy Bereś nawet mocno protestował, że wystawiamy jego rzeźbę.
Wielką głowę Lenina, tzw. "konferencyjną”, trzeba było długo szorować, a później zamalować. Jakaś wielbicielka odcisnęła na jego łysinie mocny pocałunek krwistą szminką. Na Janka Krasickiego, który przyjechał z dęblińskiej Szkoły Orląt, panienki się nie rzucały...

Kręgosłupy moralne

- Wincenty Pstrowski? To może też rewolucjonista? - pytają dziewczyny, które weszły do galerii.
A Witold Woroszylski tak Wincentego chwalił w poemacie
"...Pstrowski toczy się czarny, chropawy, ciężki -
na wózkach, na wagonach, okrętach.
A w sobotę po pracy
o Pstrowskim pieśni
zaśpiewają śląskie i nieśląskie dziewczęta”
- Ja znam inny wierszyk: "Tu leży Pstrowski ubogi, najpierw wyciągnął normę, a później nogi” - deklamuje Szczepaniak. - Na pewno ten nieszczęsny górnik, który przyjechał z Francji, wykonał ponad 200 proc. normy. Faktycznie wkrótce umarł. Był wtedy wzorem do naśladowania. Podobnie jak Sołdek.
Na obrazie Fangora kobieta - bikiniara w sukience z napisami coca-cola, z tabliczką Wall Street w tle jest oczywistym symbolem moralnej zgnilizny kapitalizmu, godnym potępienia. Obok niej dwoje proletariuszy, z których emanuje moc fizyczno-ideologiczna.
- Przesłanie musiało być jasne - stwierdza Szczepaniak. - Jednak niektórzy artyści pozwalali sobie kontestować w oryginalny sposób. Tak właśnie robił Dunikowski. Obraz Alfreda Lenicy "Młody Bierut wśród robotników” jest skonstruowany według schematu Chrystus wśród apostołów. Wśród "bohaterów” epoki socrealizmu znalazły się nawet wcale tłuste i zadbane świnie na płótnie Aliny Jasiewicz-Walczak "Chlewnia w spółdzielni produkcyjnej”.
Jedynym erotykiem - (zamierzonym?) jest dzieło Aleksandra Stefanowskiego "Na rusztowaniu”. Para młodych budowniczych wyjątkowo nie podaje cegły, a patrzy sobie w oczy.

Wpisy

"Jak ja ich nienawidziłem” - wpisał się anonim w 1994 roku.
Następny gość zauważa - "Proszę zrobić miejsce dla wodzów SLD”.
Inny zastanawia się: "Ciekawe, że byliśmy w stanie to wszystko przeżyć!”.
Wreszcie jeden z ostatnich wpisów - "Socrealizm nie działa na nas...”

Dzierżyńskich dwóch, Bierutów dwudziestu ośmiu...

Zbiory sztuki okresu socrealizmu liczą ok. 1500 eksponatów. Znajduje się wśród nich 23 Leninów w różnej postaci (tkanych, malowanych, rzeźbionych), 28 Bierutów (nic dziwnego, że więcej – wszak tubylec), wisi 2 Dzierżyńskich. Jest unikalny portret Konstatntego Rokossowskiego na koniu. Wzorowany ordynarnie na portrecie Piłsudskiego na Kasztance, a powszechnie wiadomo, że Rokossowski nigdy na koniu nie jeździł. Najwięcej jest scen i postaci propagandowych – przodowników pracy, zetempowców, dojarek, a nawet jest rzeźba Paula Robesona, Murzyna który śpiewał o niedoli pod jarzmem amerykańskich rasistów. Żeby było śmieszniej – czarny Robeson jest wyrzeźbiony... w białym gipsie.

Komentarze 0

Na razie brak komentarzy, Twój może być pierwszy.
Na razie brak komentarzy, Twój może być pierwszy.

Skomentuj

Zaznacz "Nie jestem robotem", by dodać komentarz:
Twój komentarz został dodany

Pozostałe informacje

MUNDIAL 2018. Brazylia – Szwajcaria 1:1. Kolejna niespodzianka

MUNDIAL 2018. Brazylia – Szwajcaria 1:1. Kolejna niespodzianka 1 0

MUNDIAL 2018 W drugim meczu grupy E Brazylia, uznawana przez wielu za głównego kandydata do złota zaledwie zremisowała ze Szwajcarią. Tym samym po pierwszej serii gier na prowadzeniu są Serbowie

Lotnisko Lublin cieszy się z nowego połączenia. Niestety są też złe wiadomości
galeria

Lotnisko Lublin cieszy się z nowego połączenia. Niestety są też złe wiadomości 16 16

W piątek o godz. 12.15 (10 minut przed czasem) w Świdniku wylądował samolot z Kijowa. Ze 120 osób na pokładzie, 80 to uczestnicy oficjalnej delegacji, w której znaleźli się przedstawiciele przewoźnika, portów lotniczych, ukraińscy parlamentarzyści oraz dziennikarze. Zanim odleciał z powrotem do Kijowa, samolot linii Bravo Airways wykonał połączenie do Chersonia i z powrotem

Zalew Zemborzycki: Na wiatę trzeba jeszcze poczekać

Zalew Zemborzycki: Na wiatę trzeba jeszcze poczekać 0 1

Na wiatę dla rowerzystów i morsów w pobliżu zapory Zalewu Zemborzyckiego poczekamy nawet do przyszłego roku. Przyznaje to oficjalnie Ratusz.

IPN rozdał krzyże. Ale nie wszyscy je przyjęli [zdjęcia]
galeria

IPN rozdał krzyże. Ale nie wszyscy je przyjęli [zdjęcia] 0 5

Krzyże Wolności i Solidarności odebrali w piątek zasłużeni działacze opozycji demokratycznej. Cztery odznaczenia przyznano pośmiertnie.

Szybkie zakupy lubelskich policjantów. Zastrzeżenia do przetargu na radiowozy

Szybkie zakupy lubelskich policjantów. Zastrzeżenia do przetargu na radiowozy 4 3

Instytucje publiczne coraz częściej robią zakupy bez przetargów. Najwyższa Izba Kontroli ma zastrzeżenia m.in. do lubelskiej prokuratury i policji, która w ekspresowym tempie kupowała nowe radiowozy

Baraże o awans do CLJ: wygrane BKS Lublin i AMSPN Hetmana

Baraże o awans do CLJ: wygrane BKS Lublin i AMSPN Hetmana 16 2

Świetny występ podopiecznych trenerów: Marcina Zakrzewskiego i Jakuba Lewkowicza. BKS ograł w pierwszym meczu o awans do Centralnej Ligi Juniorów młodszych. Stal Stalowa Wola aż 4:0. Awans jest blisko

Huczwa  – Unia 2:4. Grała zamojska klasa okręgowa

Huczwa – Unia 2:4. Grała zamojska klasa okręgowa 3 0

ZAMOJSKA KLASA OKRĘGOWA W ostatnim, prestiżowym meczu tego sezonu Unia Hrubieszów pokonała Huczwę Tyszowce 4:2. Wygrana zespołu trenera Dariusza Herbina daje mu jedynie prestiż bo i tak pierwsze miejsce w tabeli zajmuje zespół z Tyszowiec

Tłumy na EkoPikniku rodzinnym nad Zalewem Zemborzyckim [zdjęcia]
galeria

Tłumy na EkoPikniku rodzinnym nad Zalewem Zemborzyckim [zdjęcia] 0 1

Nad Zalewem Zemborzyckim odbył się w niedzielę EkoPiknik Rodzinny

Nowe trolejbusy zawiozą mieszkańców Lublina. Można je było obejrzeć [zdjęcia]
galeria

Nowe trolejbusy zawiozą mieszkańców Lublina. Można je było obejrzeć [zdjęcia] 0 3

Na placu Zamkowym po raz pierwszy można było się w niedzielę przywitać z nowymi przegubowymi trolejbusami, które już niedługo będą wozić nas po Lublinie.

MUNDIAL 2018. Niemcy – Meksyk 0:1. Sensacja na Łużnikach!

MUNDIAL 2018. Niemcy – Meksyk 0:1. Sensacja na Łużnikach! 0 0

MUNDIAL 2018 Niemcy, obrońcy mistrzowskiego tytułu przegrali 0:1 z Meksykiem, a jedynego gola w tym spotkaniu zdobył w 35 minucie Hirving Lozano

Rolnik wygrał nowy ciągnik Ursus. "Myślałem, że to żart"
galeria

Rolnik wygrał nowy ciągnik Ursus. "Myślałem, że to żart" 60 1

To super maszyna – stwierdził Sebastian Krzyśpiak po tym jak zasiadł za kierownicą nowego Ursusa C-380. Pojazd warty ponad 130 tys. zł to główna nagroda w loterii puławskich Azotów i lubelskiego producenta ciągników.

Przebudowa deptaka w Lublinie. Znaleziono ludzkie szczątki i ciekawe przedmioty
galeria
film

Przebudowa deptaka w Lublinie. Znaleziono ludzkie szczątki i ciekawe przedmioty 56 9

W tym tygodniu zacznie się na deptaku sadzenie drzewek oraz montaż małej architektury i latarni – zapowiada Ratusz. W poniedziałek ma pokazać to, co odkryli archeolodzy na placu budowy. Jednym z odkryć jest odkopany w czwartek kolejny szkielet

Pogrom w Krakowie. Speed Car Motor Lublin wciąż niepokonany

Pogrom w Krakowie. Speed Car Motor Lublin wciąż niepokonany 6 2

NICE I liga żużlowa Speed Car Motor Lublin odniósł kolejne zwycięstwo. Tym razem liderzy rozgrywek rozgromili w Krakowie miejscową Arge Wanda Speedway. Komplet punktów zdobył Andreas Jonsson

Ryki: Otwarte Strefy Aktywności w trzech miejscowościach

Ryki: Otwarte Strefy Aktywności w trzech miejscowościach 0 0

Plenerowe siłownie, place zabaw, miejsca do relaksu i gier – tzw. Otwarte Strefy Aktywności pojawią się w trzech miejscowościach w gminie

Gmina Puławy: Wójt z absolutorium

Gmina Puławy: Wójt z absolutorium 10 1

Wójt Krzysztof Brzeziński podczas ostatniej sesji otrzymał od rady absolutorium. Przeciwko jego udzieleniu zagłosowały trzy osoby z opozycji

ALARM24

Widzisz wypadek? Jesteś świadkiem niecodziennego zdarzenia?
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

Kliknij i dodaj swojego newsa!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium
Uwaga czytelniku!
Nie teraz Przeczytaj i wyraź zgodę

Informujemy, że w dniu 25 maja 2018 r. na terenie całej Unii Europejskiej, w tym także w Polsce, wejdzie w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego w sprawie ochrony danych osobowych. W związku z tym chcielibyśmy Ci przekazać kilka informacji na temat zasad przetwarzania Twoich danych osobowych.

Rozumiem

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej informacji w naszej polityce prywatności.