środa, 22 listopada 2017 r.

Magazyn

Jakiego ptaka ma Polska w godle? Konstytucja nie pozostawia złudzeń:
to biały orzeł. Który? Większość Polaków powie: orzeł bielik.

Ale bielik to nie orzeł, a bialski ornitolog twierdzi, że temu ptakowi bliżej do... jastrzębia. Za tydzień sprawę zbada Komisja Heraldyczna przy Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Dawno temu, w VIII wieku, Lech wędrował po okolicach dzisiejszego Poznania. Jako że był zmęczony, zatrzymał się na odpoczynek. Wieczorem na pobliskim drzewie ujrzał olbrzymie gniazdo. A w nim pięknego białego orła z rozpostartymi skrzydłami. Lech uznał, że właśnie tu się osiedli. Tak powstało Gniezno, zalążek późniejszego państwa polskiego. I odtąd towarzyszy nam orzeł.

Ponad 1200 lat później

Całkiem niedawno temu, w maju tego roku, Dominik Krupiński wędrował przez nadbużańskie lasy. Na jednym z drzew ujrzał wielkie gniazdo. A pod nim, na ziemi, bezwładnie leżącą samicę orła bielika. Czym prędzej zaniósł ją do bialskiej lecznicy weterynaryjnej. Lekarz stwierdził ostre zatrucie padliną. Zaaplikował bielikowi glukozę, elektrolity i witaminy. Ptak doszedł do siebie.
Ale wyobrażenia milionów Polaków legły w gruzach.

Orzeł. Ale jaki?

Co do tego, jakiego ptaka mamy w godle zgodni są nawet politycy. I to w całej Polsce; w tej sprawie waśnie polityczne waśnie idą w kąt. - Jaki to ptak? Bielik. Tak mi się zdaje - odpowiada Tadeusz Plawgo, olsztyński poseł PiS.
Z PiS-em zgadza się nawet opozycyjna Platforma Obywatelska. - Bielik. Jestem przekonana - mówi Julia Pitera, warszawska posłanka PO. - Całe życie mnie uczono, że w polskim godle jest nasz piękny orzeł bielik.
Co na to ornitolodzy? - Kiedy przypatruję się naszemu godłu, to widzę, że polski orzeł wygląda jakby nie miał opierzonych skoków. Tak jak bielik, który ma charakterystyczne nogawice - wylicza Dominik Krupiński, ornitolog z Białej Podlaskiej. - Zgadza się także ogon. U bielika jest w formie białego klina, tak samo w polskim godle.
Wniosek?
- W godle nie ma orła. Ten ptak należy do jastrzębi.

W czym problem? Orłany i orły to dwie odrębne podrodziny. Dlatego w atlasach z ptakami nie znajdziemy orła bielika. Jest po prostu bielik. Bez "orła”.

Bielik, czyli kto?
Heraldycy, czyli specjaliści od flag, godeł i herbów, też nie mają wątpliwości. W godle jest orzeł. - Biały. Ale nigdzie nie jest powiedziane, że to bielik - mówi Tadeusz Sobieszek, członek Komisji Heraldycznej działającej przy Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Przez ostatnie lata Sobieszek był sekretarzem miasta w Lublinie. I między innymi za jego sprawą Lublin zmienił niedawno swój herb. Bo w tym starym koziołek miał jedno kopyto schowane za liśćmi winorośli i zdaniem ekspertów wyglądał raczej na podstarzałego, sfilcowanego capa niż na młodego, jurnego kozła.
- W heraldyce nigdy nie przedstawia się rzeczywistego wizerunku zwierzęcia, tylko jego uproszczony, symboliczny wizerunek. Bo przecież trudno byłoby znaleźć w naturze ptaka w takiej pozycji, jak na naszym godle narodowym. Trzeba by jeszcze dokładnie narysować wszystkie cienie, bo przecież orzeł nie jest ubarwiony jednolicie na biało - przekonuje Sobieszek. - Tu najbardziej liczy się symbolika.
Naukowcy od herbów wiedzą swoje, ci od ptaków - swoje.
- Naukowcy do dziś sprzeczają się, czy polskim symbolem narodowym jest bielik, czy orzeł przedni. Kiedyś orzeł przedni był bardziej rozpowszechniony. Także na nizinach. Obecnie pozostało ich w Polsce może ze 35 par i to w górzystych okolicach. A bielika spotkamy też na nizinach i żyje ich prawie 750 par.

Bielik zlustrowany

Posłanka Pitera: To nie orzeł? Coś podobnego. U nas w Polsce nie ma nic stałego. Ciekawe dlaczego Amerykanie nie mają problemów ze swoim orłem? Ornitolodzy niech się kłócą, a ja dalej będę mówiła, że to orzeł bielik.
Poseł Plawgo: Jestem zadowolony, że mi to pan powiedział. Teraz już będę mógł udzielać prawidłowej odpowiedzi.
Sprawa nabiera rozmachu. - 29 czerwca odbędzie się posiedzenie Komisji Heraldycznej - zapowiada Sobieszek. - Przestawię tę sprawę na spotkaniu. Chociaż dalej twierdzę, że to orzeł.
  Edytuj ten wpis
Czytaj więcej o:
(0) komentarzy

Skomentuj

avatar
Komentujesz jako Gość (Zaloguj się)

Zaznacz "Nie jestem robotem", by dodać komentarz:

Ostatnie komentarze

Na razie brak komentarzy, Twój może być pierwszy.

Pozostałe informacje

Alarm 24
Widzisz wypadek? Jesteś świadkiem niecodziennego zdarzenia?
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

Kliknij i dodaj swojego newsa!