Katarzyna Nakonieczna
Problem nadmiernej masy ciała wśród najmłodszych ma charakter ogólnopolski.
– Z danych opracowanych w 2025 r. przez Instytut Matki i Dziecka w Warszawie wynika, że co trzeci polski ośmiolatek zmaga się z nadwagą. Te niepokojące statystyki wymagają działań interwencyjnych, dlatego Miasto Lublin od wielu lat prowadzi walkę z nadwagą i otyłością wśród najmłodszych mieszkanek i mieszkańców. Analiza ankiet ewaluacyjnych z dwóch poprzednich edycji programu, wypełnionych przez rodziców, wskazała na korzystne zmiany w sposobie odżywiania dzieci. Zebrane informacje pozwalają wnioskować, że dzieci chętniej wybierają produkty i napoje sprzyjające zdrowiu – mówi Anna Augustyniak, zastępczyni prezydenta Lublina ds. społecznych.
Lublin rozpoczął zmiany w 2012 roku, kiedy Rada Miasta przyjęła uchwałę w sprawie upowszechniania zasad prawidłowego żywienia wśród dzieci i młodzieży. Obejmowała ona edukację uczniów, rodziców, nauczycieli i personelu kuchennego, a także zmiany w organizacji żywienia w szkołach – w tym w asortymencie sklepików szkolnych.
Od 2019 roku działania zostały zebrane w ramy programu polityki zdrowotnej „Jedz z Głową”, skierowanego do uczniów klas I–III szkół podstawowych. Jego głównym celem jest profilaktyka chorób cywilizacyjnych, czyli nadwagi, otyłości oraz cukrzycy.
Nawyki ze szkoły przenoszone do domu
Jak podkreśla Barbara Danieluk, Dyrektor Wydziału Zdrowia i Profilaktyki, program przynosi efekty wykraczające poza mury szkół.
– Zauważyliśmy, że dzieci wiele nawyków wypracowanych w szkole przenoszą do domu. Rodzice również zwracają na to uwagę. Kilka lat temu pamiętam interwencje rodziców, np. w żłobkach, którzy mówili, że moje dziecko nie jest przyzwyczajone do picia wody. Ono tylko soczki i coca colę. Było dużo problemów. Od kilku lat jednak takich problemów nie mamy, czyli to, co robimy w szkole procentuje również do środowiska rodzinnego. O to nam właśnie chodzi.
Program realizowany jest w trzyletnich cyklach i obejmuje edukację dzieci, pedagogów oraz pracowników stołówek szkolnych, a także badania antropometryczne uczniów klas pierwszych i trzecich. Obecnie obejmuje około 60 proc. dzieci z klas I–III w Lublinie.
– Zależy nam na bardzo dobrym przygotowaniu pracowników stołówek do odpowiedniego, zbiorowego żywienia w szkołach. To ma istotne znaczenie, ponieważ dzieci na początku nie zasiadały do szkolnego posiłku, nie bardzo odpowiadało im to, co zostało podane. Ale zmieniło się to na skutek szkolenia pracowników, których uczyliśmy jak przygotować czy podać taki posiłek i jak zachęcić do jego zjedzenia – podkreśla dyrektor Danieluk.
Trwa trzecia edycja
W pierwszej edycji programu (2019–2021) uczestniczyło ponad 5,5 tys. uczniów z 38 placówek, z czego przebadano ponad 4,5 tys. dzieci. Wyniki wskazały, że ponad 33 proc. z nich miało nadwagę, a niemal 10 proc. zmagało się z otyłością. Aktualnie realizowana jest III edycja, zaplanowana na lata 2025–2027. Jej operatorem jest Centrum Edukacji Żywieniowej i Dietoterapii VitaNutrica z siedzibą w Lublinie. Program obejmuje 40 szkół podstawowych.
W jego ramach przebadano 2 tys. uczniów klas pierwszych. U blisko 11 proc. z nich stwierdzono nadwagę, a u 6,6 proc. otyłość.
– Okazało się, że nasze lubelskie dzieci, jak sądzę też pod wpływem edycji poprzednich, nie wypadają tak źle na tle całego kraju – mówi Kamila Karwacka, przedstawicielka VitaNutrica.
Na realizację programu w latach 2025–2027 miasto przeznaczyło 1,2 mln zł. Samorząd zapowiada kontynuację działań, wskazując, że inwestycja w zdrowe nawyki najmłodszych to długofalowa strategia ograniczania problemów zdrowotnych w dorosłym życiu.
Komentarze