Wystarczy chwila nieuwagi. Dlaczego upadki seniorów są tak niebezpieczne?
Zaczyna się niewinnie. Starsza osoba wstaje w nocy, żeby pójść do łazienki. W półmroku nie zauważa podwiniętego brzegu dywanu, traci równowagę i upada. Dla młodego człowieka podobne zdarzenie może skończyć się siniakiem. U seniora konsekwencje bywają znacznie poważniejsze.
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wskazuje, że osoby po 60. roku życia są szczególnie narażone na śmiertelne konsekwencje upadków. Wraz z wiekiem mogą pogarszać się równowaga, siła mięśniowa i wzrok, a niektóre choroby oraz przyjmowane leki dodatkowo zwiększają ryzyko utraty stabilności.
Upadek może prowadzić do złamań, urazów głowy, hospitalizacji i długotrwałej rehabilitacji. Zdarza się również, że nawet po odzyskaniu sprawności senior zaczyna obawiać się samodzielnego poruszania. Ogranicza aktywność, rzadziej wychodzi z domu i stopniowo traci pewność siebie.
Dlatego bezpieczeństwo mieszkania warto poprawić, zanim dojdzie do pierwszego poważnego wypadku.
Jesień to dobry moment, żeby przyjrzeć się mieszkaniu
Krótsze dni, częstsze opady deszczu i mokre obuwie sprawiają, że jesienią warto zwrócić szczególną uwagę na otoczenie seniora. Podłoga w przedpokoju może stać się śliska, a niedostateczne oświetlenie utrudnia dostrzeżenie przeszkód.
W chłodniejszych miesiącach wiele starszych osób spędza też więcej czasu w domu. Tymczasem właśnie tam znajdują się przedmioty i rozwiązania, do których przywykliśmy tak bardzo, że przestajemy zauważać związane z nimi zagrożenia.
Problem dotyczy zarówno mieszkań w lubelskich blokach, jak i domów jednorodzinnych w mniejszych miejscowościach regionu. W jednym przypadku największym wyzwaniem może być ciasna łazienka, w drugim strome schody czy wysokie progi.
Dobra wiadomość jest taka, że poprawa bezpieczeństwa nie zawsze wymaga dużych wydatków. Często wystarczy kilka przemyślanych zmian.
Pięć miejsc w domu, które warto sprawdzić przed zimą
1. Przedpokój – pierwsze zagrożenie tuż za drzwiami
Jesienią do mieszkania wnosimy na butach wodę, błoto i drobne zanieczyszczenia. Mokre płytki mogą być szczególnie niebezpieczne dla osoby, która ma problemy z równowagą.
Warto zadbać o stabilną, antypoślizgową wycieraczkę, która nie przesuwa się podczas chodzenia. Buty, parasole i torby nie powinny pozostawać na trasie prowadzącej do pozostałych pomieszczeń.
Dobrym rozwiązaniem może być także stabilne siedzisko, na którym senior wygodnie założy lub zdejmie obuwie bez konieczności stania na jednej nodze.
2. Łazienka – miejsce, w którym szczególnie łatwo stracić równowagę
Mokra powierzchnia, ograniczona przestrzeń i konieczność wchodzenia do wanny sprawiają, że łazienka wymaga szczególnej uwagi.
Podstawą są odpowiednio dobrane zabezpieczenia antypoślizgowe. W przypadku trudności z utrzymaniem równowagi pomocne mogą być również stabilnie zamontowane uchwyty przy toalecie oraz w strefie kąpielowej.
Osobom, którym trudno długo stać, codzienną higienę może ułatwić krzesło prysznicowe lub siedzisko wannowe. Ważne jednak, aby sprzęt był dostosowany do wzrostu, masy ciała, sprawności i warunków panujących w łazience.
Nie należy zastępować profesjonalnie zamontowanych uchwytów przypadkowymi elementami wyposażenia. Wieszak na ręcznik czy krawędź umywalki nie są przeznaczone do podtrzymywania ciężaru ciała podczas utraty równowagi.
3. Sypialnia – szczególnie ważna po zmroku
Wstawanie z łóżka w nocy może sprawiać trudność osobom z osłabionymi mięśniami, problemami ze wzrokiem lub zawrotami głowy.
Warto zapewnić łatwo dostępne oświetlenie, najlepiej takie, które można włączyć bez wstawania. Przydatna bywa również delikatna lampka nocna lub oświetlenie uruchamiane czujnikiem ruchu.
Droga z łóżka do łazienki powinna być wolna od przewodów, niewielkich mebli i luźnych dywaników.
Istotna jest też wysokość łóżka. Jeśli senior z trudem podnosi się z materaca albo podczas siadania nie może stabilnie oprzeć stóp na podłodze, warto sprawdzić, czy wyposażenie sypialni odpowiada jego potrzebom.
4. Schody i korytarze – dobre oświetlenie to podstawa
Nawet kilka stopni może stanowić problem dla osoby o ograniczonej mobilności. Schody powinny mieć stabilną poręcz, dobrze widoczne krawędzie oraz odpowiednie oświetlenie.
Warto sprawdzić, czy włączniki światła znajdują się zarówno na początku, jak i na końcu ciągu komunikacyjnego.
W korytarzach dobrze usunąć niepotrzebne meble, przedłużacze i inne przedmioty utrudniające swobodne przejście. Szczególnie ważne jest zachowanie odpowiedniej ilości miejsca, jeśli senior korzysta z laski, balkonika lub innego sprzętu pomocniczego.
5. Kuchnia – codzienne czynności bez niepotrzebnego ryzyka
Sięganie po naczynia z najwyższych półek, przenoszenie ciężkich garnków czy wchodzenie na taboret to sytuacje, których lepiej unikać.
Najczęściej wykorzystywane produkty i przedmioty powinny znajdować się w zasięgu ręki, bez konieczności wspinania się lub głębokiego schylania.
Warto również zadbać o dobre oświetlenie blatu oraz szybkie usuwanie rozlanych płynów. Niewielka reorganizacja szafek może znacząco ułatwić wykonywanie codziennych czynności.
Kiedy zwykłe zmiany w mieszkaniu nie wystarczają?
Usunięcie przeszkód, poprawa oświetlenia i zabezpieczenie śliskich powierzchni to ważne działania profilaktyczne. Nie rozwiązują jednak wszystkich problemów związanych z ograniczoną sprawnością ruchową.
Jeżeli senior coraz częściej podpiera się o meble, ma trudności ze wstawaniem, porusza się niepewnie lub rezygnuje ze spacerów z obawy przed upadkiem, warto skonsultować sytuację z lekarzem albo fizjoterapeutą.
Czasami odpowiednim wsparciem okazuje się laska, balkonik rehabilitacyjny lub podpórka do chodzenia. W innych przypadkach potrzebne mogą być akcesoria ułatwiające korzystanie z łazienki, wstawanie albo wykonywanie codziennych czynności.
Wybór sprzętu nie powinien jednak zależeć wyłącznie od jego wyglądu czy ceny. Liczą się między innymi stabilność, możliwość regulacji, wymiary mieszkania i indywidualne możliwości użytkownika.
Takie rozwiązania można znaleźć w ofercie AlmaMed.pl, sklepu specjalizującego się w sprzęcie medycznym, rehabilitacyjnym i produktach wspierających codzienną opiekę. Dostępne są tam między innymi balkoniki, podpórki rehabilitacyjne oraz wyposażenie ułatwiające korzystanie z łazienki.
Odpowiednio dobrane pomoce mogą ułatwiać seniorowi zachowanie samodzielności, ale nie zastępują oceny przyczyn problemów z równowagą ani rehabilitacji, jeśli jest ona potrzebna.
Nie tylko mieszkanie. Na co jeszcze zwrócić uwagę?
Bezpieczne otoczenie to jeden z elementów zapobiegania upadkom. Równie istotny jest ogólny stan zdrowia starszej osoby.
Regularna aktywność fizyczna dostosowana do możliwości seniora pomaga utrzymywać siłę mięśni i równowagę. Znaczenie mają też odpowiednio dobrane okulary, stabilne obuwie z antypoślizgową podeszwą oraz kontrola przyjmowanych leków.
Niektóre preparaty mogą powodować senność, zawroty głowy lub spadki ciśnienia, dlatego warto omówić takie objawy z lekarzem. Nie należy samodzielnie odstawiać przepisanych leków.
Szczególnej uwagi wymagają powtarzające się upadki, nagłe pogorszenie chodu oraz nowe zaburzenia równowagi. Nie powinno się traktować ich jako nieuniknionej konsekwencji starzenia.
Sprawdź mieszkanie rodziców lub dziadków. Oto prosta lista kontrolna
Przed rozpoczęciem sezonu zimowego warto poświęcić kilkanaście minut na wspólny przegląd mieszkania. Pomocne mogą być następujące pytania:
- Czy w przedpokoju znajduje się stabilna, nieprzesuwająca się wycieraczka?
- Czy wszystkie dywaniki są zabezpieczone przed przesuwaniem albo zostały usunięte?
- Czy droga z sypialni do łazienki jest dobrze oświetlona i wolna od przeszkód?
- Czy w łazience można bezpiecznie wejść pod prysznic lub do wanny?
- Czy senior ma możliwość skorzystania ze stabilnego podparcia tam, gdzie jest ono potrzebne?
- Czy schody mają solidne poręcze i odpowiednie oświetlenie?
- Czy najpotrzebniejsze przedmioty znajdują się na łatwo dostępnej wysokości?
- Czy obuwie domowe dobrze trzyma się stopy i ma podeszwę ograniczającą poślizg?
- Czy telefon lub urządzenie do wezwania pomocy jest łatwo dostępne?
- Czy senior potrafi bez większego trudu wstać z łóżka i krzesła?
Odpowiedź „nie” na którekolwiek z tych pytań to sygnał, by przyjrzeć się danemu miejscu lub codziennej czynności. Nie zawsze oznacza konieczność zakupu sprzętu – niekiedy wystarczy zmienić ustawienie mebli albo zadbać o lepsze oświetlenie.
Najważniejsza jest samodzielność, nie całkowite wyręczanie seniora
Troska o starszą osobę nie powinna oznaczać odbierania jej możliwości wykonywania codziennych czynności. Dla wielu seniorów samodzielne przygotowanie posiłku, kąpiel czy przejście do pobliskiego sklepu mają ogromne znaczenie dla poczucia niezależności.
Dlatego zmiany w mieszkaniu najlepiej planować wspólnie z jego mieszkańcem. Zamiast przestawiać wszystkie meble podczas jednej wizyty, warto zapytać, które czynności sprawiają największą trudność i gdzie senior czuje się najmniej pewnie.
Nie istnieje jedno rozwiązanie odpowiednie dla wszystkich. Jednej osobie wystarczy lepsze oświetlenie, inna będzie potrzebować dodatkowego podparcia, a jeszcze inna konsultacji i indywidualnie dobranego sprzętu rehabilitacyjnego.
Jesień to dobry moment, by zadbać o bezpieczeństwo bliskich, zanim nadejdą pierwsze zimowe trudności. Kilka zmian w mieszkaniu, rozmowa o codziennych potrzebach i odpowiednie wsparcie mogą pomóc ograniczyć ryzyko upadku. A to często najlepszy sposób, by senior mógł jak najdłużej cieszyć się niezależnością we własnym domu.
Autor: Robert Sroka spotbox.pl
Komentarze