Katarzyna Nakonieczna
Rak płuca pozostaje jedną z największych przyczyn zgonów nowotworowych w Polsce. Według danych Krajowego Rejestru Nowotworów za 2022 rok co roku rozpoznaje się około 20,7 tys. nowych przypadków tej choroby, a umiera z jej powodu około 26 tys. osób. To ponad jedna piąta wszystkich zgonów nowotworowych w kraju. Jednym z głównych czynników ryzyka jest palenie tytoniu, z którym wiąże się około 85–90 proc. zachorowań.
Wczesne wykrycie zmian w płucach może znacząco zwiększyć szanse na skuteczne leczenie. Właśnie temu ma służyć nowy program profilaktyczny, w którym podstawowym badaniem jest niskodawkowa tomografia komputerowa klatki piersiowej.
Kto może skorzystać z programu?
Program skierowany jest do osób w wieku 50–74 lat, które mają określoną historię palenia tytoniu. O kwalifikacji decydują wiek, liczba wypalanych papierosów, czas palenia oraz okres, jaki upłynął od jego zakończenia.
Z bezpłatnego badania mogą skorzystać:
osoby w wieku 55–74 lat, które paliły lub nadal palą papierosy, a ich historia palenia wynosi co najmniej 20 paczkolat; od zaprzestania palenia nie może upłynąć więcej niż 15 lat;
osoby w wieku 50–54 lat, które mają historię palenia wynoszącą co najmniej 20 paczkolat, nie palą od maksymalnie 15 lat lub nadal palą, a dodatkowo występują u nich inne czynniki ryzyka.
Czym są paczkolata? To wskaźnik określający łączną ekspozycję na dym tytoniowy. Oblicza się go, mnożąc liczbę paczek papierosów wypalanych dziennie przez liczbę lat palenia. Jedna paczka dziennie przez 20 lat oznacza 20 paczkolat. Taki sam wynik uzyska osoba, która przez 10 lat wypalała dwie paczki dziennie.
Jak wygląda badanie?
Pierwszym krokiem jest wizyta kwalifikacyjna. Lekarz przeprowadza wywiad medyczny i sprawdza, czy pacjent spełnia kryteria udziału w programie. Osoby zakwalifikowane otrzymują możliwość wykonania niskodawkowej tomografii komputerowej (NDTK) klatki piersiowej. Badanie pozwala uzyskać szczegółowy obraz płuc przy zastosowaniu znacznie mniejszej dawki promieniowania niż w przypadku standardowej tomografii komputerowej. Wykonuje się je bez podawania środka kontrastowego.
Po badaniu pacjent spotyka się z lekarzem, aby omówić wynik i ustalić dalsze postępowanie. Jeśli nie stwierdzono niepokojących zmian, kolejne badanie może zostać zalecone po 12 miesiącach. W zależności od wyniku lekarz może również wskazać potrzebę wcześniejszej kontroli – po trzech lub sześciu miesiącach – albo skierować pacjenta na dalszą diagnostykę.
Warto pamiętać, że badanie przesiewowe nie zastępuje diagnostyki w przypadku występowania niepokojących objawów. Osoby, które zauważają u siebie niepokojące dolegliwości, powinny skonsultować się z lekarzem niezależnie od kryteriów udziału w programie.
Trzy placówki w województwie lubelskim
– Żeby zabezpieczyć mieszkańcom naszego województwa dostęp do nowego programu profilaktycznych badań przesiewowych raka płuca, ogłosiliśmy postępowanie konkursowe. Do podpisania umowy wybraliśmy trzy placówki medyczne spełniające wymagane kryteria, w tym dysponujące wykwalifikowaną kadrą medyczną i sprzętem niezbędnym do prawidłowego przeprowadzenia badania – informuje Małgorzata Bartoszek, rzecznik prasowy Lubelskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ.
Badania w ramach programu można wykonać w następujących placówkach:
Uniwersytecki Szpital Kliniczny nr 4 w Lublinie – ul. Jaczewskiego 8.
Centrum Medyczne LUXMED Sp. z o.o. w Lublinie – ul. Orkana 7.
Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Krasnymstawie – ul. Sobieskiego 4.
Szczegółowe informacje dotyczące kontaktu i organizacji badań można znaleźć na stronie internetowej Lubelskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Program jest bezpłatny i nie wymaga skierowania
Komentarze