Wspominamy tych, którzy odeszli
1/90
Bernardo Bertolucci
Włoski reżyser i scenarzysta filmowy. Studiował na Uniwersytecie Rzymskim (porzucił studia tuż przed uzyskaniem dyplomu). Jako reżyser debiutował filmem „Kostucha” w 1962, według scenariusza Piera Paolo Pasoliniego.
Jego film „Konformista” został w 1971 nominowany do Oscara za scenariusz adaptowany. Nakręcony w 1972 film „Ostatnie tango w Paryżu” z Marlonem Brando w roli głównej wywołał skandal z powodu śmiałych scen erotycznych.
„Ostatni cesarz” (1987) zdobył 9 Oscarów, w tym za najlepszy film roku, reżyserię i scenariusz.
2/90
Regina Bielska
To ona śpiewała o chłopcach z Albatrosa. Była prawdziwą gwiazdą powojennej estrady. Urodziła się w 1928 roku w Wilnie, a przez całe życie była związana z Trójmiastem.
Bielska debiutowała jako piosenkarka w Grand Hotelu w Sopocie jako odkrycie Jana Cajmera, dyrygenta Orkiestry Tanecznej Polskiego Radia. Koncertowała na całym świecie, m.in. podczas rejsów na MS Batory. Nazywano ją polską Ymą Sumac (peruwiańska, międzynarodowa gwiazda) i niewątpliwie była jedną z największych gwiazd PRL-u.
Jej najbardziej znanymi przebojami są „Szeptem”, „Żyje się raz”, „Pięciu chłopców z Albatrosa”, „Liliowy wrzos”, „Czarny Orfeusz” i „Samotny dom”.
3/90
George H. W. Bush
Amerykański przedsiębiorca naftowy i polityk, 43. wiceprezydent Stanów Zjednoczonych i 41. prezydent Stanów Zjednoczonych, dyrektor CIA, ojciec 43. prezydenta USA George’a W. Busha.
Jako przywódca USA wspierał przemiany polityczne i gospodarcze w Europie Środkowo-Wschodniej (Jesień Ludów), a po upadku ZSRR zainicjował pokojową współpracę z Rosją. W trakcie jego prezydentury Stany Zjednoczone prowadziły interwencję zbrojną w Panamie oraz operacje militarne w ramach międzynarodowej koalicji w czasie I wojny w Zatoce Perskiej.
Podczas II wojny światowej George Bush był pilotem w lotnictwie marynarki wojennej (US Navy) i brał udział w walkach na Pacyfiku. Po ukończeniu studiów na Uniwersytecie Yale w 1948 roku rozpoczął pracę w przemyśle naftowym w Teksasie. Jako przedsiębiorca stał się w ciągu kilkunastu lat milionerem.
Od początku lat 60. XX w. poświęcał się karierze politycznej, wstępując do Partii Republikańskiej. W latach 1967–1971 był członkiem Izby Reprezentantów amerykańskiego Kongresu, a następnie ambasadorem USA przy ONZ oraz szefem misji łącznikowej w Chinach. Pełnił funkcję dyrektora Centralnej Agencji Wywiadowczej (CIA) w latach 1976–1977. Był wiceprezydentem USA w administracji Ronalda Reagana (1981–1989). W 1989 roku objął urząd prezydenta Stanów Zjednoczonych, który sprawował przez jedną kadencję, do 1993 roku.
4/90
Irena Dziedzic
Polska dziennikarka i prezenterka telewizyjna, twórczyni pierwszego polskiego talk-show Tele-Echo. Pracę zawodową rozpoczęła w 1946 w „Echu Krakowa” jako redaktor depeszowy. Później krótko pracowała we wrocławskim „Słowie Polskim”. Od 1948 w Warszawie, gdzie początkowo pracowała jako depeszowiec w „Głosie Ludu”, a następnie w „Expressie Wieczornym” (depesze, działy: zagraniczny i kultury). Od 1952 w Polskim Radio.
Od 1956 w TVP, gdzie przez 25 lat (do kwietnia 1981) prowadziła program publicystyczno-rozrywkowy Tele-Echo, w latach 1965–1968 była także jedną z trojga osób prowadzących Dziennik Telewizyjny. W latach 1977–1981 była ponadto twórczynią i kierowniczką redakcji kulturalnej w Dzienniku Telewizyjnym. Po dwuipółrocznej przerwie prowadziła, od października 1983 do września 1991, swój kolejny, autorski program Wywiady Ireny Dziedzic. W latach 1977–1980 była prowadzącą Festiwal Interwizji w Sopocie.
Wystąpiła w dwóch filmach: „Jutro premiera” (1962) i „Polowanie na muchy” (1969). Grała siebie samą w produkcjach filmowych i telewizyjnych, m.in. „Wojna domowa” (1965), „Kłopotliwy gość” (1971) i „Szczur” (1995). Napisała książkę „Teraz Ja. 99 pytań do mistrzyni telewizyjnego wywiadu” (1992).
5/90
Andrzej Gmitruk
Słynny polski trener bokserski. Zginął w pożarze.
Urodził się 14 lipca 1951 roku. Zaczynał swoją pracę w 1976 w Polskim Związku Bokserskim jako trener kadry juniorów. Po dwóch latach objął kadrę pięściarską Legii Warszawa, która pięciokrotnie wywalczyła złoty medal drużynowych mistrzostw Polski w boksie.
W roku 1983 został wybrany trenerem roku przez magazyn BOKS. W 1983 został również trenerem reprezentacji Polski. W 1988 na Igrzyskach Olimpijskich w Seulu jego czterej podopieczni: Andrzej Gołota, Henryk Petrich, Jan Dydak, Janusz Zarenkiewicz zdobyli brązowe medale. Inni zawodnicy, których prowadził podczas kariery amatorskiej to Bogdan Gajda, Dariusz Kosedowski, Krzysztof Kosedowski, Zbigniew Raubo.
6/90
prof. Józef Japola
Emerytowany wykładowca Instytutu Filologii Polskiej KUL, długoletni kierownik Katedry Literatury Porównawczej, znakomity teoretyk literatury. Oryginalny wykładowca i nauczyciel życia. Miał 74 lata.
Absolwent filologii polskiej KUL. Uczeń Ireny Sławińskiej, Stefanii Skwarczyńskiej i Stefana Sawickiego. Od 1968 r. pracownik Katedry Teorii Literatury.
Prowadził m.in. ćwiczenia z poetyki i teorii literatury, wykład poświęcony współczesnym kierunkom w badaniach literackich oraz seminaria i specjalistyczne zajęcia dotyczące problematyki przekładu. Stypendysta Fulbrighta, redaktor „Archiwum Tłumaczeń z Teorii Literatury i Metodologii Badań Literackich”.
7/90
Zbigniew Korpolewski
Urodzony w 1934 roku polski artysta estradowy, aktor, reżyser i prezenter przedstawień rozrywkowych i muzycznych, prawnik. Autor tekstów satyrycznych dla Hanki Bielickiej i do kabaretów „Dudek”, „Egida”.
Prowadził m.in. koncerty The Rolling Stones i The Animals. Wraz z Jerzym Połomskim, Ireną Kwiatkowską i Ireną Santor, swoją wieloletnią partnerką życiową, występował w Anglii, Australii, USA, Kanadzie. Egzamin aktorski zdawał u Kazimierza Rudzkiego. Wraz z Tadeuszem Rossem występował w Telewizji Polskiej w autorskim programie satyrycznym „Loża”.
Był dyrektorem Zakładu Widowisk Estradowych, wchodzącego w skład Zjednoczonych Przedsiębiorstw Rozrywkowych. Przed przejściem na emeryturę był dyrektorem w stołecznym Teatrze „Syrena”.
W kwietniu 2013 r. został odznaczony Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Ostatni okres życia spędził w Domu Artystów Weteranów Scen Polskich w Skolimowie.
8/90
Stan Lee
Właśc. Stanley Martin Lieber – amerykański scenarzysta, producent komiksowy i filmowy, współtwórca postaci Spider-Mana. Wieloletni prezes i członek zarządu wydawnictwa komiksowego Marvel Comics. W 2008 roku odznaczony został Narodowym Medalem Sztuki.
We współpracy z kilkoma artystami, m.in. Jackiem Kirbym, Stevem Ditko i swoim bratem Larrym Lieberem współtworzył wiele postaci z komiksowego uniwersum Marvela (to m.in. Spider-Man, Iron Man, Hulk, Doktor Strange, Fantastyczna Czwórka, Daredevil, Czarna Pantera, Thor oraz X-Meni). Dzięki niemu Marvel Comics z niewielkiego lokalnego wydawcy zmieniła się w jednego z największych wydawców komiksowych na świecie.
9/90
Lucjan Piątek
Z zawodu lekarz, był dobrym duchem lubelskiego sportu i AZS, klubu z którym związał się tuż po zakończeniu II wojny światowej.
Pochodził z Kutna, z którego wraz z rodziną w czasie okupacji został przesiedlony do Skierniewic. Tam skończył gimnazjum i liceum na tajnych kompletach. Z dyplomem licealisty o specjalności biologia i wychowanie fizyczne przyjechał w sierpniu 1945 roku do Lublina, gdzie złożył dokumenty na Wydział Lekarski UMCS.
Lucjan Piątek szybko został także sędzią piłkarskim, narciarskim i la. Był także oddanym działaczem. W Lubelskim Okręgowym Związku Lekkiej Atletyki działał od 1948 roku, zostając sekretarzem. W LOZLA przez kilkadziesiąt lat pełnił różne funkcje m.in. dwukrotnie przewodniczącego komisji rewizyjnej. Był współorganizatorem wielu imprez rozgrywanych w Lublinie i regionie, kierownikiem zawodów, sędzią głównym, a także lekarzem. Był inicjatorem, współorganizatorem i kierownikiem technicznym Biegu Legionów, rozgrywanego w latach 1993-2006 na 10-km trasie Lublin – Snopków - Jastków.
W 2003 roku otrzymał Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. Przez Krzysztofa Żuka, prezydenta Lublina, został uhonorowany Medalem 700-lecia Miasta.
Lucjan Piątek zasłynął z prowadzonych przez siebie kronik sportowych. Dzieło swojego życia przekazał do powstałego w 2014 roku na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej Centrum Dokumentacji Historii Sportu.
10/90
prof. Jerzy Rebeta
Politolog i filozof polityki, wieloletni wykładowca Instytutu Socjologii KUL. Prekursor badań politologicznych na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Miał 86 lat.
Prof. Jerzy Rebeta urodził się 14 kwietnia 1932 r. w Częstochowie. W latach 1951–57 studiował na Wydziale Filozofii KUL. W październiku 1957 roku został zatrudniony w Katedrze Socjologii, działającej wówczas na Wydziale Filozofii. W Katolickim Uniwersytecie Lubelskim przepracował 49 lat jako asystent, adiunkt, docent i profesor nadzwyczajny.
Zajmował się problematyką filozoficzną, społeczną i polityczną, zarówno w perspektywie historycznej, jak i współczesnej. Jako jeden z pierwszych badaczy w oryginalny sposób podjął badania nad grupami nacisku (interesu, lobby), które podzielił na instytucjonalne (m.in. związki zawodowe, kościoły) i okazjonalne (strajki, manifestacje).
Prowadził zajęcia m.in. z zakresu historii filozofii społecznej, filozofii prawa, elementów nauk politycznych, historii myśli politycznej i społecznej, wstępu do nauk politycznych.
11/90
Witold Sobociński
Polski operator filmowy, ojciec Piotra. W 1951 r. zdał egzaminy maturalne w Liceum im. Mikołaja Kopernika w Łodzi. W latach 50. występował jako muzyk wraz z zespołem jazzowym Melomani, w którym grał na różnych instrumentach, m.in. na perkusji i puzonie. W 1955 ukończył studia na Wydziale Operatorskim PWSTiF w Łodzi (dyplom w 1984). Karierę rozpoczynał jako operator filmów dokumentalnych i oświatowych.
W latach 1956–1960 pracował jako reżyser światła w Ośrodku Telewizji Polskiej w Łodzi, następnie jako operator filmowy w latach 1960–1966 w Wytwórni Filmowej „Czołówka” i od 1966 w Przedsiębiorstwie Realizacji Filmów „Zespoły Filmowe”. Od 1963 pracował przy produkcji filmów fabularnych, początkowo jako kamerzysta (m.in. „Szyfry”, „Faraon”) i asystent operatora (przy filmie telewizyjnym „Ojciec”), a od 1967 jako główny operator. Współpracował m.in. z Andrzejem Wajdą („Smuga cienia”, „Ziemia obiecana”) i Romanem Polańskim („Frantic”, „Piraci”). Od 1980 był profesorem w PWSFTviT w Łodzi.
12/90
mjr Marian Chmielewski
Mjr Marian Chmielewski ps. „Pomidor” urodził się 12 maja 1928 w Ożarowie k. Garbowa w rodzinie chłopskiej. Był żołnierzem patrolu „Żbika” oddziału Kedywu AK „Zapory”.
Od 1945 roku w plutonach „Ducha” i „Jadzinka”. Aresztowany przez UB jesienią 1946 roku i skazany na 15 lat więzienia. Do roku 1956 więzień Zamku Lubelskiego, Wronek i Rawicza.
13/90
prof. Romuald Dębski
Wybitny ginekolog i jeden z najlepszych specjalistów w Polsce. Zmarł w wieku 62 lat.
Profesor Romuald Dębski był Kierownikiem Kliniki Położnictwa i Ginekologii Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w Szpitalu Bielańskim w Warszawie. Specjalizował się w położnictwie, ginekologii, perinatologii i endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości.
14/90
Ryszard Marek Groński
Pisarz, dziennikarz i satyryk. Współpracował z warszawskim Teatrem Syrena oraz kabaretami Szpak, Wagabunda i Pod Egidą. Był felietonistą tygodnika „Polityka”.
Był także autorem scenariuszy popularnych komedii Janusza Rzeszewskiego – „Lata dwudzieste... Lata trzydzieste...” (1983) oraz „Misja specjalna” (1987), a także szpiegowskiego filmu Czesława i Ewy Petelskich „Kim jest ten człowiek” (1984).
Współpracował z tygodnikami „Szpilki”, „NIE” oraz „Polityka”, na której łamach opublikował swój ostatni tekst „Pierwszy kabaret Niepodległej”. Miał na koncie sztuki teatralne (musical „Machiavelli”, komedie „Papkin”, „Party”, „Won!”), powieść kryminalną „Kropla deszczu na dłoni”, a także liczne zbiory wierszy i tekstów satyrycznych dla dzieci i dla dorosłych oraz opracowania z historii kabaretu literackiego w Polsce.
15/90
Kazimierz Kutz
Reżyser filmowy, teatralny i telewizyjny, scenarzysta filmowy, publicysta, pisarz oraz polityk. Współpracownik opozycji demokratycznej w PRL, senator IV, V, VI i VIII kadencji (1997–2007, 2011–2015), w latach 2001–2005 wicemarszałek Senatu V kadencji, w latach 2007–2011 poseł na Sejm VI kadencji.
Współtwórca polskiej szkoły filmowej, współzałożyciel Stowarzyszenia Filmowców Polskich (1966), założyciel i pierwszy kierownik Zespołu Filmowego „Silesia” (1972–1978), twórca licznych spektakli Teatru Telewizji.
Wyreżyserował ponad dwadzieścia filmów fabularnych, w tym sześć o Górnym Śląsku, m.in. filmową trylogię śląską „Sól ziemi czarnej” (1969), „Perła w koronie” (1971) i „Paciorki jednego różańca” (1979), której głównym motywem jest tożsamość Ślązaków i bunt podejmowany przez górniczą wspólnotę. Dwukrotny laureat Złotych Lwów na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych – w 1980 za „Paciorki jednego różańca” i w 1994 za „Zawróconego”.
16/90
Bartosz Niedzielski
36-letni Bartosz Niedzielski był piątą śmiertelną ofiarą ataku z 11 grudnia, kiedy to terrorysta Cherif Chekatt, otworzył ogień do przechodniów niedaleko jarmarku bożonarodzeniowego w centrum Strasburga. Niedzielski próbował powstrzymać napastnika. Jak zeznali świadkowie, 36-latek uniemożliwił mu wejście do zatłoczonego baru. Gdyby nie to, ofiar mogłoby być znacznie więcej.
Został odznaczony pośmiertnie medalem przez prezydenta Andrzej Dudę. – Poświęcił życie, żeby ratować innych, to jest absolutny wzór – uzasadniła Kancelaria Prezydenta RP.
17/90
ks. biskup Tadeusz Pieronek
Biskup Pieronek przygotowywał I pielgrzymkę Jana Pawła II do ojczyzny, a potem czynnie uczestniczył w organizacji następnych. Od 1990 roku z ramienia Stolicy Apostolskiej uczestniczył w rokowaniach z rządem w sprawie zawarcia konkordatu, ostatecznie ratyfikowanego w 1998 roku. Przyczynił się do założenia Katolickiej Agencji Informacyjnej i Fundacji „Opoka”.
Miał tytuł profesora prawa kanonicznego. Był biskupem pomocniczym sosnowieckim (1992–1998), w latach 1993–1998 sekretarzem Generalnym KEP, rektorem PAT w Krakowie (1998–2004). W 2011 otrzymał tytuł doctora honoris causa Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. W 2014 został odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski.
18/90
Amos Oz
Izraelski pisarz i publicysta, tworzący w języku hebrajskim. Do najważniejszych jego książek, wydanych także w Polsce należą „Mój Michał” (1968), „Czarna skrzynka” (1987) i „Fima” (1991).
Uważany za jednego z najwybitniejszych pisarzy izraelskich. Od kilku lat wymieniany był wśród głównych kandydatów do literackiej Nagrody Nobla.
19/90
Symcha Ratajzer-Rotem
Ratajzer-Rotem, używający również polskiego imienia Kazik, zmarł w wieku 94 lat. Był ostatnim uczestnikiem powstania w getcie warszawskim, łącznikiem Żydowskiej Organizacji Bojowej, do której wstąpił w 1942 roku. Uczestniczył również w Powstaniu Warszawskim.
20/90
Jolanta Szczypińska
Polska polityk i pielęgniarka, posłanka na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej IV, V, VI, VII i VIII kadencji. Zmarła w wieku 61 lat.
Posłanka zmagała się z powikłaniami po zabiegu. Kilka lat wcześniej chorowała na nowotwór. Za rządów PO, w ramach solidarności pacjentami, którzy długo czekali na leczenie, odmówiła poddania się terapii. Jak podkreślano w oficjalnych komunikatach po tym, jak trafiła do szpitala, jej problemy nie były związane z chorobą nowotworową.
21/90
Paweł Adamowicz
Prezydent Gdańska zmarł w szpitalu w wyniku obrażeń, jakich doznał podczas ataku nożownika na finale Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.
Paweł Adamowicz miał 53 lata. W latach 1990–93 był prorektorem Uniwersytetu Gdańskiego. Prezydentem Gdańska był od 1998 oku. W ubiegłorocznych wyborach samorządowych został wybrany na to stanowisko już po raz szósty. WOŚP wspierał od wielu lat. Tuż przed finałem w mediach społecznościowych zachęcał gdańszczan: Pobijmy kolejny rekord. Niech Gdańska da przykład Polsce!
W swoim ostatnim wpisie na Facebooku pochwalił się: „5613,11 zł – taką kwotę udało mi się zebrać w 27. finał WOŚP w Gdańsku. Dziękuję serdecznie wszystkim, którzy wrzucali pieniądze do mojej puszki i pomogli pobić mój osobisty rekord”.
22/90
Stanisław Czekalski
Pana „Stasia” nikomu specjalnie przedstawiać nie było trzeba. Najczęściej można go było spotkać na stadionie przy ul. Leszczyńskiego. Przez wiele lat był pracownikiem Lublinianki, a także piłkarzem, kierownikiem, jednak głównie wielkim kibicem zespołu z Wieniawy.
Czekalski jeszcze w sierpniu 2018 roku zagrał w okręgowym Pucharze Polski. W barwach KS Lublin pojawił się na boisku w samej końcówce spotkania z POM Iskrą Piotrowice. Jego drużyna przegrała co prawda 1:3, ale rezerwowego bramkarza uznano najlepszym zawodnikiem meczu. A przy okazji został też pewnie najstarszym piłkarzem, który wystąpił w rozgrywkach Pucharu Polski.
W Lubliniance współpracował z wieloma różnymi trenerami. W tym gronie byli chociażby: Waldemar Wiater, Jarosław Góra, czy Modest Boguszewski. – Mało jest ludzi tak oddanych nie tylko jakiemuś klubowi, ale ogólnie piłce nożnej. Dla Lublinianki był gotów zrobić wszystko – powiedział Boguszewski.
23/90
Romuald Dylewski
Wybitny lubelski architekt i urbanista, autor unikatowych opracowań dotyczących ładu przestrzennego, projektant dzielnic i miast.
Dr Dylewski był urbanistą – praktykiem i teoretykiem o wielkim doświadczeniu i osiągnięciach w kraju i za granicą, w tym: współautorem planu dzielnicy Żerań w Warszawie, głównym projektant pierwszego po wojnie planu miasta Lublina (nagrodzonego I nagrodą państwową), planu zagospodarowania Lubelskiego Zagłębia Węglowego, planu rozwoju aglomeracji lubelskiej (1994-1997), a także generalnym projektantem planu rozwoju aglomeracji Bagdadu (Irak), planu Nowego Miasta Madina Al.-Asad oraz planu miasta Homs (Syria), miast regionu Trypolitanii (Libia), dzielnicy West Bethnal Green w Londynie (Wielka Brytania) i innych. Pracował jako konsultant Ministerstwa Planowania w Iraku oraz wykładowca planowania przestrzennego na uczelniach polskich i zagranicznych.
To także autor wielu prac naukowych i popularyzatorskich z dziedziny planowania miast i regionów. Laureat licznych nagród i odznaczeń m.in. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1999). Inwalida wojenny – wojskowy, w czasie wojny stracił prawą rękę. Głęboko zaangażowany w sprawy rozwoju przestrzennego Lublina i regionu lubelskiego.
24/90
brat Piotr Hejno
Pochodzący z Lublina zakonnik chciał zostać misjonarzem i wyjechać do Gabonu. Do wyjazdu do Afryki przygotowywał się we Francji, gdzie doszło do tragedii – zginął w Alpach, w ostatnim dniu rekolekcji, na które przyjechał do klasztoru w Chartreuse de Curriere. Miał zaledwie 35 lat.
Brat Piotr Hejno przeżył w zakonie 15 lat, w tym 7 w kapłaństwie. Był sekretarzem misyjnym. Pracował w Ośrodku Apostolstwa Trzeźwości w Zakroczymiu, później w Krynicy Morskiej i Bydgoszczy.
25/90
Janusz Kozioł
Znany lektor od lat zmagał się z SLA – stwardnieniem zanikowym bocznym opuszkowym. Podstępna choroba zaatakowała najpierw narząd mowy i funkcje oddechowe.
Z zawodu był oficerem Wojska Polskiego (czołgistą). Do wojska trafił przypadkiem po maturze. Ukończył Wojskową Akademię Techniczną.
Od 1973 pracował jako lektor. Głosu użyczał m.in. do czytania filmów i seriali, można go było usłyszeć również w reklamach, oprócz tego czytał też książki mówione dla osób niewidomych i słabowidzących. Od 2012 był głosem największego polskiego banku PKO BP. Wystąpił też w reklamie Vocaler.
W styczniu 2019 zorganizowano zbiórkę pieniędzy na jego leczenie, w której zebrano ponad 100 tysięcy złotych.
26/90
prof. Ryszard Peryt
Dyrektor Polskiej Opery Królewskiej, reżyser, aktor, doktor sztuki teatru i profesor Akademii Teatralnej w Warszawie. Jako jedyny reżyser na świecie zrealizował wszystkie dzieła sceniczne Mozarta, a także wszystkie dzieła sceniczne Monteverdiego. Był związany z Operą im. Stanisława Moniuszki w Poznaniu, a także z Teatrem Wielkim w Warszawie. Miał 71 lat.
27/90
Stanisław Zbyrad
Dyrektor Ośrodka Techniki Optotelekomunikacyjnej w Lublinie – pierwszej w Polsce fabryki włókien i kabli światłowodowych, produkowanych w oparciu o opracowaną na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej oryginalną technologię produkcji światłowodów.
Zespół kierowany przez dyrektora Stanisława Zbyrada zbudował w 1979 roku pierwszą w Polsce i jedną z pierwszych na świecie telekomunikacyjną linię światłowodową. Był autorem wielu artykułów poświęconych technice telekomunikacji i twórcą kilkudziesięciu patentów i praw ochronnych.
28/90
Gordon Banks
Mistrz świata z piłkarską reprezentacją Anglii. Uważany za jednego z najlepszych bramkarzy w historii. Był sześciokrotnie wybierany przez FIFA najlepszym bramkarzem na świecie.
W reprezentacji Anglii wystąpił 73 razy, a największym sukcesem było mistrzostwo świata z 1966 roku. Zagrał wówczas we wszystkich meczach. Najwięcej meczów zagrał dla Leicester City (293). Był piłkarzem także Stoke City czy Chesterfield. W 1972 roku miał wypadek samochodowy. Lekarze nie zdołali uratować jego prawego oka. To wydarzenie przyśpieszyło zakończenie kariery.
29/90
Władysław Grzyb
Przez wiele lat pełnił funkcję krzykacza miejskiego. Ale tak naprawdę był człowiekiem orkiestrą, dla którego Lublin był wszystkim. Ubrany w charakterystyczny strój, na który zrzucili się swego czasu miejscy radni, obwieszczał dźwiękiem dzwonka i swym donośnym głosem różne wydarzenia, towarzyszył też oficjalnym miejskim uroczystościom.
Funkcję klikona, bo tak inaczej nazywa się krzykacza miejskiego, pełnił od początku lat 90., najpierw samozwańczo, później na zlecenie Urzędu Miasta, który za skromnym wynagrodzeniem powierzał mu „prowadzenie ceremoniału podczas uroczystości i wydarzeń” wskazanych przez kancelarię prezydenta Lublina. Swoje wezwania najczęściej zaczynał od słów: „Mieszczki i mieszczanie królewskiego stołecznego grodu Lublin, zatrzymajcie się i posłuchajcie”. Ostatnio na kontynuowanie pasji nie pozwalał mu stan zdrowia.
Władysław Stefan Grzyb był rodowitym lublinianinem, miłośnikiem swojego miasta i jedną z najbarwniejszych jego osobowości. W 1989 r. otrzymał tytuł honorowego obywatela miasta.
Był pomysłodawcą ogólnopolskiego przeglądu hejnałów organizowanego corocznie w Lublinie w połowie sierpnia, zabiegał także o odnowę lubelskich zabytków, również tych na cmentarzu przy ul. Lipowej.
30/90
Karl Lagerfeld
Niemiecki projektant mody, artysta i fotograf, który mieszkał w Paryżu. Pracował nad wieloma projektami modowymi i artystycznymi związanymi z modą.
Od 1983 do śmierci kierował domem mody Chanel. W 2001 wydał książkę o diecie, którą napisał razem ze swoim dietetykiem, zatytułowaną „The Karl Lagerfeld Diet”. W 2004 zapoczątkował serię „wielkich projektantów” dla H&M. Był też twórcą projektu etykietek napoju Coca-Cola.
W 2007 jego marka zmieniła nazwę z „Lagerfeld Gallery” na „Karl Lagerfeld”. Swoim nazwiskiem sygnował kosmetyki, w tym wodę toaletową „Lagerfeld-Photo” i „Karl Lagerfeld” oraz limitowaną edycję „Paradise Bay”, a także kosmetyki dla pań.
Od 2014 zaczął wydawać internetową wersję pisma „Karl Daily”, na łamach którego pojawiały się wywiady z projektantami i modelami oraz ciekawostki z życia Lagerfelda.
Pod koniec 2018 na platformie Netflix ukazał się dokument opowiadający o domu mody Chanel, który pokazywał kulisy pracy Lagerfelda.
31/90
Matti Nykänen
Fiński skoczek narciarski, reprezentant klubu Jyväskylän Hiihtoseura, wielokrotny medalista igrzysk olimpijskich, mistrzostw świata i mistrzostw świata w lotach, trener narciarski.
Uznawany za najlepszego skoczka narciarskiego w dziejach, przez znawców narciarstwa uważany również za największy talent w historii tej dyscypliny.
Pozostaje jedynym skoczkiem w dziejach, który indywidualnie wygrał przynajmniej raz Puchar Świata, złoty medal igrzysk olimpijskich, mistrzostw świata, mistrzostw świata w lotach oraz Turniej Czterech Skoczni.
Po zakończeniu kariery sportowej został piosenkarzem, jego pierwsza płyta uzyskała status złotej. Został również celebrytą i bohaterem wielu głośnych skandali, związanych z nadużywaniem alkoholu i agresywnym zachowaniem.
32/90
Jan Olszewski
Polityk, adwokat i publicysta. W okresie II wojny światowej i okupacji żołnierz Szarych Szeregów oraz uczestnik Powstania Warszawskiego. Działacz opozycji demokratycznej i obrońca w procesach politycznych w okresie PRL, wolnomularz.
W latach 1991–1992 prezes Rady Ministrów, w latach 1991–1993 i 1997–2005 poseł na Sejm I, III i IV kadencji, twórca i przewodniczący Ruchu dla Rzeczypospolitej oraz Ruchu Odbudowy Polski, w latach 1989–1991 i 2005–2006 członek Trybunału Stanu, w latach 2006–2010 doradca prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego. Kawaler Orderu Orła Białego.
Jako prezes RM deklarował spowolnienie prywatyzacji majątku państwowego, wspierał rolnictwo, wprowadzając ceny minimalne na produkowaną żywność i dopłaty do paliwa rolniczego, opowiadał się też za dekomunizacją w Ministerstwie Obrony Narodowej (obejmującą wszystkich żołnierzy i pracowników cywilnych Sił Zbrojnych RP i ministerstwa) oraz w MSW w tym Urzędzie Ochrony Państwa i Policji (obejmującą też pracowników cywilnych podległych MSW niebędących funkcjonariuszami), nie przygotowując w trakcie kierowania Radą Ministrów rozwiązań prawnych w tym zakresie.
W maju 1992 wyraził swój sprzeciw koncepcji przekazywania baz opuszczanych przez wojska rosyjskie stacjonujące w Polsce w ręce międzynarodowych spółek polsko-rosyjskich. Uchwałą Sejmu z 5 czerwca 1992 Jan Olszewski został pozbawiony urzędu na skutek uchwalenia wotum nieufności. Głosowanie złożonego w maju wniosku o odwołanie rządu zostało przyspieszone w związku z działaniami ministra spraw wewnętrznych Antoniego Macierewicza w ramach wykonywania tzw. lustracyjnej uchwały Sejmu i sporządzeniem listy Macierewicza.
33/90
biskup Alojzy Orszulik
Duchowny rzymskokatolicki, pallotyn, biskup pomocniczy siedlecki w latach 1989–1992, biskup diecezjalny łowicki w latach 1992–2004, od 2004 biskup senior diecezji łowickiej. Kawaler Orderu Orła Białego.
W 1987 wszedł w skład Komisji Mieszanej Stolicy Apostolskiej i Episkopatu Polski ds. nawiązania stosunków dyplomatycznych między Watykanem i Polską.
Brał udział w rozmowach w Magdalence i w obradach Okrągłego Stołu. W latach 1989–1994 był zastępcą sekretarza Episkopatu Polski.
W Konferencji Episkopatu Polski do 1994 był wiceprzewodniczącym, a w 1994 został przewodniczącym Komisji ds. Środków Społecznego Przekazu. Brał udział w pracach Komisji Prawnej, a także Komisji Wspólnej Episkopatu Polski i Rządu. W latach 1990–1993 jako delegat Stolicy Apostolskiej negocjował konkordat z polskim rządem.
34/90
ks. mitrat Wincenty Pugacewicz
Był rezydentem Parafii Prawosławnej Św. Cyryla i Metodego w Białej Podlaskiej. Ks. Wincenty Pugacewicz ukończył Prawosławne Seminarium Duchowne w Warszawie (1954 r. ) i Chrześcijańską Akademię Teologiczną (1972 r.). W 1955 roku w Orli wstąpił w związek małżeński z Neoniłą Laszewicz. Święcenia diakońskie (12 czerwca 1955 r.) i kapłańskie (10 lipca 1955 r.) otrzymał w katedrze w Warszawie z rąk metropolity warszawskiego i całej Polski Makarego. Po święceniach został mianowany wikariuszem w parafii w Wólce Wyganowskiej, a w latach 1956–58 wikariuszem w Kleszczelach na Podlasiu. Kolejną, już na samodzielnym stanowisku proboszcza, była w latach 1958–1983 parafia w Terespolu nad Bugiem. Następnie był proboszczem parafii w Białej Podlaskiej z filią w Nosowie (do 1993 r.).
Dzięki jego wysiłkom udało się zbudować cerkiew oraz rozbudować plebanię w Białej Podlaskiej. W latach 1989–2005 był dziekanem okręgu bialskopodlaskiego diecezji lubelsko-chełmskiej. Od 1 grudnia 2005 roku był rezydentem bialskiej parafii. Za swą posługę był wielokrotnie nagradzany.
35/90
prof. dr hab. Edward Skrętowicz
Absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu Wrocławskiego. Stopień doktora uzyskał w 1970 r., stopień doktora habilitowanego w 1984 r., tytuł naukowy profesora w 1995 r., a profesorem zwyczajnym został mianowany w 2000 r.
Z Uniwersytetem Marii Curie-Skłodowskiej związany był w latach 1963-2012. Pełnił funkcje prodziekana Wydziału Prawa i Administracji, dyrektora Instytutu Prawa Karnego, kierownika Katedry Postępowania Karnego.
Był organizatorem II i III Zjazdu Katedr Postępowania Karnego na Wydziale Prawa i Administracji UMCS, członkiem Lubelskiego Towarzystwa Naukowego, Komisji Kodyfikacyjnej powołanej w 2001 r. przez Prezydenta RP do spraw zmian w kodeksie postępowania karnego, badaczem problematyki prawa karnego, autorem ponad 100 prac naukowych, wychowawcą wielu pokoleń prawników. Wypromował 10 doktorów.
Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi, Brązowym Krzyżem Zasługi, Medalem Złotym za długoletnią służbę, Medalem Komisji Edukacji Narodowej, Medalem Zasłużony dla Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. Przez kilka lat był także związany z KUL.
36/90
dr Kinga Stasiak
Była pracownikiem Katedry Prawa Międzynarodowego i Amerykańskiego na Wydziale Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji KUL.
Przedmiotem Jej badań były zagadnienia międzynarodowego prawa karnego i humanitarnego, odpowiedzialności międzynarodowej, sądownictwa międzynarodowego i organizacji międzynarodowych.
Miała szczególny dar znajdowania interesujących tematów, które prezentowała zarówno w pracach naukowych, jak i podczas licznych konferencji naukowych. Swoją wiedzę pogłębiała, uczestnicząc w zagranicznych szkoleniach i stażach naukowych. Przez dwie kadencje była członkiem Komisji Rewizyjnej Grupy Polskiej Stowarzyszenia Prawa Międzynarodowego.
Ogromną pasją dr Kingi Stasiak była dydaktyka. Prowadzone przez nią zajęcia cieszyły się ogromnym zainteresowaniem studentów, którzy uczęszczali na nie z entuzjazmem – wykładała prawo międzynarodowe publiczne i powiązane z nim przedmioty w języku polskim i angielskim. Przez wiele lat z niezwykłym zaangażowaniem przygotowywała drużyny KUL do udziału w międzynarodowych konkursach prawniczych. Wspólnie z przyjaciółmi angażowała się w dzieła charytatywne, organizując pomoc potrzebującym m.in. w ramach akcji Szlachetna Paczka czy wspierając fundusz UNICEF.
37/90
Lucjan Trela
Był pięciokrotnym mistrzem Polski w boksie, walczył na igrzyskach olimpijskich w 1968 roku w Meksyku, gdzie przegrał starcie z późniejszym zawodowym mistrzem świata, George'em Foremanem. Na ringu stoczył 275 walk, z czego 220 wygrał. Dwukrotnie startował w mistrzostwach Europy (1967 i 1973), za każdym razem odpadł w ćwierćfinale.
W latach 1966-1974 szesnastokrotnie walczył w reprezentacji Polski, w której odniósł 11 zwycięstw. Słynął z nietypowych warunków jak na pięściarza wagi ciężkiej. Miał zaledwie 172 centymetry wzrostu, przy 86 kilogramach wagi. Po zakończeniu kariery bokserskiej został trenerem.
38/90
Bibi Andersson
Szwedzka aktorka filmowa i teatralna, znana z występów w filmach słynnego reżysera Ingmara Bergmana.
Bibi Andersson (właśc. Berit Elisabeth Andersson) rozpoczęła współpracę z Bergmanem w wieku 15 lat. W latach 50. ubiegłego wieku zagrała w wielu jego filmach, m.in. w „Siódmej pieczęci” i w „Tam, gdzie rosną poziomki”.
Za swoje role była wielokrotnie nagradzana. W 1958 roku otrzymała Złotą Palmę w Cannes dla najlepszej aktorki za rolę w filmie „U progu życia” oraz Srebrnego Niedźwiedzia na festiwalu w Berlinie w 1963 roku dla najlepszej aktorki za film „Kochanka”.
W 2009 aktorka doznała udaru, który sparaliżował jedną stronę jej ciała.
39/90
prof. Józef Bergier
Rektor i założyciel Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej, która przoduje w rankingach czasopisma Perspektywy. Do końca dbał o rozwój uczelni – jeszcze w lipcu otwierał pierwszą w mieście odkrytą pływalnię, która powstała przy PSW. Przepłynął nawet pewien dystans. A pod koniec stycznia odbierał z rąk prezydenta Michała Litwiniuka tytuł „Zasłużonego dla miasta Biała Podlaska”.
– Był człowiekiem skupiającym wokół siebie ludzi sprawczych, jak on sam. Inspirował do działania i refleksji, motywował do tego, by być coraz lepszym. Dawał przykład i rozwijał w innych zdrowe ambicje sięgania po kolejne, coraz świetniejsze cele. Był wzorem dla wszystkich osób, które mogły z nim pracować – wspominał prezydent miasta.
Józef Bergier urodził się 17 lutego 1952 roku w Międzyrzecu Podlaskim. Był profesorem nauk o kulturze fizycznej. W 1975 roku ukończył studia na Akademii Wychowania Fizycznego w Białej Podlaskiej. Jest autorem ponad 500 artykułów naukowych.
Oprócz kariery na uczelni, działał też w polityce z ramienia Platformy Obywatelskiej. W latach 1997–2001 był posłem, a później senatorem. W okresie od 2003 do 2006 roku działał także jako radny miejski w Białej Podlaskiej. W 2017 roku otrzymał tytuł Doktora Honoris Causa Uniwersytetu Medycznego w Tarnopolu na Ukrainie. A w 2013 roku odebrał Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, a jeszcze wcześniej Złoty Krzyż Zasługi.
40/90
Zofia Czerwińska
Polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna. Debiutowała rolą barmanki Loli w filmie „Pokolenie”. Dużą popularność zyskała rolą pani Balcerkowej z serialu „Alternatywy 4” (1983). Zagrała między innymi w serialu Jerzego Gruzy „Czterdziestolatek” (1974), następnie „Czterdziestolatek. 20 lat później” (1993) jako Zofia Nowosielska i kierowniczka pizzerii „Angelo”.
Na dużym ekranie kreowała role w komediach „Lekarstwo na miłość” (1965) jako kelnerka w kawiarni CDT, „Rejs” (1970) jako uczestniczka rejsu, „Poszukiwany, poszukiwana” (1972) jako ex-gosposia Karpielów, „Miś” (1980) w roli Ireny, kandydatki na żonę Ochódzkiego, „Och, Karol” (1985) jako matka tytułowego bohatera czy „Złoto dezerterów” (1998) w roli garbuski w hoteliku. W serialu „Świat według Kiepskich” od 2008 do końca życia wcielała się w postać Malinowskiej, ekspedientki sklepu monopolowego „U Stasia”.
Miała psa „Dżeka”, który wraz z nią zostawił odcisk łapy w alei gwiazd w Międzyzdrojach i z którym wystąpiła w filmie „Wojna żeńsko-męska” w 2011 roku.
W październiku 2017 została sojuszniczką osób LGBT, biorąc udział w akcji „Ramię w ramię po równość” Kampanii Przeciw Homofobii.
41/90
Luke Perry
Gwiazdor amerykańskiego kina zmarł w wieku 52 lat. Zdobył popularność w serialu „Beverly Hills, 90210” z lat 90., gdzie odgrywał rolę Dylana. Ostatnio grał ojca Archiego w serialu „Riverdale”.
Luke Perry wystąpił też w filmie Quentina Tarantino „Once Upon a Time in Hollywood”.
Przed śmiercią przeszedł ciężki udar. Trafił do szpitala, ale lekarzom nie udało się go uratować.
42/90
Andrzej Trzos-Rastawiecki
Znany reżyser i scenarzysta. Autor m.in. „Gdziekolwiek jesteś panie prezydencie...”. Za wybitne zasługi dla kultury oraz wkład w rozwój polskiego kina dokumentalnego był odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.
43/90
Grzegorz Janicki
Jeden z najbardziej znanych lubelskich prokuratorów i były szef lubelskiej apelacji. Zmarł w wieku 68 lat.
Grzegorz Janicki kierował przed laty VI Wydziałem Prokuratury Wojewódzkiej. Prowadził śledztwa dotyczące zorganizowanych grup przestępczych. W roku 2002 został szefem Prokuratury Apelacyjnej w Lublinie. Sprawował tę funkcję przez trzy lata. Później był rzecznikiem prasowym lubelskiej apelacji.
Prokurator Janicki doradzał również Grzegorzowi Kurczukowi, kiedy polityk SLD kierował resortem sprawiedliwości. W 2016 r., kiedy rozpoczęła się reorganizacja prokuratury, Grzegorz Janicki przeszedł w stan spoczynku.
44/90
Alojzy Jarguz, ps. Alek
Polski międzynarodowy sędzia piłkarski i działacz. Pierwszy polski sędzia w finałach mistrzostw świata, w których jako arbiter główny prowadził dwa, a jako liniowy – pięć spotkań.
Działał aktywnie w PZPN i Warmińsko-Mazurskim Związku Piłki Nożnej, był wiceprzewodniczącym Kolegium Sędziów PZPN, a w latach 2010–2012 przewodniczącym Kolegium Sędziów WMZPN. Od 2012 zasiadał w Związkowej Komisji Odwoławczej WMZPN[14]. W 2005 wręczono mu Diamentową Odznakę Polskiego Związku Piłki Nożnej. Później otrzymał też pamiątkową paterę od Klubu Seniora PZPN, którego był członkiem.
W 1996 zachorował na nowotwór złośliwy krtani. Operacyjnie skrócono mu ją i nowotwór został wyleczony w 2003. Do 2017 przeszedł łącznie 22 operacje. W 2002 ukazała się poświęcona Jarguzowi książka „Z gwizdkiem przez świat” autorstwa Marka Dabkusa i Janusza Poryckiego.
45/90
Stanisław Jędryka
Polski reżyser i scenarzysta filmowy, głównie twórca filmów i seriali dla młodzieży.
W 1951 roku ukończył III Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Prusa w Sosnowcu. W 1956 roku ukończył studia na wydziale reżyserii Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej w Łodzi.
Pierwsze jego głośne filmy to: serial telewizyjny „Do przerwy 0:1” oraz jego kinowa wersja „Paragon gola!”. Kolejne przygodowe seriale telewizyjne: „Wakacje z duchami” oraz nakręcony w 1971 roku „Podróż za jeden uśmiech” przeszły do klasyki filmu polskiego, a jego film fabularny „Koniec wakacji” z 1974 otrzymał wiele nagród i wyróżnień, w tym Nagrodę Jury Dziecięcego IX MFF Dziecięcych Moskwa 1975 oraz Nagrodę XI MFF Dziecięcych Teheran 1976.
46/90
Karol Modzelewski
Wybitny historyk mediewista, profesor nauk humanistycznych, członek Polskiej Akademii Nauk, dysydent, więzień polityczny i jeden z liderów opozycji demokratycznej w okresie PRL, senator I kadencji. Kawaler Orderu Orła Białego.
W 1964 wraz z Jackiem Kuroniem autor Listu otwartego do partii, krytykującego linię polityczną PZPR za odejście od ideałów socjalizmu. Jeden z inicjatorów protestów studenckich na Uniwersytecie Warszawskim w marcu 1968. Od listopada 1980 do kwietnia 1981 pierwszy rzecznik prasowy NSZZ „Solidarność”, autor pomysłu przyjęcia przez związek jego nazwy „Solidarność”. Kilkakrotnie więziony i internowany ze względów politycznych w czasach PRL, osadzony łącznie przez osiem i pół roku.
Profesor Uniwersytetu Wrocławskiego (1992–1994) i Uniwersytetu Warszawskiego (od 1994), członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk, w latach 2007–2010 wiceprezes PAN. W 2007 laureat Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej za monografię Barbarzyńska Europa (2004), w której podjął kwestię powstawania tożsamości europejskiej pod wpływem tradycji przedchrześcijańskich. Autor wyróżnionej Nagrodą Literacką „Nike” autobiografii „Zajeździmy kobyłę historii. Wyznania poobijanego jeźdźca” (2013), w której rozliczał się ze swojej działalności ideowej i politycznej począwszy od lat 50., a także krytykował sposób przeprowadzenia transformacji ustrojowej w Polsce.
47/90
Tadeusz Pluciński
Polski aktor filmowy i teatralny. Najczęściej grywał role amantów.
W 1949 ukończył PWST w Warszawie (z siedzibą w Łodzi). Był aktorem Teatru Polskiego we Wrocławiu (1948–1950) i Teatru Dramatycznego w Poznaniu (1950–1953) oraz teatrów warszawskich: Ateneum (1956–1958), Współczesnego (1958–1964), Polskiego (1964–1975) i Syreny (1975–1991).
W 2014 opowiedział o swoim życiu w rozmowie z Magdaleną Adaszewską. Zwierzenia aktora wydano w książce „Na wieki wieków amant”. Ostatni okres życia spędził w Domu Artystów Weteranów Scen Polskich im. Wojciecha Bogusławskiego w Skolimowie. Tam też zmarł.
48/90
ks. dr Stanisław Sieczka
Kapelan honorowy Ojca Świętego, a także rektor kościoła pw. Świętego Ducha w Lublinie zmarł po ciężkiej chorobie. Miał 67 lat.
Ks. dr Stanisław Sieczka był m.in. duszpasterzem akademickim Uniwersytetu Przyrodniczego (od 1994 r.) a w latach 1995–2005 pracownikiem naukowym KUL. Pełnił również funkcję wicedyrektora (2002-2003) i dyrektora (2003–2013) Instytutu Wyższej Kultury Religijnej. Od 2005 r. był także kapelanem Stowarzyszenia Lubelski Klub Biznesu (od 2005 r.), zaś od 2008 r. również duszpasterzem Lubelskiego Związku Pracodawców.
49/90
Doris Day
Właściwie Doris Mary Ann Kappelhoff – amerykańska aktorka, piosenkarka i działaczka społeczna pochodzenia niemieckiego. Nominowana do Oscara za pierwszoplanową rolę w filmie „Telefon towarzyski” (1959).
W 1940 rozpoczynała karierę piosenkarki w zespole Boba Crosby’ego, później popularność zyskała podczas wspólnych występów z Frankiem Sinatrą i zespołem Artiego Shawa.
W 1948 zadebiutowała w filmie „Romans na pełnym morzu”. Była gwiazdą romantycznych komedii, w których partnerowały jej takie legendy kina, jak Clark Gable, Cary Grant, Rod Taylor czy Rock Hudson.
W 1956 wylansowała przebój „Whatever Will Be, Will Be” (znany też jako „Que sera, sera”) z filmu „Człowiek, który wiedział za dużo” (1956) Alfreda Hitchcocka.
Była czterokrotnie zamężna. Jej jedyny syn Terry zmarł w 2004.
50/90
Jan Guz
Był przewodniczącym Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych. Miał 63 lata.
Szef OPZZ ciężko chorował, kilka ostatnich dni życie spędził w szpitalu. Pomimo tego, że pracował w Warszawie, mieszkał w Białej Podlaskiej.
Jan Guz urodził w październiku 1956 roku. Ukończył nauki polityczne na Akademii Nauk Społecznych. Na początku swojej związkowej kariery kierował radą OPZZ w województwie bialskopodlaskim. W latach 1997–2004 był wiceszefem OPZZ, a w kwietniu 2004 r. został przewodniczącym tej organizacji i tę funkcję pełnił aż do śmierci.
W 2010 r. prezydent Lech Kaczyński powołał go na członka Narodowej Rady Rozwoju, w 2015 r. został członkiem Rady Dialogu Społecznego.
„Z wielkim smutkiem przyjąłem wiadomość o odejściu Pana Jana Guza – Przewodniczącego OPZZ i Członka Rady Dialogu Społecznego, ale przede wszystkim Człowieka głęboko zaangażowanego w obronę praw pracowniczych i działania na rzecz ludzi pracy. Łączę się w żalu z Rodziną i Bliskimi” – napisał prezydent RP Andrzej Duda.
51/90
Sławomir Leszczyński
Funkcję komendanta puławskiej Straży Miejskiej pełnił (z krótką przerwą) od początku jej zawiązania. Oprócz dbania o porządek w mieście, w swoim życiu wiele czasu poświęcał na promocję sportu.
Angażował się m.in. w rozwój kolarstwa w ramach klubu sportowego „Pogoń” Puławy. Organizował imprezy kolarskie, takie jak np. Kryterium Uliczne o Puchar Prezesa Mostostalu. Za swoją działalność był wyróżniany nagrodami starosty powiatu puławskiego oraz prezydenta Puław.
Przyjaciele zapamiętają Zmarłego, jako człowieka o wielkim sercu, pełnego niezmierzonej radości i zarażającego optymizmem.
52/90
Peggy Lipton
Gwiazda serialu telewizyjnego „Miasteczko Twin Peaks”, gdzie zagrała rolę kelnerki Normy Jennings, zmarła w wieku 72 lat. Aktorka przez wiele lat zmagała się z nowotworem jelita grubego.
W latach 1974–1990 była żoną Quincy Jonesa, z którym miała dwie córki: Kidadę i Rashidę. Lipton w swojej karierze otrzymała Złoty Glob za serial „The Mod Squad”.
53/90
Izabela Skrybant-Dziewiątkowska
Liderka Tercetu Egzotycznego zmarła po ciężkiej chorobie. Miała 80 lat.
Zespół Tercet Egzotyczny, którego była wokalistką był jednym z najdłużej działającym w Polsce. Powstał w 1963 we Wrocławiu z inicjatywy Zbigniewa Dziewiątkowskiego. To właśnie Dziewiątkowski był autorem muzyki do większości piosenek, zaś słowa pisali najlepsi polscy tekściarze. Zespół wyróżniał się charakterystycznym wizerunkiem. Muzycy zakładali meksykańskie stroje i sombrera.
Przez kilkadziesiąt lat działalności Tercet Egzotyczny koncertował na całym świecie, odwiedzając wiele razy Stany Zjednoczone, Holandię, Niemcy, Szwecję, Danię czy Grecję.
W 2006 roku, z okazji 40-lecia zespołu ukazała się składanka z największymi przebojami w nowych wersjach, trzy lata później ukazała się płyta zespołu pt. „Noc w Ekwadorze”, natomiast w 2011 zespół wydał kolejny album pt. „Pijmy za miłość”.
Izabella Skrybant-Dziewiątkowska była ikoną polskiej popkultury, której charyzma, głos, energia oraz charakterystyczny sposób interpretacji muzycznej przyciągały rzesze fanów na liczne koncerty zespołu.
54/90
Ryszard Bugajski
Reżyser filmowy i telewizyjny, pisarz i scenarzysta, reżyser m.in. filmów „Przesłuchanie” (1982), „Generał Nil” (2009) i „Zaćma” (2016); w latach 1985–1995 mieszkał i pracował w Kanadzie.
Był synem Edwarda Bugajskiego, działacza przedwojennej PPS. Studiował filozofię na Uniwersytecie Warszawskim i reżyserię w PWSFTviT w Łodzi, którą ukończył w 1973.
Laureat wielu nagród na festiwalach filmowych, m.in. Złotego Grona w Łagowie, nagrody publiczności i nagrody specjalnej na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni, nagrody Srebrny Hugo na Festiwalu Filmowym w Chicago.
W czerwcu 2008 za wybitne zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych w Polsce, za osiągnięcia w podejmowanej z pożytkiem dla kraju pracy zawodowej i społecznej został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.
W 2013 otrzymał na festiwalu Solanin Film Festiwal nagrodę Mocnego Solanina „za bezkompromisowe kino, za odwagę, konsekwencję i determinację przy tworzeniu autorskiego kina...”
55/90
gen. Zbigniew Nowek
Działacz opozycji antykomunistycznej, były szef Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Wywiadu i Biura Bezpieczeństwa Narodowego. Miał 59 lat.
Karierę w służbach specjalnych rozpoczął w 1990 roku w nowo utworzonym Urzędzie Ochrony Państwa. W latach 1990-1997 był szefem Delegatury UOP w Bydgoszczy.
W listopadzie 1997 awansował na stanowisko zastępcy szefa UOP, a 6 lutego 1998 objął funkcję szefa UOP, którym kierował do października 2001 roku. W latach 2005-2008 był szefem Agencji Wywiadu, w 2010 roku pełnił obowiązki szefa Biura Bezpieczeństwa Narodowego.
Był członkiem Kapituły Medalu Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego „Unitas Durat Palatinatus Cuiaviano-Pomeraniensis” od samego początku jej działania. W 2016 roku został powołany do wojewódzkiej rady do spraw działaczy opozycji i osób represjonowanych, której następnie był przewodniczącym.
56/90
arcybiskup Bolesław Pylak
Arcybiskup senior archidiecezji lubelskiej. Był najstarszym polskim biskupem. W sierpniu skończyłby 98 lat.
– Żegnamy człowieka zasłużonego dla Kościoła lubelskiego i naszego uniwersytetu. Ufamy, że usłyszał już słowa: „Dobrze, sługo dobry i wierny. Wejdź do radości twego Pana” – napisał ks. prof. Antoni Dębiński, rektor KUL.
Abp Pylak urodził się w 1921 roku w Łopienniku Górnym (pow. krasnostawski). Mieszkał zaś w Łopienniku Nadrzecznym, gdzie do dziś stoi jego rodzinny dom.
W 1948 r. ukończył Wyższe Seminarium Duchowne w Lublinie, a rok później rozpoczął studia specjalistyczne z zakresu teologii dogmatycznej uwieńczone doktoratem. Od roku 1952 do 1997 był wykładowcą KUL. W 1969 r. uzyskał habilitację, stanowisko profesora nadzwyczajnego otrzymał w 1978 r., zaś profesora zwyczajnego w 1988 r. W latach 1970–1978 kierował II Katedrą Teologii Dogmatycznej. W swoim bogatym dorobku naukowym koncentrował się wokół zagadnień eklezjologii, mariologii oraz teologii Eucharystii.
W latach 1975–1997, jako biskup a następnie arcybiskup lubelski, pełnił funkcję wielkiego kanclerza KUL. – A także wiceprzewodniczącego Komisji Episkopatu Polski ds. KUL. W niełatwych czasach komunizmu, a później transformacji społecznej i gospodarczej, poświęcał wiele uwagi uniwersytetowi, nie tylko troszcząc się o jego potrzeby materialne związane z rozbudową KUL, ale również broniąc jego niezależności wobec władz komunistycznych i dbając o wolność badań naukowych – podkreśla ks. prof. Antoni Dębiński.
Od 14 czerwca 1997 r. abp Bolesław Pylak był na emeryturze. Pod koniec maja 2016 r. świętował 50. rocznicę otrzymania sakry biskupiej. Samego jubilata na uroczystości w archikatedrze ze względu na wiek i stan zdrowia zabrakło.
57/90
Siemion Rozenfeld
Ostatni z uczestników ucieczki z niemieckiego obozu śmierci w Sobiborze zmarł w Izraelu w wieku 96 lat.
Pochodził z małej miejscowości pod Winnicą. Schwytany przez hitlerowców trafił do getta w Mińsku, gdzie poznał Aleksandra Peczerskiego – opowiada Marek Bem, autor książki „Powstanie w Sobiborze”. – Ich losy splotły się na długo. Przeżyli gehennę getta, a potem transport do obozu śmierci, w którym śmierć poniosło 170–250 tys. Żydów z Polski Niemiec, Austrii, Słowacji, Protektoratu Czech i Moraw, Francji i Białorusi i aż 34 tys. z Holandii.
Siemion Rozenfeld był jednym więźniów obozu w Sobiborze, którzy przygotowali plan ucieczki. Wielu uciekinierów zginęło na minach, którymi otoczony był obóz, ale blisko 300 zbiegło. Rozenfeld był w grupie, której udało się przejść przez Bug. Ukrywał się, wstąpił do partyzantki. Po wkroczeniu Armii Czerwonej zgłosił się do wojska. Jako jeden z nielicznych przeszedł cały szlak bojowy aż do Berlina. W maju 1945 roku wziął symboliczny odwet na swych oprawcach, wydrapując gwoździem na Bramie Brandenburskiej napis „Sobibór–Berlin”.
Po wojnie wrócił do ZSRR, potem wyemigrował do Izraela.
58/90
George Hilton
Brytyjski aktor filmowy, znany z występów w spaghetti westernach i Euro war. Urodził się w Urugwaju, ale był wychowywany w Anglii. Karierę rozpoczął w połowie lat pięćdziesiątych XX w. W 1967 pojawił się z powodzeniem jako „Obcy” w spaghetti westernie „Krwawa rzeka” obok Edda Byrnesa i Gilberta Rolanda. Stał się jednym z aktorów odtwarzających głównych bohaterów spaghetti westernów.
59/90
Łukasz Lonka
Wybitny sportowiec uległ wypadkowi podczas zawodów East Motocross Cup 2019 w Nowodworze koło Lubartowa. Upadł podczas skoku z najazdu. Był reanimowany i został zabrany przez śmigłowiec do szpitala w Lublinie, gdzie zmarł.
Łukasz Lonka był motocrossowym mistrzem Polski w klasie MX Open. Reprezentował barwy AMK Człuchów. Miał 29 lat.
60/90
Wiktoria Wicińska
Utalentowana zawodniczka KM Cross Lublin. Zginęła w tragicznym wypadku podczas Motocrossowych Mistrzostw Polski w Lipnie (woj. kujawsko-pomorskie). Miała 15 lat.
Do wypadku doszło na jednym ze skoków. Zawodniczka upadła na ziemię. Na torze niemal natychmiast pojawili się ratownicy medyczni. Wezwano śmigłowiec Lotniczego Pogotowia Ratunkowego, ale 15-latki nie udało się uratować.
– To wielka tragedia. Wiktoria była jedną z czołowych zawodniczek w kraju. Pod koniec czerwca stanęła na podium Mistrzostw Polski w Motocrossie. O takiej zawodniczce można tylko marzyć. Jej jazda była perfekcyjna, bardzo szybko robiła postępy, a do tego była bardzo pozytywną osobą, zawsze uśmiechniętą – wspomina Wiktorię jej trener Luis Carstens.
Wiktoria w zeszłym sezonie zdecydowanie zwyciężyła w Międzynarodowych Mistrzostwach Lubelszczyzny w klasie kobiet, triumfując w każdej z rund. – Wraz z każdymi zawodami było coraz lepiej i „wjeżdżałam” się w motocykl – mówiła w jednym z wywiadów. – Pomogła mi w tym duża liczba treningów ze szkółką KM Cross w trakcie sezonu. Chciałabym wygrać kolejny raz MML oraz trafić na podium w mistrzostwach Polski.
61/90
Peter Henry Fonda
Amerykański aktor, scenarzysta oraz reżyser filmowy i telewizyjny. Pochodził z aktorskiej rodziny – syn Henry’ego, brat Jane, ojciec Bridget.
Sławę przyniósł mu Swobodny jeździec (Easy Rider, 1969) – Fonda nie tylko zagrał w nim jedną z głównych ról, ale był także współtwórcą scenariusza i współproducentem filmu. Zrealizowane wspólnie z Dennisem Hopperem dzieło, opowiadające o podróży dwóch motocyklistów przez Południe USA w burzliwych latach 60., szybko zyskało status filmu kultowego, a Fonda do dziś jest kojarzony głównie z rolą Wyatta. Stał się bohaterem piosenki „She Said She Said” (1966) Beatelsów.
Miał na swoim koncie dwie nominacje do Oscara: za scenariusz Swobodnego jeźdźca oraz główną rolę Ulyssesa „Ulee” Jacksona w Złocie Uleego (1997).
62/90
Jan Purzycki
Scenarzysta filmowy i telewizyjny, pisarz, działacz społeczny oraz wykładowca akademicki. W 1980 roku ukończył Studium Scenariuszowe PWSFTviT w Łodzi.
Był wiceprezesem Radiokomitetu, szefem TVP, doradcą prezydenta Lecha Wałęsy (prowadził też w telewizji jego pierwszą, zwycięską kampanię prezydencką). W latach 1990–1992 był kierownikiem literackim studia Filmowego „Dom”, w latach 1990–1993 wykładowcą na Wydziale Reżyserii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Jest autorem książek Wielki Szu, Prezydencki poker i Telewizyjny poker oraz współautorem książki Doktor Szu.
63/90
dr. hab Alicja Puszka
Adiunkt w Katedrze Historii XVI-XVIII wieku w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, historyk szkolnictwa, wychowania i opieki społecznej.
Z KUL związana była od niemal 40 lat, najpierw jako studentka historii, a od 1987 r. wykładowca w Instytucie Historii. Rozprawę doktorską, przygotowaną na seminarium Historii Historiografii i Dydaktyki Historii na Uniwersytecie Warszawskim, obroniła w 1997 r. Habilitację, na podstawie pracy „Działalność opiekuńczo-wychowawcza Zakonu Sióstr Miłosierdzia Wincentego à Paulo w Lublinie w XIX i XX wieku”, uzyskała w 2014 r.
Jej zainteresowania naukowe dotyczyły historii szkolnictwa i wychowania na ziemiach polskich w XIX i XX w., opieki społecznej, dydaktyki nauczania historii i wiedzy o społeczeństwie, historii turystyki i historii życia codziennego.
Była bardzo aktywnym uczestnikiem Koła PTTK Nr 1 przy KUL, nad którym sprawowała opiekę kuratorską. Należała do Towarzystwa Naukowego KUL, za zasługi dla oświaty i wychowania była odznaczona Medalem Komisji Edukacji Narodowej. Przez współpracowników z Instytutu Historii ceniona za serdeczność, ciepło i życzliwość.
64/90
Piotr Woźniak-Starak
Producent filmowy, przedsiębiorca. Współwłaściciel i członek zarządu przedsiębiorstwa producenckiego Watchoutstudio. Zginął na jeziorze Kisajno na Mazurach po tym, jak w nocy wypadł do wody z motorówki. Miał 39 lat.
W 2005 roku, po 11 latach edukacji w USA, wrócił do Polski. Pracował w Akson Studio Michała Kwiecińskiego, przy filmie „Strajk” Volkera Schlöndorffa, a następnie na planie serialu „Oficerowie” w reżyserii Macieja Dejczera. Był zaangażowany również w produkcję filmu „Katyń” Andrzeja Wajdy oraz „Opowieści z Narnii”.
W 2008 roku założył przedsiębiorstwo producenckie – Watchout Production, które w 2012 zrealizowało pierwszy film – „Big Love” w reżyserii Barbary Białowąs, dedykowany Januszowi Morgensternowi. W tym czasie Woźniak-Starak uczestniczył również w produkcji filmu Christophera Doyle’a „Izolator” (Warsaw Dark).
Dwa najbardziej znane filmy wyprodukowane przez Staraka to „Bogowie” w reżyserii Łukasza Palkowskiego, który w Polsce obejrzało 2,2 miliona widzów oraz „Sztuka kochania. Historia Michaliny Wisłockiej” w reżyserii Marii Sadowskiej, na który do kin poszło 1,720 mln osób.
65/90
Tadeusz Rybacki
Oficer Wojska Polskiego, pułkownik, najstarszy z żyjących więźniów KL Auschwitz. W tym roku ukończyłby 102 lata.
Urodził się 15 października 1917 roku w Sobkowie. W 1937 roku zdał maturę w Państwowym Gimnazjum i Liceum im. Stanisława Staszica w Lublinie.
Był absolwentem Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie, uzyskując stopień oficerski w czasie ostatniej nominacji oficerskiej WP w dniu 1 września 1939 roku. Z powodu braku samolotów piloci z jego eskadry wycofywali się w kierunku granicy z Rumunią, gdzie otoczeni zostali przez Wehrmacht w okolicach Chodorowa. Rybacki przebywał w niemieckim obozie jenieckim w Przemyślu, z którego udało mu się zbiec.
Podczas okupacji niemieckiej był oficerem w Obwodzie Związku Walki Zbrojnej (ZWZ/AK) w Lublinie. 29 stycznia 1941 roku został aresztowany przez gestapo i osadzony w więzieniu na Zamku w Lublinie, skąd przywieziono go do KL Auschwitz.
10 marca 1943 roku został deportowany do KL Buchenwald, przebywając później w jednym z jego podobozów, z którego udało mu się zbiec. Ostatecznie wyzwolili go żołnierze amerykańscy.
Po wojnie ukończył studia medyczne. Pracował jako lekarz m.in. w Szpitalu Wojskowym w Warszawie, a pod koniec życia w Przychodni Lekarskiej Fundacji Armii Krajowej.
Źródło: Na podst. wsp. Adama Cyry
66/90
Marianna Błaziak
Miała 110 lat, była najstarszą mieszkanką województwa lubelskiego. Została pochowana na cmentarzu w Łopienniku Górnym (powiat krasnostawski).
Pani Marianna była córką podoficera armii carskiej. Wychowywała się z dziewięciorgiem rodzeństwa. Doczekała się 15 prawnuków i 8 praprawnuków. Przeżyła zabory oraz I i II wojnę światową, a później trudny okres powojenny. Była siostrą Polskiego Czerwonego Krzyża, uczestniczyła w budowie kościoła pw. Miłosierdzia Bożego w Dobryniowie w powiecie krasnostawskim.
67/90
Jacques René Chirac
Francuski polityk, w latach 1995–2007 prezydent Francji i jednocześnie współksiążę Andory, w latach 1974–1976 oraz 1986–1988 premier Francji, w latach 1977–1995 mer Paryża.
Działał na scenie politycznej przez 45 lat, był ostatnim prezydentem Francji urodzonym przed II wojną światową i ostatnim zaangażowanym w politykę jeszcze w czasie prezydentury generała Charles’a de Gaulle’a.
68/90
ojciec Hubert Czuma
Ojciec Hubert Czuma urodził się 2 listopada 1930 roku w Lublinie. Był synem Ignacego Czumy, wybitnego prawnika, profesora i prorektora Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W 1948 roku Hubert Czuma wstąpił do zakonu Jezuitów, a siedem lat później otrzymał święcenia kapłańskie. Od 1957 roku był katechetą i duszpasterzem akademickim w Łodzi. Cztery lata później zaczął pracę katechetyczną i duszpasterską w Gdańsku.
Od 1963 roku do 1971 roku był diecezjalnym duszpasterzem akademickim diecezji lubelskiej oraz rektorem Kościoła Akademickiego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W kolejnych latach był duszpasterzem w Kaliszu, Bydgoszczy i Szczecinie. W 1979 roku z powodu szykan ze strony komunistycznych władz opuścił Szczecin i przeniósł się do Radomia. W 1961 roku zainicjował spotkania przedstawicieli duszpasterstw akademickich z całego kraju. Dla wielu studentów był nauczycielem właściwych wzorców umiłowania Ojczyzny i niezachwianych przekonań wobec totalitarnego systemu. Do 2008 roku był współorganizatorem corocznych sierpniowych pielgrzymek z Warszawy na Jasną Górę.
W czasach PRL Ojciec Hubert Czuma był zaangażowany w działalność antykomunistycznej opozycji. Po wprowadzeniu stanu wojennego współorganizował uroczystości religijno-patriotyczne w kościele pw. Trójcy Świętej w Radomiu. Prowadził akcję opieki nad prześladowanymi oraz wspomagał finansowo podziemną działalność wydawniczą. Był duszpasterzem NSZZ „Solidarność”. W 1989 roku należał do inicjatorów i twórców Komitetu Obywatelskiego Ziemi Radomskiej.
W 2006 roku został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. Został wyróżniony honorowymi obywatelstwami Szczecina (2008 r.) i Radomia (2015 r.). Uchwałą Rady Miasta Lublin z dnia 23 grudnia 2015 r. Ojciec Hubert Czuma stał się Honorowym Obywatelem Miasta Lublin.
69/90
dr Wiesław Doliński
Absolwent AWF w Krakowie. Nauczyciel akademicki w UMCS w Lublinie, zastępca kierownika SWF tej uczelni (od 1958 r.), później kierownik SWFiS.
Przyczynił się do rozbudowy i powstania nowoczesnego Akademickiego Ośrodka Sportu na campusie uczelnianym w Lublinie.
Trener sekcji lekkiej atletyki AZS Lublin i AZS UMCS, wychowawca wielu liczących się zawodników w historii tej dyscypliny sportu w kraju, w tym trójskoczka Andrzeja Sontaga, olimpijczyka z Montrealu 1976 r., trzykrotnego uczestnika uniwersjad. Od 1960 r. działał w ZŚ AZS Lublin.
Trener 90-lecia AZS Lublin (2013). W 1999 r. otrzymał godność członka honorowego AZS.
70/90
Mirosław Grzęda
Jeden z najbardziej zasłużonych polskich weterynarzy, twórca kilkunastu leków, wieloletni prezes puławskiej spółki Biowet. Miał 78 lat.
Mirosław Grzęda był lekarzem weterynarii, absolwentem lubelskiej Akademii Rolniczej, który całe swoje zawodowe życie poświęcił puławskiej spółce farmaceutycznej – Biowet. Zaczynał od kierowania oddziałem wytwarzania szczepionek, by następnie awansować na dyrektora do spraw produkcji, a następnie dyrektora naczelnego i prezesa.
W trakcie swojej kariery, opracował 16 leków. Za swoje zasługi w rozwoju firmy w 2002 roku zdobył tytuły „Złotego Inżyniera” i „Agrobiznesmena”.
W trakcie kilkuletniej przerwy w kierowaniu Biowetem, zajął się działalnością samorządową. Startując z list Ligi Polskich Rodzin w 2002 roku dostał się do sejmiku województwa lubelskiego i został jego przewodniczącym. Swoją przygodę z samorządem zakończył po jednej kadencji. W roku 2007 wystartował jeszcze w wyborach do Sejmu, ale bez powodzenia. Ostatecznie zdecydował się na powrót do puławskiego przedsiębiorstwa, którym kierował przez kolejne lata.
71/90
Barron Hilton
Słynny hotelarz i filantrop, jeden z najbogatszych ludzi na świecie. Miał 91 lat.
Urodził się w Dallas. Po pewnym czasie przeprowadził się z ojcem Conradem N. Hiltonem do Los Angeles i rozpoczął tam pierwszą pracę w hotelu. Hilton spędził dwie dekady jako przedsiębiorca, zanim w 1966 roku zastąpił ojca jako prezes zarządu Hilton Hotels Corp. Nawet po przejściu na emeryturę w 1996 r. pozostał prezesem zarządu.
Prywatnie Barron Hilton był dziadkiem celebrytki Paris Hilton.
72/90
Jan Kobuszewski
Wybitny aktor teatralny, telewizyjny i filmowy, artysta kabaretowy. Miał 85 lat. Związany był m.in. z kabaretami Dudek i Olgi Lipińskiej. Wystąpił w ok. 2 tys. programów telewizyjnych i kilkudziesięciu filmach, w tym Stanisława Barei „Poszukiwany, poszukiwana” (1972), „Nie ma róży bez ognia” (1974) czy „Brunet wieczorową porą” (1976).
Był współgospodarzem (razem z Janem Kociniakiem) pierwszego cyklicznego, satyrycznego programu telewizyjnego „Wielokropek” (od 1963), a także odtwórcą roli tytułowej w pierwszym polskim serialu telewizyjnym „Barbara i Jan”. Był narratorem popularnego cyklicznego, humorystycznego programu telewizyjnego „Bajka dla dorosłych”. Zagrał dziadka Jacka Marię Poszepszyńskiego w słuchowisku radiowym „Rodzina Poszepszyńskich”. W latach 1997–2002 na antenie telewizji Polsat współprowadził, razem z Jerzym Petersburskim jr., program rozrywkowy „Macie, co chcecie”.
Jan Kobuszewski stworzył też wiele kreacji teatralnych, między innymi: Lucky’ego w „Czekając na Godota” Samuela Becketta, Biondello w „Poskromieniu złośnicy” Williama Szekspira i Doktora w „Dziadach” Adama Mickiewicza. Reżyserował „Wstrętnego egoistę” Françoise Dorin i „Czarującego łajdaka” Pierre’a Chesnota.
W 2012 został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski za „wybitne zasługi dla kultury polskiej, za osiągnięcia w pracy artystycznej”.
73/90
Kornel Morawiecki
Fizyk, nauczyciel akademicki, działacz opozycji antykomunistycznej w czasach PRL, założyciel i przewodniczący „Solidarności Walczącej”, poseł i marszałek senior Sejmu VIII kadencji. Ojciec premiera Mateusza Morawieckiego. Miał 78 lat.
W 1968 roku po raz pierwszy wystąpił przeciwko władzom PRL, uczestnicząc w wydarzeniach marcowych. W końcu lat 70. związał się z opozycją demokratyczną we Wrocławiu, był redaktorem drugoobiegowego „Biuletynu Dolnośląskiego”. Po 1980 roku był działaczem „Solidarności” we Wrocławiu, a po wybuchu stanu wojennego ukrywał się.
W 1982 roku po rozłamie w podziemnej „Solidarności” stanął na czele „Solidarności Walczącej”, która stała się najbardziej radykalną i bardzo mocno zakonspirowaną organizacją w latach 80., wydającą w podziemiu około 100 tytułów gazet i czasopism, realizującą audycje radiowe i organizującą demonstracje.
Kornel Morawiecki był przez lata 80. jednym z najbardziej poszukiwanych przez SB działaczem podziemia. Aresztowano go dopiero w listopadzie 1987 i zmuszono do wyjazdu za granicę.
Po kilku miesiącach potajemnie wrócił do kraju. Jako lider SW krytykował rozmowy Okrągłego Stołu, wzywał też do bojkotu kontraktowych wyborów 4 czerwca 1989. Po 1990 roku stanął na czele Partii Wolności, krytycznie nastawionej do rzeczywistości III RP, m.in. do braku rozliczeń z komunizmem czy braku lustracji.
W 2010 roku startował w wyborach prezydenckich, a w 2015 roku został posłem, kandydując z list Kukiz'15. Był marszałkiem seniorem na pierwszym posiedzeniu Sejmu VIII kadencji. W 2016 roku odszedł z Kukiz'15 i założył ugrupowanie Wolni i Solidarni. W wyborach 13 października 2019 miał startować z listy PiS w wyborach do Senatu w województwie podlaskim.
Kilka dni przed śmiercią Kornela Morawieckiego prezydent Andrzej Duda nadał mu Order Orła Białego.
74/90
Magdalena Scholl-Kalinowska
Magdalena Scholl-Kalinowska, która zasłynęła rolą Bąbla w serialu „Rodzina Leśniewskich”, zmarła w wieku 49 lat.
Urodziła się w 1969 roku w Łodzi. W 1994 roku została absolwentką Wydziału Socjologii Uniwersytetu Łódzkiego. Nigdy nie studiowała aktorstwa. Jednak jej kreacje dziecięce pozostaną w pamięci większości widzów. Jej najsłynniejsza rola to Bąbel w serialu „Rodzina Leśniewskich”. W latach 1976–1991 wystąpiła w sumie w ponad 20 filmach i serialach, m.in. w „Królowej Bonie”, „Janie Serce”, „Nad Niemnem” czy „Akademii Pana Kleksa”.
Ostatni raz zagrała w w filmie „Nad rzeką, której nie ma” Andrzeja Barańskiego z 1991 roku.
źródło: filmpolski.pl
75/90
prof. Zbigniew Zaleski
Psycholog i polityk, profesor nauk humanistycznych, nauczyciel akademicki, poseł do Parlamentu Europejskiego VI i VII kadencji z ramienia Platformy Obywatelskiej.
– Społeczność akademicka KUL z wiarą i chrześcijańską nadzieją na zmartwychwstanie żegna prof. Zbigniewa Zaleskiego profesora psychologii, dziekana Wydziału Nauk Społecznych w latach 1999–2005, wieloletniego kierownika Katedry Psychologii Emocji i Motywacji – napisano na stronie uniwersytetu.
Zbigniew Zaleski w latach 2002–2004 pełnił funkcję radnego sejmiku lubelskiego. Z listy PO w 2001 bez powodzenia kandydował do Sejmu, a w 2004 został wybrany do Parlamentu Europejskiego. Należał do frakcji Europejskiej Partii Ludowej – Europejskich Demokratów. Brał udział w pracach Komisji Rozwoju, Komisji Handlu Zagranicznego oraz delegacji ds. współpracy Unii Europejskiej z Izraelem.
W 2009 nie uzyskał reelekcji. Mandat europosła VII kadencji objął jednak w 2013, zastępując Lenę Kolarską-Bobińską. Ponownie dołączył do grupy chadeckiej. W 2014 nie ubiegał się o wybór na kolejną kadencję.
76/90
Bohdan Butenko
Ilustrator i grafik, autor komiksów. Zilustrował ponad 200 książek. Ukończył najpierw Państwową Wyższą Szkołę Sztuk Plastycznych, a następnie studia na Akademii Sztuk Plastycznych (1955). W latach 1956-65 był redaktorem artystycznym wydawnictwa Nasza Księgarnia. Twórca postaci Gapiszona, Kwapiszona, Gucia i Cezara. Współpracował z czasopismami „Miś”, „Płomyczek”, „Płomyk”, „Świerszczyk” i „Świat Młodych”.
Wielokrotnie nagradzany, otrzymał m.in. trzykrotnie nagrodę przyznawaną w ramach Internationale Buchkunst-Ausstellung w Lipsku, różne nagrody i wyróżnienia w konkursie PTWK „Najpiękniejsza Książka Roku”. W 1990 ilustrowana przez niego książka „O Felku, Żbiku i Mamutku” została uznana książką roku przez polską sekcję IBBY.
77/90
Waldemar Dziak
Naukowiec, politolog i pisarz, profesor nauk humanistycznych. Był specjalistą w zakresie stosunków międzynarodowych. Tematem jego badań była problematyka krajów bałkańskich oraz krajów Dalekiego Wschodu.
Był autorem książek przede wszystkim o tematyce dotyczącej Chin i Korei Północnej. W 2004 biografia polityczna Kim Dzong Ila jego autorstwa spotkała się z reakcją ze strony władz Korei Północnej. Zabroniono mu dożywotnio wjazdu na terytorium tego kraju
Współpracował zawodowo z polskimi mediami. Początkowo, pod pseudonimem Waldemar Ogiński, był komentatorem w TOK FM, prowadził audycje radiowe z cyklu „Rozmowy niekontrolowane”. Popularność radiowa pozwoliła mu zaistnieć w telewizji. Na antenie TV Puls przez krótki czas był gospodarzem programu publicystycznego „Humory Waldemara Ogińskiego”. Z kolei pod pseudonimem Waldemar Jan Ogiński prowadził program publicystyczny „Salon polityczny” w Superstacji.
78/90
Robert Forster
Amerykański aktor filmowy i telewizyjny. Najbardziej znany z ról Johna Cassellisa w „Chłodnym okiem” (1969), libańskiego terrorysty Abdula Rafaia w dreszczowcu „Oddział Delta” (1986) oraz Maksa Cherry’ego w filmie Quentina Tarantino „Jackie Brown” (1997); za ostatnią z ról był on nominowany do Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego.
79/90
Karel Gott
Legendarny czeski piosenkarz miał 80 lat. Uznawany był za najbardziej znanego czeskiego (wcześniej czechosłowackiego) piosenkarza w historii. W karierze został 41 razy nagrodzony nagrodą Złotego Czeskiego Słowika. Nagrał ok. 100 albumów autorskich i ponad 100 kompilacji. Szacuje się, że sprzedał od 30 do 100 milionów płyt. Jego największe przeboje to „Lady Carneval”, „Osłodzę sobie kawę”, „Gdzie masz, ptaszku, swoje gniazdo” czy „Dzwonki szczęścia”.
Śpiewał między innymi piosenki pop, arie operowe i operetkowe, adaptacje klasycznych pieśni, narodowych i ludowych piosenek (folklor), aranżacje melodii z musicali i piosenki country. Szczególnie znane jest jego wykonanie arii z West Side Story – „Maria”. Wykonał lub adaptował w języku czeskim wiele światowych przebojów m.in. „El condor pasa”, „By the Rivers of Babylon”, „Hot Stuff”.
W 2006 w Jevanach pod Pragą, w dawnej willi piosenkarza zostało otwarte poświęcone mu muzeum, Gottland.
80/90
Andrzej Heidrich
Ceniony polski grafik i ilustrator zmarł w wieku 90 lat. Zasłynął m.in. projektem banknotów.
Przez około pół wieku – od roku 1949 do 1990 – projektował okładki książek dla Spółdzielni Wydawniczej „Czytelnik”. Jego grafiki i ilustracje znalazły się na kartach książek Ryszarda Kapuścińskiego, Leszka Kołakowskiego, Jarosława Iwaszkiewicza.
Andrzej Heidrich zaprojektował wiele znaczków pocztowych, dokumentów oraz banknotów – w tym serię „Wielcy Polacy”, którą płaciliśmy przed rokiem 1996 oraz banknoty, którymi obecnie się posługujemy.
Jest też autorem poprawek do obowiązującego godła Polski, zaprojektował polskie paszporty, emblematy wojskowe, odznaczenia, a także liczne herby.
81/90
Janusz Kondratiuk
Polski reżyser i scenarzysta. Urodził się 19 września 1943 w Ak-Bułak na terenie dzisiejszego Kazachstanu. W 1969 ukończył reżyserię na PWSTiF w Łodzi. W 1973 otrzymał Nagrodę Złotego Ekranu, a w 1993 nagrodę reżyserską za film „Głos” na Festiwalu Polskiej Twórczości Telewizyjnej.
Najgłośniejsze z jego filmów to „Dziewczyny do wzięcia” i „Czy jest tu panna na wydaniu?”.
Był młodszym bratem reżysera Andrzeja Kondratiuka. Jego żoną była aktorka Ewa Szykulska.
82/90
Mirosław Korbut
Dyrektor Muzeum Wsi Lubelskiej od 2013 do 2019 roku. Wcześniej pracował m.in. w Ogólnokształcącej Szkole Muzycznej im. Karola Lipińskiego w Lublinie. Był także dyrektorem departamentu kultury w Urzędzie Marszałkowskim w Lublinie i wieloletnim działaczem Polskiego Stronnictwa Ludowego. Miał 55 lat.
– Jednym z ważniejszych celów, które przyjął i sukcesywnie realizował pełniąc funkcję Dyrektora Muzeum była integracja środowiska muzealnego. Dzięki jego zaangażowaniu i włożonemu trudowi Muzeum zostały przyznane liczne nagrody i wyróżnienia w tym „Złoty Żuraw 2014” (I miejsce), czy też tytuł „Najlepszej inwestycji oddanej do użytku w latach 2012–2014 na terenie województwa lubelskiego” – Miasteczko prowincjonalne Europy Środkowej w Muzeum Wsi Lubelskiej – pożegnali Mirosława Korbuta jego współpracownicy.
83/90
Onufry Koszarny
Przez ponad 20 lat, codziennie o godzinie 12 na balkonie lubelskiego Ratusza, grał hejnał na trąbce.
Onufry Koszarny był miejskim trębaczem od 1991 roku. Trzy lata temu odszedł na emeryturę. Ostatni raz wystąpił w styczniu 2016 roku.
– Zawsze cieszył się ogromnym szacunkiem i budził wielką sympatię. Na znak żałoby flaga Lublina na balkonie ratusza została opuszczona do połowy masztu, a następca pana Onufrego odegrał melodię „Cisza”. Niech spoczywa w pokoju – pożegnał trębacza Urząd Miasta.
Onufry Koszarny urodził się w 1933 roku w Hucie Dzierążyńskiej koło Tomaszowa Lubelskiego. Miał 86 lat.
84/90
Roman Kruczkowski
Wybitny aktor, związany z Teatrem Osterwy od 1966 roku, zasłużony wieloletni prezes lubelskiego oddziału ZASP. Miał 83 lata.
Roman Kruczkowski w 1959 roku ukończył Studium Dramatyczne przy Teatrze Polskim we Wrocławiu. Po występach na scenach Zielonej Góry, Jeleniej Góry, Opola i Częstochowy związał się z Teatrem im. Juliusza Osterwy w Lublinie (1966), gdzie pozostawał na etacie do 1985. Od 2001 roku grał w nim gościnnie. W latach 1986–1991 był związany z Teatrem Rozmaitości w Warszawie, w którym pełnił stanowisko zastępcy dyrektora. W tym samym czasie piastował funkcję dyrektora Akademickiego Centrum Kultury „Chatka Żaka” w Lublinie.
– Twórca wielu wspaniałych ról, które na zawsze zostaną w naszej pamięci – wspominają Zmarłego artyści z Teatru Osterwy.
85/90
Aleksiej Leonow
Radziecki kosmonauta, generał-major pilot, dwukrotny Bohater Związku Radzieckiego (1965, 1975), Lotnik Kosmonauta ZSRR i artysta fantastyczny. Pierwszy człowiek, który wyszedł w otwartą przestrzeń kosmiczną. Spacer trwał 12 minut i 9 sekund. Powrót do wnętrza statku okazał się niezwykle utrudniony z powodu powiększenia się objętości skafandra w warunkach próżni kosmicznej.
W 1975 roku Sojuz 19 pod dowództwem Aleksieja Leonowa podczas lotu kilkakrotnie łączył się z amerykańskim statkiem Apollo. Było to pierwsze w historii połączenie na orbicie statku amerykańskiego i statku radzieckiego.
86/90
prof. Jan Szyszko
Jan Szyszko zmarł nagle w wieku 75 lat. Prawdopodobną przyczyną śmierci byłego ministra środowiska był zator płuc.
Prof. Szyszko w latach 2005–2007 był ministrem środowiska w rządach Kazimierza Marcinkiewicza oraz Jarosława Kaczyńskiego. Gdy PiS doszedł po raz drugi do władzy, ponownie objął tekę ministra środowiska. Był nim w latach 2015–2018. Zastąpił go Henryk Kowalczyk.
Szyszko był także ministrem środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa w rządzie Jerzego Buzka (1997–1999). W ostatnich wyborach parlamentarnych był kandydatem PiS do Sejmu z okręgu nr 20, tzw. obwarzanka warszawskiego.
87/90
Małgorzata Tatara
Długoletnia pracowniczka Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego. Przez wiele lat w urzędzie zajmowała się głównie współpracą z dziennikarzami.
Małgorzata Tatara (jeszcze pod panieńskim nazwiskiem Trąbka) pracę w zespole prasowym LUW rozpoczęła w czasach, gdy wojewodą był Krzysztof Michalski z AWS. Następnie była m.in. rzecznikiem prasowym Wojciecha Żukowskiego (PiS) i Genowefy Tokarskiej (PSL).
Za kontakty z mediami odpowiadała również u kolejnych wojewodów: Jolanty Szołno-Koguc i Wojciecha Wilka z PO oraz Przemysława Czarnka (PiS). Ostatnio była zatrudniona w Oddziale ds. mediów i komunikacji społecznej.
88/90
Włodzimierz Wiszniewski
Wybitny aktor, absolwent Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi. Od 1957 nieprzerwanie związany z Teatrem im. Juliusza Osterwy w Lublinie.
Debiutował w 1956 roku w spektaklu dyplomowym „W małym dworku” Tadeusza Rittnera w reżyserii Adama Daniewicza w Teatrze Powszechnym w Łodzi. 3 października 1957 roku po raz pierwszy zagrał na deskach Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie - w premierze spektaklu „Wędka Feniksany” Lope de Vegi w reż. Jerzego Golińskiego, wcielił się w rolę Don Feliksa.
Od tamtej pory, przez blisko 60 lat, zachwycał, bawił i wzruszał lubelską publiczność. Zagrał około 100 ról. Wśród tych najważniejszych znalazły się: Edek w „Tangu” Sławomira Mrożka, Cześnik w „Zemście” Aleksandra Fredry, Sir John Falstaff w „Wesołych kumoszkach z Windsoru” Williama Szekspira, Gnębon-Puczymorda w „Szewcach” Stanisława Ignacego Witkiewicza, Orgon w „Świętoszku” Molière'a, Jowialski w „Panu Jowialskim” Aleksandra Fredry, Papież w „Kordianie” Juliusza Słowackiego, Piotr Sorin w „Czajce” Antoniego Czechowa i Książę wojewoda w „Sarmacji” w reż. Krzysztofa Babickiego - za tę rolę otrzymał Złotą Maskę.
Odznaczony Srebrnym i Złotym Krzyżem Zasługi.
Źródło: Teatr Osterwy
89/90
Robert Evans
Amerykański producent filmowy, m.in. takich produkcji hollywoodzkich jak „Dziecko Rosemary” (1968), „Love Story” (1970), „Ojciec chrzestny” (1972) i „Chinatown” (1974). Został uhonorowany nagrodą David di Donatello za „Maratończyka” (1976), a także otrzymał nominację do Oscara za „Chinatown” (1974).
90/90
Wojciech Romański
Wieloletni dziennikarz „Rzeczpospolitej” zginął w wypadku samochodowym pod Mszczonowem. Romański prowadził samochód osobowy, który zderzył się czołowo z ciężarówką. Miał 53 lata.
Był dziennikarzem motoryzacyjnym, ostatnio zastępcą szefa działu ekonomicznego „Rzeczpospolitej”. Wcześniej pracował także w „Gazecie Wyborczej”, „Życiu Warszawy”, „Businessman Magazine”, a ostatnio w serwisie brd24.pl, poświęconym między innymi przeciwdziałaniu wypadkom drogowym.
Reklama
Napisz komentarz
Komentarze