Wspominamy tych, którzy odeszli. Część II
1/21
Paweł Królikowski
Aktor filmowy, telewizyjny, teatralny i dubbingowy, prezenter i realizator telewizyjny oraz prezes Związku Artystów Scen Polskich (w latach 2018-2020).
Jego pierwszą rolą ekranową był chuligan w filmie dla dzieci i młodzieży “Dzień kolibra” z 1984 roku. W 1987 ukończył studia na Wydziale Aktorskim filii krakowskiej Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej we Wrocławiu i związał się z Teatrem Studyjnym’83 im. Juliana Tuwima w Łodzi.
Zagrał w serialu “Czwarta władza”, “Na dobre i na złe, “Fałszerze - powrót Sfory”. Za rolę Kusego w serialu “Ranczo” otrzymał w 2007 roku statuetkę „Melonika” dla najlepszego aktora komediowego na Festiwalu Dobrego Humoru w Gdańsku.
Od marca 2014 do listopada 2019 zasiadał w jury programu rozrywkowego Polsatu “Twoja twarz brzmi znajomo”.
2/21
Romuald Ryszard Lipko
Polski kompozytor i multiinstrumentalista.
Urodził się 3 kwietnia 1950 w Lublinie. Ukończył podstawową szkołę muzyczną. Od początku lat 70-tych był basistą, a później klawiszowcem i kompozytorem w zespole Budka Suflera.
Jego największym sukcesem komercyjnym okazała się płyta „Nic nie boli, tak jak życie”, wydana w 1997. Sprzedała się w ponad milionowym nakładzie. Sukcesem był także występ w nowojorskiej Carnegie Hall i sesja nagraniowa w Village Studio w Los Angeles pod okiem Grega Phillinganesa. Współpracował wtedy z Marcusem Millerem, Steve’em Lukatherem i Sheilą E.
Romuald Lipko współpracował z wieloma polskimi wokalistkami. Pisał piosenki m. in. dla Anny Jantar (Nic nie może wiecznie trwać), Urszuli (Dmuchawce, latawce, wiatr, Malinowy król), Ireny Jarockiej (To za mało, Nie odchodź jeszcze, Lato dzikich róż), Zdzisławy Sośnickiej (Aleja gwiazd), Izabeli Trojanowskiej (Jestem twoim grzechem, Wszystko czego dziś chcę), Barbary Sikorskiej (Mniejsze zło, Gramatyka miłości), Ireny Santor (Jak fart, to fart, Jeszcze kochasz mnie), Maryli Rodowicz (Tak nam słodko, tak nam gorzko), Eleni (Postaw na mnie, a zatrzymam deszcz).
W 2005 ukazała się kompilacja Przeboje Romualda Lipko, zawierająca piosenki skomponowane przez niego i śpiewane m. in. przez poslkie wokalistki.
W 2015 założył zespół Romuald Lipko Band, w skład którego weszli m. in. Izabela Trojanowska, Felicjan Andrzejczak oraz Grzegorz Wilk.
W lipcu 2019 na oficjalnej stronie internetowej Budki Suflera pojawiła się informacja, że muzyk zmaga się z chorobą nowotworową.
3/21
Ks. Marian Malarz
Ksiądz i artysta, honorowy obywatel miasta Puławy.
Marian Malarz urodził się we wrześniu 1922 roku w Skokach w dawnym powiecie radzyńsko-podlaskim. Po wojnie zdał maturę w lubelskim liceum, a następnie ukończył teologię na KUL. W wieku 29 lat przyjął święcenia kapłańskie, a rok później duchową posługę zaczął łączyć ze swoją największą pasją: malarstwem. Był samoukiem, ale poziom, jaki osiągnął, pozwolił mu wejść do grona Związku Polskich Artystów Plastyków.
Jego prace poza Polską, można znaleźć w m.in. w klasztorze oo. jezuitów w Madrycie, w klasztorze oo. augustianów na Sycylii, a także wśród prywatnych kolekcji w Grecji, Hiszpanii i we Włoszech.
Najwięcej obrazów autorstwa ks. Malarza prawdopodobnie znajduje się w prywatnych zbiorach mieszkańców Puław. To właśnie w tym mieście przez 37 lat służył jako wikariusz w parafii pw. Wniebowzięcia NMP. W roku 2017 został wyróżniony honorowym obywatelstwem tego miasta. W ostatnich latach życia mieszkał w Domu Księży przy ul. Bernardyńskiej w Lublinie.
4/21
Wojciech Potocki
Dziennikarz. Ukończył Uniwersytet Warszawski i studia podyplomowe w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie. Pracował w zawodzie dziennikarskim od 1983 roku.
Jego pierwszą redakcją był Kurier Podlaski. W latach 1990–2000 był redaktorem naczelnym nowo-utworzonego Kuriera Porannego. Następnie był kierownikiem projektu w Mediach Regionalnych. W latach 2000–2006 był redaktorem naczelnym Nowej Trybuny Opolskiej. Od marca 2009 do śmierci w 2020 piastował funkcję redaktora naczelnego Gazety Pomorskiej.
5/21
Ks. Czesław Stanisław Bartnik
Katolicki prezbiter, prałat honorowy Ojca Świętego, profesor nauk teologicznych, teolog dogmatyk, filozof, publicysta społeczno-polityczny, historiolog, poeta, twórca tzw. personalizmu uniwersalistycznego, profesor zwyczajny Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Ks. Czesław Stanisław Bartnik urodził się 9 sierpnia 1929 w Źrebcach koło Szczebrzeszyna. W 1956 rozpoczął pracę na KUL w redakcji Encyklopedii Katolickiej, następnie w latach 1957-04 był wykładowcą filozofii, teologii i historii Kościoła na KUL i w seminariach duchownych. W latach 1959-66 był prefektem Wyższego Seminarium Duchownego w Lublinie, w latach 1966-73 wicerektorem tego seminarium, od 1973 pracował tylko na KUL.
W 1979 roku otrzymał tytuł naukowy profesora.
6/21
Ks. Henryk Borzęcki
Ks. Henryk Borzęcki urodził się 20 lutego 1952 roku w Lubartowie.
Święcenia kapłańskie otrzymał w Katedrze Lubelskiej z rąk biskupa lubelskiego Bolesława Pylaka – 14 czerwca 1981 roku. Od 1991 roku był proboszczem parafii Białopole.
Zmarł w szpitalu w Puławach zarażony koronawirusem.
7/21
Stanisław Kania
Polski polityk, poseł na Sejm PRL VI, VII, VIII i IX kadencji (1972–1989), w latach 1980–1981 I sekretarz Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, członek Rady Państwa (1982–1985).
W Sejmie IX kadencji (1985–1989) był przewodniczącym Komisji Spraw Samorządowych. Członkiem Komitetu Centralnego PZPR pozostawał do X Zjazdu PZPR w lipcu 1986.
8/21
Emil Karewicz
Polski aktor teatralny, filmowy i radiowy.
Urodził się 13 marca 1923 roku w Wilnie. Tam też rozpoczął karierę aktorską, w Teatrze Małym. W czasie II wojny światowej został wcielony do Ludowego Wojska Polskiego, z którym dotarł do Berlina. Po wojnie ukończył Studio Dramatyczne prowadzone przez Iwona Galla. Grał na scenach łódzkich: im. S. Jaracza i Teatrze Nowym.
Od 1962 roku związany z Warszawą, występował w teatrach: Ateneum, Dramatycznym i Ludowym.
Popularność przyniosły również role w filmach i serialach: króla Władysława Jagiełły („Krzyżacy”), a zwłaszcza Hermanna Brunnera w serialu „Stawka większa niż życie”.
W 2004 roku odcisnął swoją dłoń w Alei Gwiazd w Międzyzdrojach. Był ambasadorem Domu Artystów Weteranów w Skolimowie.
9/21
Kazimierz Kusznierow
Był znanym w regonie popularyzatorem kultury tradycyjnej. W 1980 roku założył teatr „Czeladońka”, który zdobył wiele nagród i wyróżnień, między innymi w 2015 roku zajął pierwsze miejsce na Przeglądzie Teatrów w Lublinie. Kusznierow był kierownikiem Wiejskiego Domu Kultury w Lubence do 2016 roku.
Za kierownictwo teatrem i promocję kultury ludowej otrzymał tytuł „Ambasadora Wschodu”. Otrzymał również wyróżnienie „Zasłużony Dla Kultury Polskiej”. Oprócz scenariuszy do spektakli, Kusznierow pisał wiersze. Jego teksty znalazły w albumie „Karczeby” fotografa Adama Pańczuka. Album został uznany w 2013 roku za najlepszą książkę fotograficzną na świecie.
10/21
Krzysztof Eugeniusz Penderecki
Polski kompozytor, dyrygent i pedagog muzyczny. Przedstawiciel polskiej szkoły kompozytorskiej lat sześćdziesiątych XX wieku. Profesor i rektor Akademii Muzycznej w Krakowie. Członek Polskiej Akademii Umiejętności. W 2012 roku dziennik „The Guardian” nazwał go „najprawdopodobniej największym żyjącym polskim kompozytorem”.
Penderecki skomponował cztery opery, osiem symfonii i szereg innych utworów orkiestrowych, koncertów instrumentalnych, oprawę chóralną głównie tekstów religijnych, a także utwory kameralne i instrumentalne.
Studiował kompozycję w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Krakowie, gdzie po uzyskaniu dyplomu podjął pracę nauczyciela akademickiego. Po raz pierwszy zdobył rozgłos w 1959 roku po premierowym wykonaniu utworów Strofy, Emanacje oraz Psalmy Dawida na festiwalu Warszawska Jesień. Powszechne uznanie przeniosła mu kompozycja Tren na orkiestrę smyczkową, poświęcona ofiarom ataku atomowego na Hiroszimę, oraz chóralne dzieło Pasja według św. Łukasza. Jego pierwsza opera, Diabły z Loudun, została premierowo wystawiona w Hamburgu i Stuttgarcie w 1969 roku.
Jego muzyka niejednokrotnie była wykorzystywana przez twórców filmowych. Utwory Pendereckiego znalazły się w filmach, takich jak „Egzorcysta” Williama Friedkina, „Lśnienie” Stanleya Kubricka, „Dzikość serca” Davida Lyncha, czy „Wyspa tajemnic” Martina Scorsese.
Kompozytor otrzymał za swoją pracę szereg prestiżowych nagród, w tym czterokrotnie Nagrodę Grammy. Kawaler najwyższego polskiego odznaczenia, Orderu Orła Białego.
11/21
Franciszek Szydełko
Pułkownik Milicji Obywatelskiej, treser zwierząt i konsultant filmowy. Podczas II wojny światowej wstąpił do wojska jako ochotnik i podczas walk dwukrotnie został ciężko ranny. Podczas pobytu na froncie poznał starszego sierżanta, który był zawodowym treserem. Po wojnie wstąpił do Milicji Obywatelskiej, a w 1946 został służbowo oddelegowany do Centrum Wyszkolenia Milicji Obywatelskiej w Słupsku.
Do filmu trafił dwa lata później, gdy został oddelegowany jako opiekun psa do pracy nad filmem Aleksandra Forda „Ulica Graniczna”. Brał udział w selekcji psów do „Czterech pancernych i psa”, pracował przy „Przygodach psa Cywila”, „W pustyni i puszczy”, „Noce i dnie”...
Przez ponad 50 lat aktywności zawodowej wytresował ponad 500 zwierząt na potrzeby 148 filmów.
12/21
Waldemar Żerek
Prezes puławskiego oddziału Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej.
Waldemar Żerek w czasie II wojny światowej był harcerzem, a następnie żołnierzem Armii Krajowej o pseudonimie „Walet”. Brał udział w akcjach zbrojnych, walczył z okupantem o wyzwolenie Puław i Końskowoli. Po wojnie pozostał w konspiracji, działając przeciwko komunistycznemu reżimowi. Do jego zadań należało m. in. wydawanie zakazanej, podziemnej prasy „Żagiew” oraz ochrona puławskiej komendy AK. Za swoją niepodległościową działalność ze strony ówczesnych władz spotkały go liczne represje, w tym aresztowania, wywłaszczenia i wyrzucenie ze studiów „jako tzw. element niepewny”.
Żeby się utrzymać, w latach 50-tych Waldemar Żerek zatrudnił się we Wrocławskich Zakładach Włókien Sztucznych. Tam nabawił się chronicznego zatrucia dwusiarczkiem węgla. Na skutek choroby był zmuszony zrezygnować z pracy. Przeszedł na rentę inwalidzką. Do rodzinnych Puław wrócił dopiero w latach 70-tych, gdy po wielu staraniach, jego rodzinie udało się odzyskać skonfiskowany po wojnie dom. W ciągu ostatnich dekad angażował się w odbudowywanie miejsc pamięci, walk i straceń żołnierzy antykomunistycznego podziemia.
Otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Puław.
13/21
Wiktor Bater
Dziennikarz, korespondent polskich mediów w Rosji, ekspert i komentator spraw wschodnich. Pracę jako dziennikarz zaczął w 1992. Był korespondentem w Moskwie, w latach 1994-99 pracował w Informacyjnej Agencji Radiowej, a w latach 1999-07 w stacji TVN. Został niegroźnie postrzelony w trakcie relacji telewizyjnej z ataku na szkołę w Biesłanie dla TVN24.
Od listopada 2007 do stycznia 2009 był korespondentem Telewizji Polskiej w Rosji. Następnie od września 2009 do października 2011 był korespondentem Wydarzeń i Polsat News w Moskwie. Będąc reporterem Polsat News, jako pierwszy podał informację o katastrofie prezydenckiego samolotu pod Smoleńskiem. W 2010 otrzymał nagrodę Grand Press w kategorii News za relację wydarzeń związanych z katastrofą w Smoleńsku.
Od września 2012 był stałym korespondentem tygodnika Wprost. Został redaktorem naczelnym kanału Pomorska.TV. Od kwietnia 2015 do czerwca 2019 był szefem newsroomu w Superstacji. Od 2019 pracował w Halo.Radio. Zawiesił współpracę z radiem ze względu na problemy osobiste.
Autor książki „Nikt nie spodziewa się rzezi (Notatki korespondenta wojennego)” z 2008 r., w której opisał życie w oblężonym Sarajewie, Bagdad pod amerykańską okupacją oraz atak terrorystyczny w Biesłanie.
14/21
Brian Manion Dennehy
Amerykański aktor filmowy, telewizyjny i teatralny. Zdobywca Złotego Globu dla najlepszego aktora w miniserialu lub filmie telewizyjnym za rolę Williama „Willy’ego” Lomana w telewizyjnej wersji „Śmierci komiwojażera” (2000).
Laureat Laurence Olivier Award oraz dwóch nagród Tony jako Willy Loman w spektaklu „Śmierć komiwojażera” i za rolę Jamesa Tyrone’a w przedstawieniu „Zmierzch długiego dnia”.
Sławę i uznanie zyskał też rolą szeryfa Willa Teasle’a w filmie „Rambo – Pierwsza krew”. Wystąpił w wielu filmach, między innymi „Park Gorkiego”, „Silverado”, „Kokon”, „F/X”, „Uznany za niewinnego” , „Romeo i Julia” i „Rycerz pucharów”.
15/21
Krystyna Maria Łybacka
Polityk, doktor nauk matematycznych oraz nauczyciel akademicki Politechniki Poznańskiej.
Posłanka na Sejm I, II, III, IV, V, VI i VII kadencji (1991-2014), minister edukacji narodowej i sportu w rządzie Leszka Millera w latach 2001-2004, deputowana do Parlamentu Europejskiego VIII kadencji (2014-2019).
W latach 1978-1981 należała do PZPR, na początku lat 80. była także krótko członkinią „Solidarności”. Od 1993 była członkiem SdRP. W 1996 została liderką tej partii w Poznaniu, następnie od 1999 była przewodniczącą rady wojewódzkiej Sojuszu Lewicy Demokratycznej w Poznaniu. Od 20 grudnia 1999 do 29 czerwca 2003 była wiceprzewodniczącą zarządu krajowego SLD. Należała także do Stowarzyszenia „Ordynacka”.
W Sejmie pracowała w różnych komisjach, m. in. w Komisji Obrony Narodowej i Komisji do Spraw Służb Specjalnych. W III kadencji była zastępcą przewodniczącego Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży.
1 lipca 2019 ogłosiła zakończenie działalności publicznej.
16/21
Jerzy Miernowski
Nauczyciel, wychowawca i wieloletni wicedyrektor II LO w Lublinie.
Jerzy Miernowski w II Liceum Ogólnokształcącym im. Hetmana Jana Zamoyskiego pracował od 1974 roku. W latach 1990-2004 pełnił funkcję wicedyrektora szkoły.
Nauczyciel i wychowawca wielu pokoleń uczniów był postrzegany jako przyjaciel młodzieży i pracowników, którym zawsze udzielał wsparcia i mądrej rady. Jego specjalnością i pasją była matematyka, ale interesował się sportem.
17/21
Longin Jan Okoń
Prozaik, poeta, publicysta, krytyk literacki, eseista, popularyzator nauki, etnograf i pedagog. Zmarł w Chełmie.
Debiutował tomikiem poezji „Łzy serca” w 1947 roku. W latach 1949-82 pracował w szkolnictwie.
Był m. in. członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, założycielem grupy „Pryzmaty”, działał w Związku Literatów Polskich i honorowym prezesem Chełmskiej Grupy Literackiej „Lubelska 36” oraz twórcą Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Chełmskiej. W 1977 został członkiem Międzynarodowego Ruchu Obrony Praw Indian, a w roku 1992 Polskiego Stowarzyszenia Przyjaciół Indian.
Jego najbardziej znane książki, to „Czerwonoskóry generał”, „Śladami Tecumseha”, „Płonąca preria”, „Przełęcz grozy”.
W 2007 roku otrzymał honorowy tytuł Chełmianina Roku 2006, natomiast w 2012 – honorowe obywatelstwo tego miasta.
18/21
Ewa Żarska
Reporterka telewizyjna, reportażystka, dziennikarka śledcza. Ukończyła polonistykę i dziennikarstwo w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Łodzi.
Pracę zawodową rozpoczęła w bełchatowskim magazynie „Fakty”, następnie pracowała w Radiu Łódź i Telewizji Piotrków. W 2001 roku została korespondentką z województwa łódzkiego Telewizji Polsat, pracowała również dla TVN24 w Łodzi. Od 2015 roku była reporterką w warszawskiej redakcji Polsat News, a od 2016 roku ponownie pracowała dla Polsat News w Łodzi. Przez kilka lat współtworzyła redakcję programu interwencyjnego „Państwo w Państwie”.
W 2017 roku otrzymała nagrodę w konkursie „MediaTory” w kategorii „ReformaTOR” za reportaż telewizyjny „Mała prosiła, by jej nie zabijać” – powstały po półrocznym śledztwie nad zdemaskowaniem podejrzanego o pedofilię Krzysztofa P. „Piotra”. Po emisji programu z materiałem Żarskiej na wniosek Prokuratora Generalnego wznowiono postępowanie w tej sprawie. Za reportaż była również nominowana do nagrody Grand Press w kategorii dziennikarstwo śledcze oraz do Nagrody im. Andrzeja Woyciechowskiego. Opublikowała książkę „Łowca. Sprawa Trynkiewicza”.
19/21
Stefan Józef Hambura
Adwokat. Posiadał obywatelstwo polskie i niemieckie. Zajmował się w imieniu mieszkających w Niemczech polskich rodziców (z mieszanych polsko-niemieckich małżeństw) walką z urzędami ds. młodzieży (Jugendamt), które odebrały im dzieci na rzecz niemieckich współmałżonków.
W 2007 reprezentował Związek Byłych Więźniów Politycznych Hitlerowskich Więzień i Obozów Koncentracyjnych, domagających się od niemieckiego ministerstwa finansów dodatku pielęgnacyjnego oraz zadośćuczynienia. W 2007 był pełnomocnikiem Anny Walentynowicz w wygranej sprawie przeciwko twórcom filmu „Strajk” w reżyserii Volkera Schlöndorffa, którym sąd zakazał utożsamiania bohaterki Agnieszki z działaczką NSZZ „Solidarność”, gdyż historia przedstawiona w filmie znacząco i na niekorzyść jej wizerunku różni się od jej biografii.
Jako pełnomocnik rodzin ofiar katastrofy polskiego Tu-154 w Smoleńsku przyczynił się do skazania w 2019 Tomasza Arabskiego, byłego szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, na 10 miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu na dwa lata. Miał on według sądu dopuścić do lotu rządowego Tupolewa na nieczynne lotnisko Siewiernyj w Smoleńsku.
Był również doradcą polskiego Episkopatu w sprawie Karty Praw Podstawowych UE.
20/21
Henryk Jaskuła
Żeglarz, kapitan jachtowy, z wykształcenia elektryk. Pierwszy Polak i trzeci żeglarz w historii, który samotnie, bez zawijania do portów okrążył Ziemię. Dokonał tego na jachcie Dar Przemyśla.
Urodził się w 1923 roku w Radziszowie, w ubogiej rodzinie. W poszukiwaniu pracy ojciec w 1926 roku wyemigrował do Argentyny. Za przesłane do Polski pieniądze rodzina wybudowała dom , jednak wielki kryzys lat trzydziestych zmusił Jaskułów do emigracji; do Argentyny. W 1943 rozpoczął studia na wydziale elektromechanicznym Uniwersytetu Narodowego w La Placie. Trzy lata później wrócił do Polski. W 1963 zdobył stopień sternika jachtowego, a w 1971 stopień jachtowego kapitana żeglugi wielkiej. W 1979 wyruszył samotnie w trasę dookoła świata.
Rejs trwał 344 dni, a trasa prowadziła z Gdyni, wokół Przylądka Dobrej Nadziei, na południe od Australii i Nowej Zelandii, wokół Przylądka Horn z powrotem do Gdyni, gdzie dotarł 20 maja 1980 roku.
21/21
Jerzy Łapiński
Aktor. W 1963 ukończył Państwową Wyższą Szkołę Filmową, Telewizyjną i Teatralną im. Leona Schillera w Łodzi. Występował w wielu teatrach, m. in. w Teatrze Ziemi Łódzkiej, Teatrze Dolnośląskim w Jeleniej Górze , Teatrze im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu, Teatrze Wybrzeże w Gdańsku i Teatrze Narodowym w Warszawie.
Najdłużej był związany z Teatrem Wybrzeże.
Do jego najwybitniejszych ról należą m. in. Ignacy w „Ślubie” Witolda Gombrowicza, Król Ignacy w „Iwonie, Księżniczce Burgunda” Witolda Gombrowicza, Malvolio w „Wieczorze Trzech Króli” Williama Shakespeare’a, Ojciec w „Historii” Witolda Gombrowicza, Biskup w „Balkonie” Jeana Geneta oraz Książę w „Operetce” Witolda Gombrowicza (wszystkie wyreżyserowane przez Ryszarda Majora).
Był synem aktorki Krystyny Łapińskiej-Gaździńskiej (1920–1967) oraz Ryszarda Gaździńskiego. Był ze strony matki wnukiem aktora Stanisława Łapińskiego, po którym przyjął nazwisko.
Napisz komentarz
Komentarze