Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Magazyn

3 lutego 2019 r.
16:14

Osiedle, mieszkanie, dom - czyli Muzeum Osiedli Mieszkaniowych

Autor: Zdjęcie autora Agdy
0 1 A A

Muzeum Osiedli Mieszkaniowych to najmłodsza muzealna placówka w Lublinie. Wchodzi się do niej przez zakład krawiecki. Atmosfera panuje domowa. Zwiedzający może szperać, zaglądać, wsadzać głowę do szafek i nos w cudze sprawy. Ale pytają tu niespodziewanie: Ile sukienek miałaś, jak się wprowadziłaś?

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować

Jeśli przyjmiemy, że większość muzeów mieści się w historycznych, ważnych obiektach, to Muzeum Osiedli Mieszkaniowych jest w tej większości. Choć wisi nad gwarnym targowiskiem w środku osiedla z bloków i wieżowców.

Pełne zakamarków pomieszczenie pod połamanym dachem to przestrzeń specjalna, bo zaprojektowana przez Zofię i Oskara Hansenów. Targ widoczny z okien MOM jest przy ul.Wileńskiej, a pawilony z nim sąsiadujące to jedne z bardziej charakterystycznych budynków w Lublinie.

- Wiele lat temu to był wielki zakład fryzjerski. Nadal wielu mieszkańców określa naszą lokalizację mówiąc „u fryzjera”. Później tę przestrzeń podzielono i my jesteśmy w miejscu gdzie działał sklep z używaną odzieżą - mówi Paulina Paga z Fundacji Teren Otwarty, inicjatorka powstania MOM.

Żeby ułatwić odnalezienie muzeum twórcy precyzują: vis a vis części jadalnej Baru Chochlik, wejście przez zakład krawiecki, na przeciwko sklepu fryzjerskiego. Proste, prawda?


Gdy byłam tu latem, duże okna w metalowych ramach pokazywały targ tonący w koprze, rabarbarze i skrzynkach z czereśniami. MOM było przestronne, głównym meblem był stół na wysoki połysk, przy którym spotykali się twórcy MOM - każdy, kto tu przychodził i podzielił się z osiedlowymi muzealnikami swoją mieszkaniowo-osiedlową historią.

- Od 50 lat mieszkam na LSM, pamiętam czasy, gdy tu wszystko powstawało, ze śródmieścia dojeżdżał jeden autobus. Chyba numer „5”. Mama jeździła na motorze, był charakterystyczny, bo niebieski - opowiadał pan Jerzy Płatakis, który na początku działalności MOM był jedną z osób dokładających do muzealnych zbiorów swoje opowieści. Wspominał, że gdy jeździł z mamą, był tak mały, że nie sięgał do motocyklowych podnóżków. Dlatego z psiej smyczy były zrobione uchwyty, w które mały Jurek wsuwał stopy jak w strzemiona.


W opowieściach gromadzonych przez Paulinę Pagę i Iwonę Mariańską-Księżniak na potrzeby powstającej wówczas ekspozycji pan Jerzy relacjonował, jak wyglądały mieszkania oddawane spółdzielcom i jak były wykańczane. Jak lokatorzy je urządzali. Jakie były relacje cenowe, czy wkład własny był wówczas znacząca kwotą. Dla MOM ważne są nawet detale. Dziś nazwisko pana Jerzego, wypisane zaraz przy wejściu do MOM, jest w gronie nazwisk osób, które wniosły największy wkład w utworzenie tego dość niezwykłego miejsca.

Założeniem stworzonej ekspozycji było pokazanie osiedla i spółdzielni od idei, po szczegóły i najdrobniejsze elementy realizacji.
- Ekspozycja będzie się zmieniać, chcemy by to mieszkańcy ją tworzyli. Ciekawa jestem, czy się zaangażują. Zobaczymy, czy zagłosują nogami i MOM będzie żyło - zastanawiała się latem Paulina Paga, która przyznawała, że tworząc muzeum inspirowała się projektem Muzeum Społecznego Pawła Laufra i Szymona Pietrasiewicza z 2014 roku. - Różnicą zasadniczą jest to, że oni kupowali przedmioty.


Teraz MOM jest szczelnie wypełnione prezentami.

Na liście darczyńców, ofiarodawców i sympatyków jest grubo ponad setka nazwisk. Wszyscy ważni. Bez względu czy potrzebowali ciężarówki by dostarczyć eksponaty, czy przynieśli jedną popielniczkę. Ci, którzy oddali relacje z niemal całego życia są obok tych, którzy zostawiali tu wspomnienia epizodów z dzieciństwa. Obiektów muzealnych trudno się doliczyć, zwłaszcza, że za chwilę mogą się otworzyć drzwi i ktoś przyjdzie z jakimś przedmiotem lub opowieścią. Całe podliczenie staje się nieaktualne.


Od lata przestrzeń MOM przestała być przestronna. Meble, bibeloty dostarczone przez mieszkańców egzystują z elementami stworzonymi przez organizatorów. Pojawiła się ogromna tablica z planem LSM, na której odwiedzający dokładają swoje lokalizacje „tu mieszkam”, „tu jest moja kawiarnia” itp.

Surowa sklejka, tektura, biel - to współczesność. Historia jest z meblościanek, półek, starych czasopism, puszki po kawie Inka, kostki mydła „Studenckie”, pocztówek, siatki na zakupy, nart. Czegoś przywiezionego z NRD, czegoś wyprodukowanego w ZSRR, czegoś z Czechosłowacji. Eksponatów z dna szuflady - guzika, zdjęć z wczasów pracowniczych, płyt, sukienki.


- Godło miedziane - orzeł bez korony - wisiało w dyrektorskim gabinecie Usług Drogowych (Zakład Transportu i Maszyn Drogowych - przyp. aut.) przy Diamentowej. Kiedy przedsiębiorstwo było likwidowane koleżanka, która tam pracowała, chciała je wyrzucić na śmietnik. Wprawdzie komunistyczny, ale w końcu orzeł. Orła nie wypada przecież wyrzucić. Jak on jest perfekcyjnie wykonany!

Mimo czasów siermiężnych, rzemieślników mieliśmy dobrych. Mówię, że siermiężnych, bo oni nas tak na każdym poziomie spychali na dół, żebyśmy tacy szarzy i byle jacy byli. A myśmy się przed tym nieźle bronili. Ściągało się z Zachodu „Burdy” i kopiowało te wzory - opowiadała pani Krystyna, która co miesiąc przychodziła do MOM z nowym rekwizytem. Każdy, jak godło, miał jakąś niebanalną, soczystą historię.

Historia orła bez korony, który wylądował na ekspozycji jest jedną z ulubionych muzealnych opowieści Pauliny Pagi. Pytana, co w tym morzu zbieranych osiedlowych wspomnień najbardziej się jej podobało, prowadzi do półki z orłem.

- Przychodzili do nas ludzie starsi, którzy wprowadzali się do mieszkań na LSM w latach 60., 70. ubiegłego wieku. Trafiali przysłani przez sąsiadów, znajomych. Były też osoby 30-40 letnie, które z osiedlem wiążą wspomnienia dzieciństwa. Już tu nie mieszkają, nawet wyjechali z Lublina, ale przyszli i wspominali. Przyprowadzali swoje dzieci - wyliczają organizatorzy MOM.


- Na osiedlu im. Adama Mickiewicza zamieszkałam we wczesnych latach 60. Jako pierwszy sprawunek w nowym miejscu kupiłam kalosze. Na ulicy Grażyny nie było wówczas chodnika. Styczeń był mokry, błoto śniegowe. Sklep spożywczy był prawie na drugim końcu ulicy. Tam gdzie obecnie jest apteka - wspomina pani Krystyna Wójcik, która dla MOM napisała „Moje miejsce”, mikro przewodnik po LSM. - Kieruję się w stronę osiedla Piastowskiego. Przejście nad jezdnią - kładka. Kładka wdarła się zgrzytem w parkowy krajobraz. Dlatego nie od razu była akceptowana. Większość przechodziła pod kładką, na dziko. Przyzwyczailiśmy się i korzystamy z kładki dla własnego bezpieczeństwa - pisze dalej. Dwie strony tekstu prezentowanego w takiej formie w jakiej dotarł do muzeum można oglądać w głębi jednego z mebli.


Muzeum do tych prywatnych drobinek, guzików, serwetek i puszek dodaje idee osiedla, które traktuje jako podstawę tożsamości czterech pokoleń mieszkańców Lublina. Opowiada o Hansenach, koncepcji Formy Otwartej. Odnosi się do przedwojennych amerykańskich opracowań idei Jednostki Sąsiedzkiej. Przywołuje XIX wieczne koncepcje brytyjskie mówiące o Miastach-Ogrodach. Mówi o ideałach spółdzielni i praktyce spółdzielczości.

- Słyszeliśmy, że macie muzeum socrealizmu. Podobno otwieracie muzeum PRL. Staramy się, żeby osoby, które trafiły do nas z taką intencją jeszcze wróciły, choć przecież nie chcemy być brani za muzeum socjalizmu. Otworzyliśmy MOM, bo dyskusja o dostępności tanich, higienicznych mieszkań stała się znów aktualna. Przedwojenne Towarzystwa Mieszkaniowe, czy tradycje spółdzielcze, które zawłaszczył PRL, dziś kojarzą się niejednoznacznie. Interesuje nas w jakim stopniu prefabrykowane osiedla wielkopłytowe zapewniały to, czego dziś nie odnajdziemy w inwestycjach deweloperskich. Jak to ukształtowało nasze stosunki do mieszkania, sąsiedztwa, myślenia o mieście - tłumaczy Paulina Paga. Z uśmiechem opowiada o gościach, którzy częstowani kawą komplementują: Nie podajecie w plastikach, tylko w porcelanie. Podoba mi się tu, będę przychodzić.


Symboliczne otwarcie MOM było sąsiedzkie i kameralne. 20 grudnia spotkali się tu współtwórcy, organizatorzy, sympatycy. Nie było urzędników, mediów, gości. Otwarty dla wszystkich będzie za to finisaż. 22 lutego MOM podsumuje tą część projektu. Co będzie dalej zależy od pieniędzy. 22 lutego powinny być już decyzje i scenariusz. Czy muzeum znika z LSM czy zostaje. Czy dzieli się na pięć wędrownych ekspozycji. Czy odwiedzi Tatary, Wapienną. Czy dostanie pieniądze z urzędu marszałkowskiego na włączenie do kolekcji niezwykłych i prekursorskich osiedli istniejących na terenie naszego województwa.


Na razie MOM jest czynne w czwartki i piątki (w godzinach 10-16) i soboty (9-12). Wstęp wolny.

Kuratorami kolekcji są Paulina Paga i Marcin Semeniuk. Za aranżacją stoi Michał Fronk, który także udzielił kuratorskiego wsparcia.

Iwona Mariańska Księżniak i Marta Nazaruk-Napora, przy pomocy Adama Duszyka, Karola Kurnickiego i Piotra Sewruka opiekowali się warstwą badawczą dotyczącą inicjatyw spółdzielczych i partycypacji mieszkańców. Materiały dotyczące Lubelskich Spotkań Plastyków opracował Rafał Lis a udostępniła Europejska Fundacja Kultury Miejskiej. Autorami projektów graficznych MOM są Iwona Drewniak i Michał Fronk.

Muzeum jest finansowane przez Bundeszentrale für Politische Bildung i Urząd Miasta Lublin.

Pozostałe informacje

Adam Skiba
Pogoda na weekend
film

Upalnie, ale sporo chmur - pogoda na weekend

Upały, ale z chmurami. Tradycyjnie w piątek przedstawiamy prognozę pogody przygotowaną przez meteorologów z Instytutu Nauk o Ziemi i Środowisku UMCS. Prezentuje Adam Skiba.

Wisła Grupa Azoty Puławy w ostatniej kolejce zagra najważniejszy mecz sezonu 23/24

Wisła Grupa Azoty chce postawić kropkę nad i w meczu z Pogonią Siedlce

Zapowiada się ciekawa sobota w Puławach. Wisła Grupa Azoty zagra ostatni mecz w sezonie. Walczący o utrzymanie podopieczni Mikołaja Raczyńskiego zmierzą się z drugą w tabeli Pogonią Siedlce, która jeszcze nie przypieczętowała awansu. Pierwszy gwizdek o godz. 14.

Pracownicy firmy DROGMOST mają zacząć pracować przy budowie ulicy Ładnej w poniedziałek.
ZAMOŚĆ

Drogowcy wejdą na Ładną. To część większej inwestycji

Na Lwowskiej prace już trwają, na Ładnej mają się zacząć w poniedziałek. Ta pierwsza jest rozbudowywana, druga powstanie od podstaw. Obie są elementami większej inwestycji, najdroższej z drogowych zaplanowanych na ten rok przez miasto Zamość.

Brak uwagi mógł doprowadzić do tragedii

Brak uwagi mógł doprowadzić do tragedii

Kilka dni temu w Łukowie na ul. 11 Listopada doszło do wypadku, w skutek którego kierująca samochodem osobowym potrąciła nastolatkę jadącą rowerem.

Euro 2024 coraz bliżej. Czy w Lublinie będzie strefa kibica?

Euro 2024 coraz bliżej. Czy w Lublinie będzie strefa kibica?

Flagi, szaliki, okrzyki zachwytu i wspólne westchnięcia po zmarnowanych okazjach — to atmosfera towarzysząca kibicom w trakcie występów Polaków na międzynarodowych turniejach. Ci, którzy nie mogą być na miejscu występu z naszymi reprezentantami często wybierają się do tzw. stref kibica. Sprawdziliśmy, czy przed zbliżającym się EURO 2024 w Lublinie pojawi się takie miejsce.

Łukasz Mierzejewski po pięciu latach żegna się z Avią Świdnik

Łukasz Mierzejewski żegna się z Avią Świdnik

Po pięciu latach Avia Świdnik będzie miała nowego trenera. Kontrakt Łukasza Mierzejewskiego, który wygasa 30 czerwca nie zostanie przedłużony. W czwartek żółto-niebiescy oficjalnie poinformowali, że w klubie dojdzie do zmiany szkoleniowca.

Moc atrakcji dla kobiet od kobiet. Dla zdrowia, urody i rozrywki
25 maja 2024, 11:00

Moc atrakcji dla kobiet od kobiet. Dla zdrowia, urody i rozrywki

Porady fizjoterapeutów, konsultacje dietetyczne, pokazy kosmetyczne i mnóstwo innych atrakcji czeka na wszystkie panie, które w sobotę (25 maja) wybiorą się do Galerii Twierdza w Zamościu na wydarzenie "Kobiety-Kobietom". Z okazji Dnia Matki organizuje je Stowarzyszenie Lokalnie i Globalnie.

Imprezy klubowe w Lublinie – 24-25 maja
24 maja 2024, 19:00

Imprezy klubowe w Lublinie – 24-25 maja

Lublin nie zwalnia tempa i nie zasypia. Imprezuje przez cały czas. Przed nami weekend. W gotowości są już wszystkie lubelskie kluby. Specjalnie dla was przygotowaliśmy krótki przewodnik po najlepszych imprezach w mieście. Oto nasze propozycje.

Tajemnice skrzynki elektrycznej: Jak działa instalacja elektryczna w Twoim domu?

Tajemnice skrzynki elektrycznej: Jak działa instalacja elektryczna w Twoim domu?

Instalacja elektryczna w każdym domu jest sercem systemu zasilającego każde urządzenie, od lamp po komputery. Chociaż często jest niewidoczna, ukryta za ścianami i w skrzynkach elektrycznych, jej znaczenie jest nie do przecenienia. W tym artykule przyjrzymy się, jak skonstruowana jest domowa instalacja elektryczna, jakie role pełnią poszczególne jej elementy oraz jakie tajemnice kryje każda skrzynka elektryczna.

Ewolucja iPhone'a - od symbolu luksusu do narzędzia codzienności

Ewolucja iPhone'a - od symbolu luksusu do narzędzia codzienności

Od momentu swojego debiutu w 2007 roku, iPhone nie tylko odmienił sposób, w jaki ludzie komunikują się i korzystają z technologii, ale także stał się ikoną współczesnej kultury. Ewolucja iPhone'a jest zarówno historią innowacji technologicznych, jak i opowieścią o zmieniających się potrzebach społeczeństwa oraz roli smartfonów w życiu codziennym.

Jak wybrać odpowiednią przyczepkę rowerową dla dzieci?

Jak wybrać odpowiednią przyczepkę rowerową dla dzieci?

Rodzinna przejażdżka rowerowa to świetny pomysł na spędzenie wolnego czasu, na przykład w weekend. Takową można zaplanować nawet z półrocznym dzieckiem, a do tego celu przyda się odpowiednia przyczepka dla małego pasażera.

Zespół Defis dzisiaj po raz kolejny gościł będzie na lubelskich Bronowicach podczas gali organizowanej przez Społeczny Komitet Mieszkańców Lublina. Wstęp na koncert wolny
Patronat Dziennika Wschodniego

Będą medale i… gwiazdy disco polo. Bronowice świętują 25-lecie Społecznego Komitetu Mieszkańców

Społeczny Komitet Mieszkańców Lublina – Bronowice to jedna najstarszych i najprężniej działających organizacji społecznych w mieście. Dziś z okazji srebrnego jubileuszu w ramach Bronowickich Kulturaliów zaprasza na VII Wojewódzką Gala dla Dzieci, Młodzieży i Dorosłych z Niepełnosprawnościami, która odbędzie się na terenach zielonych i sportowych Szkoły Podstawowej nr 33 przy ulicy Pogodnej 19 w Lublinie. Będą medale i wyróżnienia, a także występy artystyczne m.in. lubelskich utalentowanych, młodych artystów - Gracjany Górki oraz Maska Belniaka, a także znanych i lubianych w całym kraju gwiazd disco polo, zespołów Playboys i Defis. Wstęp wolny.

Orlen Oil Motor Lublin jedzie do Leszna po wygraną

Orlen Oil Motor Lublin jedzie do Leszna po szóste zwycięstwo

W meczu otwarcia szóstej kolejki Orlen Oil Motor zmierzy się w piątek (godz. 18) w gościach z Fogo Unią Leszno. Celem Bartosza Zmarzlika i spółki jest oczywiście kolejna wygrana i umocnienie się na pierwszymi miejscu w tabeli.

Znalazł niewybuch w szczerym polu
Tomaszów Lubelski

Znalazł niewybuch w szczerym polu

Przedwczoraj mieszkaniec gminy Krynice powiadomił tomaszowską jednostkę policji o tym, że w rowie melioracyjnym w Polanach leży przedmiot przypominający niewybuch. Funkcjonariusze z Tomaszowa Lubelskiego natychmiast zabezpieczali znalezisko do czasu przyjazdu patrolu saperskiego.

Krystyna Maciąg
Dzień Wschodzi
film

Taniec i medycyna: 45 lat pasji Zespołu Pieśni i Tańca Uniwersytetu Medycznego w Lublinie

Dzisiejszy poranek w naszym studio był wyjątkowo barwny i energiczny. Mieliśmy zaszczyt gościć Zespół Pieśni i Tańca Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, który obchodzi swoje 45-lecie.

ALARM24

Widzisz wypadek? Jesteś świadkiem niecodziennego zdarzenia?
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

Kliknij i dodaj swojego newsa!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium