Paweł Puzio
– Od wielu lat współpraca z POLREGIO nie układa się zgodnie z naszymi oczekiwaniami. Pogarszająca się z roku na rok pozycja rynkowa spółki, która nie jest wstanie konkurować ze spółkami samorządowymi, nie daje podstaw do oceny, że jest to solidny partner,z którym można prowadzić długoterminową współpracę – mówi marszałek Jarosław Stawiarski.
W jego ocenie problemem ma być m.in. brak środków na inwestycje, brak zaangażowania większościowego właściciela (Skarbu Państwa) oraz brak jasnej koncepcji dalszego funkcjonowania spółki. Marszałek wskazuje też na sytuację w innych regionach – w województwie lubuskim dochodzi od wielu lat do odwoływania kilkudziesięciu pociągów dziennie, a koszty realizacji usługi rosną kilkadziesiąt procent rocznie. Nie można dopuścić do podobnych sytuacji w województwie lubelskim.
RAPORT EY I DECYZJA O WŁASNEJ SPÓŁCE
Zarząd Województwa Lubelskiego zlecił niezależnej firmie opracowanie strategii biznesowej dla nowego podmiotu przewozów pasażerskich. Autorem analizy jest Ernst & Young. Wnioski – według samorządu – potwierdziły obawy dotyczące przyszłości POLREGIO w obecnej strukturze. Stąd decyzja o powołaniu spółki Lubelskie Koleje sp. z o.o. W przyjętej koncepcji ma to być jednoosobowa spółka zależna od Województwa z kapitałem zakładowym 5 mln zł (5 tys. udziałów po 1000 zł każdy).
Jak tłumaczy wicemarszałek Piotr Breś, nowa spółka nie od razu zastąpi obecnego operatora. – Do końca 2030 r. obowiązuje umowa z POLREGIO. W okresie przejściowym Lubelskie Koleje mają przede wszystkim odpowiadać za zarządzanie taborem należącym do województwa – w modelu tzw. „poolu taborowego”, czyli odpłatnego udostępniania pojazdów przewoźnikowi realizującemu przewozy w ramach obowiązującej umowy – podkreśla wicemarszałek Breś.
Docelowo spółka ma przygotować się do startu w postępowaniu konkurencyjnym o obsługę przewozów po 2030 r. (w tle są wymogi unijne i IV pakiet kolejowy).
POLREGIO ODPOWIADA
Polregio tymczasem chwali sobie obecne zasady. – Współpracę z województwem lubelskim – będącym współwłaścicielem spółki POLREGIO – oceniamy bardzo dobrze. Łączy nas dążenie do zapewnienia w regionie transportu publicznego o możliwie najwyższej jakości – ocenia, Jakub Leduchowski, zastępca dyrektora, rzecznik prasowy POLREGIO S.A. - Jako przewoźnik wywiązujemy się z zawartej umowy i jesteśmy otwarci na dalszą współpracę. Efektem naszych wspólnych działań jest np. systematyczny wzrost zlecanej nam przez samorząd pracy przewozowej, czy też uruchomienie nowego połączenia Warszawa – Chełm.
W odniesieniu do kolejowych planów UMWL, spółka POLREGIO ma jasne stanowisko. – Decyzje dotyczące modelu organizacji regionalnych przewozów kolejowych po zakończeniu obecnej umowy należą do Województwa – kończy dyrektor Leduchowski.
Decyzja o własnym przewoźniku pojawia się w momencie, gdy samorząd województwa realizuje pięć dużych projektów w ramach programu Kolej+. Wszystkie wnioski złożone przez region dostały dofinansowanie, a 8 listopada 2022 r. samorząd podpisał pięć umów z PKP PLK. Szacunkowa wartość inwestycji to 3,452 miliarda zł netto, przy wkładzie województwa na poziomie 15 proc., czyli 517,4 mln zł netto. Łącznie prace mają objąć ok. 316 km linii (budowa, modernizacja, elektryfikacja).
W pakiecie są m.in.:
- rewitalizacja połączenia Chełm – Włodawa (ok. 51 km)
- nowe połączenie Lublin – Łęczna (pierwotnie z odcinkiem do Bogdanki, teraz już bez tego fragmentu)
- elektryfikacja linii nr 30 Łuków – Lublin (ok. 107 km)
- prace na liniach 69 i 72 Rejowiec – Zawada – Zamość Szopinek z łącznicą omijającą stację Zawada
- budowa linii Szastarka – Janów Lubelski – Biłgoraj wraz z poprawą dostępności w rejonie Kraśnika.
W połowie 2024 r. PKP PLK rozpoczęły ogólnopolski przegląd opłacalności projektów Kolej+ (ze względu na wzrost kosztów i spory społeczne). Pierwsze spotkanie w tej sprawie UMWL – PKP PLK odbyło się 26 lipca 2024 r., a łącznie przeprowadzono ok. 16 spotkań – w większości z inicjatywy Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego.
Na trzech zadaniach uzgodniono już zmiany i „optymalizacje”. W sprawie linii Lublin – Łęczna/Bogdanka, po wzroście kosztów do 855 mln zł, wskazano optymalizację do 509,3 mln zł. PKP PLK zaproponowały rezygnację z odcinka Łęczna – Bogdanka, zmianę przebiegu w Łęcznej (stacja w centrum) oraz podniesienie prędkości do 160 km/h. W zamian samorząd uzgodnił m.in. bezkolizyjny przejazd na drodze do lotniska i łącznicę do terminala cargo.
W przypadku linii Chełm – Włodawa koszty zredukowano z 620 mln zł do 428 mln zł. Nowy pomysł na tę linię obejmuje podział na dwa etapy: rewitalizacja i budowa nowego odcinka wjazdu do Włodawy oraz utrzymanie dojazdu do centrum w wariancie uzgodnionym z lokalnymi samorządami.
Elektryfikacja linii Łuków – Lublin ma kosztować ok.535,8 mln zł (w pierwotnym planie był to koszt 609 mln zł). Nowy pomysł na tę linię zakłada redukcję liczby podstacji z 9 do 7 oraz lepsze skomunikowanie Małaszewicz.
W dwóch pozostałych projektach rozmowy trwają. W przypadku odcinka prowadzącego przez Zamość w tle są m.in. uzgodnienia konserwatorskie i obszar UNESCO, a w projekcie Szastarka – Janów – Biłgoraj PKP PLK proponują m.in. zmianę przebiegu (częściowo w korytarzu S19), podniesienie prędkości do 160 km/h i rezygnację z budowy linii Kraśnik – Kraśnik Fabryczny ze względu na protesty i kwestie środowiskowe.
SAMORZĄD NA “TAK”
Beneficjentami programu kolejowego w Lubelskiem będą mieszkańcy powiatu włodawskiego. – Linia kolejowa nr 81 Chełm – Orchówek z przedłużeniem do Włodawy to jeden z projektów ujętych w programie Kolej+. Jest to projekt, którego celem jest likwidacja wykluczenia komunikacyjnego, w tym przywracanie połączeń kolejowych oraz modernizacja linii znajdujących się obecnie w złym stanie technicznym – mówi Piotr Gorgol, wicestarosta włodawski odpowiedzialny za program kolejowy w tym powiecie.
Jego zdaniem realizacja inwestycji powinna dać impuls komunikacyjny i społeczny dla powiatu włodawskiego, a także wesprzeć lokalną gospodarkę. – Mam tu na myśli poprawę ruchu turystycznego w Okunince i Włodawie, wygodniejszy dostęp do szkół średnich i miejsc pracy dla mieszkańców Rudej Huty, Woli Uhruskiej i Sobiboru, a także wsparcie przewozów dla przemysłu drzewnego – dodaje wicestarosta.
Docelowo linia kolejowa z Chełma przez Włodawę powinna zostać połączona z Parczewem, a następnie z Warszawą. – To może przyczynić się do szybkiego rozwoju naszego regionu. Obecnie projekt modernizacji linii nr 81 znajduje się na etapie planistycznym, a wszystkie uwagi mieszkańców jako samorządowcy przekazujemy dyrekcji oraz projektantom Polskich Kolei Państwowych. Dotychczas większość z nich została uwzględniona. Mamy nadzieję, że modernizacja linii nr 81 Chełm – Wola Uhruska – Okuninka – Włodawa, przebiegającej przez malownicze tereny Sobiborskiego Parku Krajobrazowego, zostanie zrealizowana w najbliższych latach.
NOWE POCIĄGI ZA PONAD 192 MLN ZŁ
Zdaniem marszałka Stawiarskiego infrastruktura to jedno – ale bez taboru i stabilnego przewoźnika efektów nie będzie. Na początku października 2025 r. podpisaliśmy umowę z H. Cegielski – Fabryka Pojazdów Szynowych na dostawę czterech elektrycznych zespołów trakcyjnych do 31 października 2029 r. Wartość zamówienia to ponad 192,3 mln zł. Region stara się o dofinansowanie zakupu z programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027.
Nowe pojazdy mają oferować co najmniej 176 miejsc siedzących, przestrzeń na rowery (8 miejsc plus kolejne 8 po rekonfiguracji), klimatyzację, system informacji pasażerskiej, udogodnienia dla osób z niepełnosprawnościami oraz prędkość do 160 km/h. Mają obsługiwać m.in. trasy w stronę Terespola, Białej Podlaskiej, Łukowa, Dęblina, Puław, Chełma czy Kraśnika, a w przyszłości również do miejscowości objętych inwestycjami Kolej+.
Władze województwa podkreślają, że nie są w tych decyzjach odosobnione. 8 grudnia 2025 r. Sejmik Województwa Lubuskiego podjął jednogłośnie uchwałę o powołaniu własnej spółki przewozowej.
– My nie chcemy dopuścić do sytuacji, z jaką od wielu lat musi mierzyć się region lubuski, dlatego podejmujemy inicjatywę pięć lat przed końcem umowy z POLREGIO – argumentuje marszałek Stawiarski.
Komentarze