Nauka poprzez doświadczenie, interdyscyplinarność i ograniczenie mediów społecznościowych – jakie zmiany czekają szkołę?

– Przede wszystkim nastawiamy się na to, aby polska szkoła – obok przekazywania wiedzy, z czym radzi sobie całkiem dobrze – kształtowała także kompetencje osobiste, społeczne oraz poczucie sprawczości uczniów. Badania pokazują, że jeśli chodzi o poczucie przynależności do szkoły, ciekawość i zainteresowanie nauką, polscy uczniowie wypadają słabo, często najgorzej wśród krajów Unii Europejskiej – mówiła Katarzyna Lubnauer w Szkole Podstawowej nr 52 w Lublinie.

Resort, wzorując się na takich krajach jak Singapur czy Irlandia, które w ostatnich latach wprowadziły reformy oświatowe, stara się wypracować nowe programy nauczania, które miałyby rozwijać w młodych ludziach ciekawość wiedzy.

– Stąd na lekcjach, poza wiedzą teoretyczną, pojawią się doświadczenia edukacyjne. Przykładowo w ramach przyrody uczniowie będą wychodzić do parku i badać drzewa rosnące w ich okolicy – mówi Lubnauer.

Pojawią się też moduły o charakterze przekrojowym. Mogą to być moduły: klimatyczny, finansowy, edukacji medialnej, bezpieczeństwa czy kultury. Będą one realizowane na różnych przedmiotach – przykładowo edukacja medialna pojawi się na języku polskim, edukacji obywatelskiej oraz informatyce.

Kolejną zmianą, jaką zapowiedziało ministerstwo, jest tydzień projektowy, podczas którego uczniowie, wykorzystując wiedzę zdobytą na różnych przedmiotach, będą realizować projekty interdyscyplinarne.

– Praca w grupie pozwoli im rozwijać umiejętności współpracy, planowania, kompetencje liderskie oraz inne zdolności niezbędne we współczesnym świecie – mówiła ministra.

Reforma od nowego roku szkolnego obejmie także przedszkola. Nacisk kładziony będzie na aktywność fizyczną (w tym przebywanie na świeżym powietrzu), rozwój kompetencji społecznych i manualnych oraz ograniczenie kontaktu z ekranami. Koalicja Obywatelska zapowiedziała również projekt ograniczający dostęp do mediów społecznościowych dla dzieci do 15. roku życia.

Nowe i zmodyfikowane przedmioty

Przedmiot przyroda będzie realizowany od klasy czwartej do szóstej w wymiarze trzech godzin tygodniowo. Będzie miał charakter interdyscyplinarny, łącząc elementy biologii, geografii, fizyki i chemii. Łączna liczba godzin przedmiotów przyrodniczych wzrośnie z 20 do 21.

– Wprowadzamy również zajęcia praktyczno-techniczne, obejmujące m.in. podstawowe umiejętności życiowe – od prostych prac manualnych po czynności codziennego użytku – zapowiedziała Lubnauer. – Polska szkoła musi uczyć zarówno wiedzy głębokiej, która zostaje z człowiekiem na całe życie, jak i rozbudzać ciekawość oraz motywację do uczenia się przez całe życie – podkreśliła.

Wsparcie dla nauczycieli i dyrektorów

Kolejna reforma edukacji to wyzwanie przede wszystkim dla dyrektorów szkół i nauczycieli. Ministerstwo uspokaja jednak, że zmiany nie mają charakteru rewolucyjnego. Do reformy przygotowani zostaną zarówno pedagodzy, jak i rodzice. To oni w praktyce mają decydować o tym, jak zmiany będą przebiegać.

Nauczyciele mają być wspierani poprzez organizację konferencji i szkoleń, wsparcie kuratoriów, szkolenia z cyfryzacji, a także bezpłatne studia podyplomowe, m.in. z matematyki i języków obcych.

Weto prezydenta

Przypomnijmy, że prezydent Karol Nawrocki w grudniu zawetował nowelizację Prawa oświatowego wprowadzającą reformę edukacji „Kompas Jutra”, argumentując, że zawiera ona elementy ideologiczne i jest „próbą indoktrynacji”, a także że mogłaby wprowadzić chaos organizacyjny w szkołach.

– Weto pana prezydenta ma niewielki wpływ na to, co się dzieje, ponieważ okazało się, że jesteśmy w stanie dostosować podstawę programową do dotychczas obowiązującego prawa. Przez weto opóźniła się jednak dotacja podręcznikowa, która ma zwiększyć fundusze, jakie otrzymują szkoły na zakup podręczników – powiedziała Katarzyna Lubnauer.

Kalendarz reformy

Od 1 września 2026 r. zacznie obowiązywać nowa podstawa programowa w przedszkolach oraz w klasach I i IV szkół podstawowych.
Od 1 września 2027 r. nowe podstawy programowe zaczną obowiązywać w klasach I szkół ponadpodstawowych.
W 2031 roku po raz pierwszy przeprowadzone zostaną egzaminy w nowej formule (egzamin ósmoklasisty oraz matura dla absolwentów liceów ogólnokształcących).
W 2032 roku po raz pierwszy przeprowadzone zostaną egzaminy w nowej formule dla absolwentów techników.