Przyszłe mamy dbają o zdrowie dzieci. I wykonują badania prenatalne

Program badań prenatalnych ma na celu wczesne wykrycie ryzyka wystąpienia wad rozwojowych płodu, ich diagnostykę oraz w wybranych przypadkach rozpoczęcie leczenia jeszcze w trakcie ciąży. Jak podkreślają specjaliści, ma to szczególne znaczenie w kontekście rosnącego wieku kobiet rodzących.

W Polsce tzw. późne ciąże stanowią obecnie od 8 do 10 proc. wszystkich porodów. Po 35. roku życia wzrasta ryzyko problemów zdrowotnych w trakcie ciąży oraz wystąpienia wad u dziecka, dlatego regularna diagnostyka prenatalna staje się coraz ważniejszym elementem opieki nad przyszłymi mamami.

Z programu może skorzystać każda ciężarna. Warunkiem jest skierowanie od lekarza prowadzącego ciążę, które musi zawierać informację o jej zaawansowaniu.

– W województwie lubelskim jest 11 poradni, które realizują program badań prenatalnych. Badania można zrobić w Lublinie, Białej Podlaskiej, Chełmie i Zamościu – mówi Małgorzata Bartoszek, rzecznik prasowy Lubelskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ.

Badania prenatalne dzielą się na nieinwazyjne i inwazyjne. Pierwsze są całkowicie bezpieczne dla matki i dziecka, nie ingerują w środowisko płodu i nie wiążą się z ryzykiem powikłań. Należą do nich m.in. badania USG oraz testy biochemiczne wykonywane z krwi. To właśnie one stanowią podstawę diagnostyki przesiewowej.

Badania inwazyjne przeprowadza się natomiast wtedy, gdy wyniki wcześniejszych testów są nieprawidłowe lub niejednoznaczne. Polegają one na pobraniu do analizy płynu owodniowego lub fragmentów tkanek płodu. Do tej grupy zaliczają się m.in. amniopunkcja genetyczna, biopsja kosmówki czy kordocenteza. Wykonuje się je wyłącznie w przypadku wyraźnych wskazań medycznych i po uzyskaniu zgody pacjentki.

W 2025 roku z badań prenatalnych w ramach programu NFZ skorzystały w regionie dokładnie 10 684 kobiety. Zdaniem ekspertów rosnące zainteresowanie diagnostyką to efekt większej świadomości zdrowotnej przyszłych rodziców oraz szerszego dostępu do świadczeń.