Kamil Pomorski
Dzień, w którym zatrzymał się czas
Wszystko zaczęło się w krwawą niedzielę, 11 lipca 1943 roku, gdy oddziały ukraińskich nacjonalistów z OUN i UPA przeprowadziły skoordynowany atak na ponad sto polskich wsi. Tysiące rodzin zostało napadniętych w zaskoczeniu, często w trakcie niedzielnych nabożeństw w kościołach rzymskokatolickich. Tylko w tym jednym dniu, nierzadko w niezwykle okrutny sposób, zamordowano około 10 tysięcy Polaków – kobiet, mężczyzn oraz bezbronnych dzieci, których jedyną „winą” była ich narodowość.
Tamten czarny lipiec stał się kulminacyjnym punktem dramatu trwającego w latach 1943–1946, który pochłonął życie około 150 tysięcy obywateli II Rzeczypospolitej, rekrutujących się głównie z ludności wiejskiej. By trwale wyryć te wydarzenia w świadomości pokoleń, mocą ustawy sejmowej z 4 czerwca 2025 roku ustanowiono oficjalny Narodowy Dzień Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na ziemiach wschodnich II RP.
Nie tylko ofiary. Hołd dla Sprawiedliwych
Chełmskie obchody, organizowane przez Stowarzyszenie „Pamięć i Nadzieja” nieprzerwanie od 2009 roku, niosą za sobą jeszcze jedno, niezwykle ważne przesłanie. Oprócz oddania czci ofiarom, organizatorzy kładą mocny akcent na pielęgnowanie pamięci o Sprawiedliwych Ukraińcach.
Mowa o ludziach, którzy w chwilach próby wykazali się heroiczną odwagą, ryzykując życiem własnym i swoich najbliższych. Wielu z nich zapłaciło najwyższą cenę za niesienie pomocy polskim sąsiadom lub za stanowczą odmowę wzięcia współudziału w masowych zbrodniach.
Program uroczystości rocznicowych w Chełmie
Tegoroczne wydarzenia religijno-patriotyczne zaplanowano na najbliższą niedzielę, 12 lipca 2026 roku, w godzinach 9:00 – 12:00. Warto dodać, że data ta splata się bezpośrednio z innym ważnym świętem państwowym – Dniem Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej.
Oficjalny harmonogram uroczystości przedstawia się następująco:
- Godzina 9:00 – Uroczysta Msza Święta w intencji pomordowanych, odprawiona w Bazylice pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny na Górze Chełmskiej.
- Godzina 11:00 – Oficjalne zgromadzenie u stóp pomnika „Piety Wołyńskiej”, zlokalizowanego na Skwerze im. 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK przy Al. Marszałka Józefa Piłsudskiego. W tym miejscu przewidziano powitanie gości oraz przybyłych mieszkańców Chełma, okolicznościowe wystąpienia zaproszonych prelegentów, a także uroczyste złożenie wieńców.
Do wzięcia udziału w obchodach osobiście zaprasza Józef Górny, Prezes Zarządu Stowarzyszenia „Pamięć i Nadzieja” w Chełmie. Ponadczasowym drogowskazem dla tych uroczystości pozostają słowa św. Jana Pawła II, który przypominał, że "Naród, który nie zna swojej przeszłości, umiera i nie buduje przyszłości".
Komentarze