Najważniejsze zmiany w skrócie
Co | Do 31 grudnia 2026 r. | Od 1 stycznia 2027 r. |
| Płaca minimalna (brutto) | 4806 zł | 4950 zł |
| Minimalna podstawa zasiłku chorobowego (pełny etat) | 4147,10 zł | 4271,35 zł |
| Najniższy zasiłek chorobowy (80%) za dzień | 110,59 zł | 113,90 zł |
| Praca na drugim etacie w czasie L4 | grozi utratą zasiłku za całe zwolnienie | możliwa, jeśli L4 nie wystawiono z tego tytułu |
| Okres zasiłkowy przy kilku tytułach ubezpieczenia | – | jeden, wspólny dla wszystkich tytułów |
L4 w jednej pracy, praca w drugiej – co dokładnie się zmienia
Kto ma dwa tytuły do ubezpieczenia chorobowego, np. etat w sklepie i pół etatu w biurze, dziś w praktyce musi przerwać pracę w obu miejscach. Ustawa zasiłkowa mówi wprost, że ubezpieczony traci prawo do zasiłku za cały okres zwolnienia, jeśli w czasie orzeczonej niezdolności do pracy „wykonuje pracę zarobkową” (art. 17 ust. 1).
Od 1 stycznia 2027 roku wchodzi w życie nowy art. 17 ust. 1d: „Jeżeli jednak praca zarobkowa w ramach określonego tytułu może być wykonywana z uwagi na rodzaj tej pracy, na żądanie ubezpieczonego można nie wystawić zwolnienia od pracy z tego tytułu”.
W praktyce oznacza to trzy rzeczy:
- Decyduje rodzaj pracy, a nie wygoda. Magazynier ze złamaną ręką nie będzie dźwigał, ale jako księgowy pracujący przy komputerze może dalej pracować.
- Inicjatywa należy do pacjenta. Lekarz nie wystawi zwolnienia z danego tytułu tylko na Twoje żądanie, więc o drugiej pracy trzeba mu powiedzieć podczas wizyty.
- Trzeba poinformować płatnika. Zgodnie z art. 17 ust. 1e ubezpieczony „jest obowiązany poinformować płatnika składek (…) o okresie, na który zostało mu wystawione zwolnienie od pracy z innego tytułu”.
Uwaga! Do 31 grudnia 2026 roku nowe zasady jeszcze nie obowiązują. Praca u drugiego pracodawcy w czasie L4 nadal może kosztować zasiłek za całe zwolnienie, nawet jeśli to zupełnie inna praca.
Przykłady sytuacji, w których druga praca jest możliwa, i pułapki, na które warto uważać, zebrano w poradniku o L4 przy dwóch pracodawcach.
Jeden okres zasiłkowy, niezależnie od liczby etatów
Druga zmiana dotyczy limitu dni, za które przysługuje zasiłek. Okres zasiłkowy wynosi co do zasady 182 dni, a przy gruźlicy lub chorobie w czasie ciąży – 270 dni (art. 8 ustawy zasiłkowej). Od stycznia nowy art. 9 ust. 4 przesądza: „Niezależnie od liczby tytułów ubezpieczenia chorobowego ustala się jeden okres zasiłkowy”.
Ten jeden okres obejmuje też sytuację, w której ktoś korzysta z nowej możliwości i ma L4 tylko z jednego tytułu. Limit 182 dni liczy się więc wspólnie dla wszystkich miejsc pracy. Po jego wyczerpaniu zostaje wniosek o świadczenie rehabilitacyjne albo powrót do pracy.
Wyższy minimalny zasiłek chorobowy od stycznia

Od 1 stycznia 2027 roku płaca minimalna wynosi 4950 zł brutto. Od niej liczy się najniższą podstawę zasiłku. Art. 45 ust. 1 ustawy zasiłkowej stanowi, że podstawa wymiaru zasiłku z tytułu pracy w pełnym wymiarze „nie może być niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71 % tego wynagrodzenia”.
Wyliczenie na 2027 rok:
- minimalna podstawa: 4950 zł − 678,65 zł składek = 4271,35 zł,
- stawka dzienna: 4271,35 zł ÷ 30 = 142,38 zł,
- zasiłek 80%: 113,90 zł brutto za dzień.
Przykład: Pani Anna zarabia płacę minimalną i od 11 stycznia 2027 roku przez 10 dni jest na zwolnieniu. W grudniu zarabiała jeszcze 4806 zł, ale jej podstawa nie może być niższa od minimalnej obowiązującej w miesiącu choroby. Dostanie co najmniej 10 × 113,90 zł = 1139 zł brutto, a nie 1105,90 zł.
Ta sama zasada dotyczy wynagrodzenia chorobowego, które pracodawca wypłaca przez pierwsze 33 dni choroby w roku (14 dni u osób po 50. roku życia). Ile wynosi pensja na rękę i jakie inne kwoty rosną razem z nią, wyjaśnia zestawienie o płacy minimalnej w 2027 roku.
Co obowiązuje już od kwietnia 2026 roku
Zmiany od stycznia to ostatni etap reformy L4. Od 13 kwietnia 2026 roku obowiązują już m.in.:
- definicja pracy zarobkowej – to „każda czynność mająca charakter zarobkowy, niezależnie od stosunku prawnego będącego podstawą jej wykonania”, z wyjątkiem czynności incydentalnych wymuszonych istotnymi okolicznościami; ustawa zastrzega, że „istotną okolicznością nie może być polecenie pracodawcy” (art. 17 ust. 1a),
- definicja aktywności niezgodnej z celem zwolnienia – działania, które utrudniają lub wydłużają leczenie, z wyłączeniem zwykłych czynności dnia codziennego (art. 17 ust. 1b),
- szersze prawo do kontroli – zwolnienia sprawdza ZUS, a każdy pracodawca może skontrolować pracownika w okresie, za który płaci wynagrodzenie chorobowe (art. 68 ust. 1d).
Odebranie maila służbowego „bo szef prosił” nadal może więc zostać uznane za pracę zarobkową. Wyjątkiem są czynności incydentalne, ale polecenie pracodawcy nie jest istotną okolicznością.
Najczęstsze pytania
Czy od 2027 roku mogę być na L4 w jednej pracy i pracować w drugiej? Tak, od 1 stycznia 2027 roku, jeśli rodzaj drugiej pracy pozwala ją wykonywać mimo choroby, a lekarz na Twoje żądanie nie wystawi zwolnienia z tego tytułu. O okresie zwolnienia z innego tytułu musisz poinformować płatnika składek.
Ile wynosi najniższy zasiłek chorobowy w 2027 roku? Przy pełnym etacie co najmniej 113,90 zł brutto za dzień przy stawce 80%. Wynika to z minimalnej podstawy 4271,35 zł, liczonej od płacy minimalnej 4950 zł.
Czy przy dwóch etatach dostanę dwa razy po 182 dni zasiłku? Nie. Od 2027 roku obowiązuje jeden okres zasiłkowy niezależnie od liczby tytułów ubezpieczenia (art. 9 ust. 4 ustawy zasiłkowej).
Czy mały pracodawca może skontrolować moje L4? Tak. Od 13 kwietnia 2026 roku każdy pracodawca może kontrolować wykorzystywanie zwolnienia w okresie, za który wypłaca wynagrodzenie chorobowe. Wątpliwości rozstrzyga ZUS.
Podsumowanie
Rok 2027 przynosi dwie zmiany, które odczuje większość pracowników na L4: wyższy najniższy zasiłek, 113,90 zł zamiast 110,59 zł dziennie, oraz koniec zasady „chory wszędzie albo nigdzie” przy kilku tytułach ubezpieczenia. Do końca grudnia 2026 roku obowiązują jednak dotychczasowe przepisy, więc praca na drugim etacie w czasie zwolnienia wciąż grozi utratą zasiłku. Od 1 stycznia 2027 roku zwolnienie można wziąć tylko z tego tytułu, w którym choroba naprawdę uniemożliwia pracę, ale trzeba o to poprosić lekarza i poinformować płatnika.
Źródła: - Ustawa z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 26), art. 13 i art. 43 pkt 3 - Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 września 2026 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2027 r. (Dz.U. 2026 poz. 1213) - Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 8, 9, 17, 45 i 68
Stan prawny: 15 listopada 2026 r. Materiał przygotowała redakcja serwisu IleL4.pl, który wyjaśnia zasady zwolnień lekarskich, zasiłków i prawa pracy na podstawie aktualnych przepisów.

Komentarze