Czermno: Wykopali skarby z XIII wieku. Teraz muszą zainwestować w ochronę

– Skarby, czyli kosztowności znajdowane przez archeologów w trakcie wykopalisk, można policzyć na palcach – podkreśla prof. Andrzej Kokowski, szef Instytutu Archeologii UMCS. Udało się to Arturowi Troncikowi i Marcinowi Piotrowskiemu. Badając kompleks osadniczy stolicy Grodów Czerwieńskich w Czermnie (gm. Tyszowce) wiosną natknęli się cenną biżuterię. UMCS poinformowała o tym dopiero wczoraj. – Wszystko, co działo się z tymi znaleziskami, zostało okryte tajemnicą – mówi prof. Kokowski. – Skarby poddano kosztownym i mozolnym zabiegom konserwatorskim oraz szczegółowym badaniom – dodaje. Pieniądze na badania dał UMCS, ale także uczelnie i instytuty z Niemiec i Danii. Ich wyniki miały określić wartość znaleziska. Ale tej naukowcy nie zdradzają. – Nie pozwala nam na to umowa z ubezpieczycielem. Ale to jest naprawdę kosmiczne kwoty – mówi prof. Kokowski. Skarb został ukryty w trakcie najazdu wojsk tatarskich na Grody Czerwieńskie w połowie XIII wieku. Naukowcy znaleźli go więc po ponad 750 latach! Biżuteria po raz pierwszy zostanie pokazana publicznie 14 grudnia na specjalnym posiedzeniu Senatu UMCS w Bibliotece Głównej uczelni. – Potem ekspozycja będzie otwarta dla publiczności – mówi Anna Guzowska, rzecznik UMCS. – Z zachowaniem wszystkich nadzwyczajnych środków bezpieczeństwa i ostrożności – zaznacza Kokowski. Później skarb trafi do Muzeum w Tomaszowie Lubelskim, które jest jego prawnym właścicielem. Na początek do… magazynu. – Bo jest odpowiednio chroniony – usłyszeliśmy wczoraj w muzeum. Na otwartej ekspozycji biżuteria zostanie pokazana dopiero, gdy muzeum zapewni odpowiedni system bezpieczeństwa w salach wystawowych. W kolejce do pokazania skarbu już zgłosili się Niemcy i Włosi. To kilkadziesiąt sztuk biżuterii z XIII wieku, ze srebra, złoconego srebra i kamieni szlachetnych. M.in. zausznice (rodzaj kolczyków noszonych na otaczającym czoło pasku), bransolety i pierścienie. Precjoza należały do osób rządzących w tym czasie grodem w Czermnie (od XI do XIV wieku gród należał do Książąt Ruskich). – To przykład najwyższego kunsztu złotniczego rusko-bizantyńskich jubilerów – podkreśla prof. Kokowski.