Kamil Pomorski
W piątek, 15 maja 2026 roku, Chełmski Dom Kultury stał się miejscem szczególnego spotkania. Pracownicy, studenci, absolwenci, przedstawiciele władz, służb mundurowych, środowiska naukowego, instytucji publicznych, ochrony zdrowia, branży lotniczej i partnerów gospodarczych świętowali 25-lecie Państwowej Akademii Nauk Stosowanych w Chełmie.
To był jubileusz uczelni, która przez ćwierć wieku przeszła drogę od regionalnej inicjatywy do jednego z najważniejszych w Polsce ośrodków kształcenia praktycznego. Szczególnie mocno wybrzmiało to w kontekście lotnictwa – dziedziny, która stała się znakiem rozpoznawczym chełmskiej Akademii.
Uczelnia zbudowana z uporu
Historia PANS rozpoczęła się w 2001 roku, gdy powołano Państwową Wyższą Szkołę Zawodową w Chełmie. Wtedy była to decyzja odważna, nieoczywista i wymagająca wiary w potencjał miasta. Dziś z tamtej idei wyrosła uczelnia publiczna, która kształci w obszarach nauk ścisłych, inżynieryjno-technicznych, społecznych, humanistycznych, rolniczych, medycznych i lotniczych.
Pierwszym rektorem był prof. ucz. dr hab. Józef Zając, który kierował uczelnią w latach 2001–2016 i budował jej fundamenty. W kolejnych latach rozwój kontynuował prof. ucz. dr hab. inż. Arkadiusz Tofil, rektor w latach 2016–2024. W 2022 roku Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa stała się Państwową Akademią Nauk Stosowanych, a od 2024 roku uczelnią kieruje prof. ucz. dr Beata Fałda.
Podczas gali rektor podkreślała, że jubileusz jest świętem wspólnoty – ludzi, którzy przez lata tworzyli uczelnię, rozwijali ją i wierzyli w siłę edukacji. 25-lecie Akademii było więc nie tylko momentem dumy, ale również refleksji nad drogą od śmiałej idei do nowoczesnej instytucji kształcącej kolejne pokolenia specjalistów.
Lotnicza marka Chełma
Jednym z najważniejszych dorobków uczelni jest kształcenie lotnicze. PANS w Chełmie jest dziś największą cywilną lotniczą uczelnią w Polsce, przygotowującą kadry dla polskiego i światowego lotnictwa.
Przez 25 lat jej mury opuściło prawie 9 tysięcy absolwentów, w tym około 500 pilotów samolotowych i śmigłowcowych. To liczby, które pokazują skalę rozwoju uczelni, ale też jej realny wpływ na rynek pracy i rozpoznawalność Chełma poza regionem.
Za tym sukcesem stoi infrastruktura, która dla wielu miast tej wielkości pozostaje poza zasięgiem: Akademicki Port Lotniczy, lotnisko w Depułtyczach Królewskich, zaplecze symulatorowe i laboratoryjne, a także Centrum Studiów Inżynierskich oraz Centrum Symulacji Medycznej.
Praktyka zamiast pustej teorii
PANS od początku budowała swoją tożsamość wokół kształcenia praktycznego. To uczelnia, która chce odpowiadać na potrzeby rynku pracy, a nie tylko opisywać je w programach studiów.
Studenci korzystają z nowoczesnych laboratoriów, zaplecza medycznego, infrastruktury lotniczej i przestrzeni współpracy transgranicznej. Akademia rozwija także potencjał naukowy, wspiera inicjatywy przedsiębiorcze i pomaga studentom w uzyskiwaniu patentów na innowacyjne pomysły.
Misją uczelni pozostaje łączenie nowoczesności z tradycją oraz praktyki z wiedzą akademicką. W planach jest dalsza rozbudowa bazy laboratoryjnej i aktualizowanie oferty edukacyjnej tak, by nadążała za zmianami w gospodarce, technologii, medycynie i lotnictwie.
Odznaczenia dla tych, którzy budowali Akademię
Jednym z najważniejszych momentów gali było wręczenie odznaczeń państwowych, resortowych i uczelnianych osobom szczególnie zasłużonym dla rozwoju PANS.
Medal „Za zasługi dla obronności kraju”, nadany przez Ministra Obrony Narodowej, otrzymał prof. ucz. dr hab. Józef Zając – senator RP, członek senackiej Komisji Obrony Narodowej, prorektor ds. rozwoju PANS i inicjator powstania Akademickiego Portu Lotniczego oraz lotniska Depułtycze Królewskie.
Medalami Komisji Edukacji Narodowej uhonorowano wykładowców i pracowników Akademii: dr. Jarosława Kapelusznego, dr Iwonę Lasek-Surowiec, Sylwię Maciuk, dr. Piotra Mazura i Łukasza Puzio.
Odznaką honorową „Zasłużony dla Rolnictwa” wyróżniono: prof. dr hab. inż. Annę Kocirę, dr. inż. Rafała Kornasa oraz dr inż. Ewę Stamirowską-Krzaczek.
Szczególny charakter miały tytuły i medale „Zasłużony dla Państwowej Akademii Nauk Stosowanych w Chełmie”, przyznane osobom zaangażowanym w powstanie i rozwój uczelni w pierwszych latach jej działalności. Wśród wyróżnionych znaleźli się m.in. prof. dr hab. inż. Jerzy Buzek, dr Jarosław Gowin, dr Krzysztof Grabczuk, prof. ucz. dr hab. inż. Arkadiusz Tofil oraz prof. ucz. dr hab. Józef Zając.
Wieczór pamięci, muzyki i wdzięczności
Gala miała podniosły, ale nie tylko oficjalny charakter. Była wieczorem wspomnień, wdzięczności i spotkań ludzi, którzy w różnych momentach współtworzyli chełmską uczelnię. Uroczystość uświetnił koncert Bożeny Zawiślak-Dolny, cenionej śpiewaczki operowej pochodzącej z Chełma, której towarzyszył pianista i kompozytor Piotr Selim. Finałowym akcentem był występ zespołu Cookies Band.
Muzyka dobrze dopełniła atmosferę jubileuszu – święta instytucji, która zrodziła się z marzeń, ale przetrwała dzięki codziennej pracy wielu pokoleń.
Akademia jako część miasta
Przez 25 lat PANS stała się czymś więcej niż uczelnią. Jest jednym z filarów Chełma: przyciąga studentów, buduje specjalistyczne kadry, wzmacnia lokalną gospodarkę i zmienia wizerunek miasta.
W czasach, gdy średnie miasta walczą o młodych ludzi, miejsca pracy i nowe funkcje rozwojowe, obecność nowoczesnej uczelni publicznej ma znaczenie strategiczne. Szczególnie takiej, która nie zamyka się w jednej dziedzinie, lecz łączy inżynierię, medycynę, rolnictwo, nauki społeczne, humanistykę i lotnictwo.
Jubileusz 25-lecia PANS w Chełmie nie był więc tylko rocznicą instytucji. Był historią o tym, jak edukacja może zmienić miasto i dać regionowi nowe ambicje.
Po ćwierćwieczu Akademia nie zamyka swojej historii. Przeciwnie – patrzy dalej: ku nowym laboratoriom, nowym kierunkom, sztucznej inteligencji, branży lotniczej i studentom, którzy dopiero zaczną pisać kolejne rozdziały chełmskiej Alma Mater.
Komentarze