Krajowa Konferencja Europe Goes Local pod hasłem „Od krajowej strategii do lokalnego działania - wspólnie o polityce młodzieżowej” odbyła się w dniach 16-17 listopada w Warszawie. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli samorządów, organizacji pozarządowych i instytucji zajmujących się pracą z młodzieżą.
Jednym z punktów pierwszego dnia konferencji było podziękowanie Miastu Lublin za zaangażowanie w rozwój programu Europe Goes Local w Polsce. Wydarzeniu towarzyszyło również wręczenie certyfikatów samorządom uczestniczącym w pilotażowym programie mentoringowym.
Polityka młodzieżowa jest od lat jednym z kluczowych obszarów działań Lublina. Doświadczenia związane z rozwojem Europejskiej Stolicy Młodzieży 2023, wsparciem młodych ludzi oraz rozwojem miejsc i narzędzi partycypacji są dziś wykorzystywane także w wymianie doświadczeń z innymi samorządami zarówno w Polsce, jak i na świecie. To dla nas ważne podziękowanie, ale przede wszystkim potwierdzenie, że warto dzielić się doświadczeniem i pokazywać, jak razem z młodymi ludźmi możemy budować przyszłość miasta - mówi Krzysztof Żuk, prezydent Lublina.
Od Europejskiej Stolicy Młodzieży do stałych programów
Zaangażowanie Lublina w europejską współpracę dotyczącą młodzieży wiąże się przede wszystkim z doświadczeniami zdobytymi w 2023 roku. To właśnie wtedy miasto, jako pierwsze w Polsce, nosiło tytuł Europejskiej Stolicy Młodzieży.
Przez cały rok realizowano projekty społeczne, kulturalne, edukacyjne i obywatelskie, których istotnym założeniem było nie tylko organizowanie wydarzeń dla młodych mieszkańców, lecz również umożliwienie im samodzielnego przygotowywania inicjatyw.
Według miejskiego podsumowania w latach 2022-2023 na realizację założeń programu Europejskiej Stolicy Młodzieży przeznaczono blisko 13 mln zł. Wsparto ponad tysiąc inicjatyw młodzieżowych, rozwijano Szkolne Budżety Obywatelskie, programy przedsiębiorczości i wolontariatu, a także utworzono sieć ośmiu miejsc przeznaczonych dla młodych ludzi.
Zakończenie roku Europejskiej Stolicy Młodzieży nie oznaczało rezygnacji z tych działań. W lutym 2024 roku Rada Miasta przyjęła dokument "Miasto Młodych. Polityka młodzieżowa Lublina", wyznaczający kierunki współpracy samorządu z młodzieżą.
Dokument obejmuje między innymi kwestie zdrowia i dobrostanu młodych osób, edukacji, rynku pracy, mieszkalnictwa, transportu, rozwoju zainteresowań, wolontariatu oraz uczestnictwa w życiu publicznym.
Jego adresatami są przede wszystkim osoby w wieku od 13 do 26 lat, związane z Lublinem poprzez miejsce zamieszkania, naukę, pracę lub realizowanie swoich zainteresowań.
Miejsca, w których młodzi mogą decydować
Jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów lubelskiej polityki młodzieżowej jest sieć Przestrzeni Młodych. To miejsca, w których można bezpłatnie spędzać czas, spotykać się, rozwijać zainteresowania, uczestniczyć w warsztatach, a także realizować własne przedsięwzięcia.
Wśród takich lokalizacji znajdują się między innymi Przestrzeń Młodych HEJ!, Baobab, Po prostu Fajne Miejsce czy Spójnik.
Istotnym założeniem ich funkcjonowania jest współtworzenie programu przez samą młodzież. W poszczególnych przestrzeniach działają grupy młodzieżowe, które mogą proponować wydarzenia i współdecydować o sposobie wykorzystania dostępnych miejsc.
Sieć, która w 2023 roku obejmowała osiem lokalizacji, została rozbudowana do dziesięciu. Dołączyły do niej Przestrzeń Rozwoju Pasji przy ul. Górskiej oraz Centrum Informacji i Rozwoju Młodzieży przy ul. Lubartowskiej.
Młodzież otrzymuje pieniądze na własne pomysły
Innym przykładem praktycznego angażowania młodych mieszkańców jest Miejski Aktywator Młodzieżowy, czyli program mikrograntów przeznaczonych na realizację inicjatyw społecznych i obywatelskich.
W czwartej edycji programu, przeprowadzonej w 2026 roku, zgłoszono 27 projektów o łącznej wartości 122,5 tys. zł. Dofinansowanie otrzymało 20 przedsięwzięć, na które przeznaczono łącznie 50 tys. zł.
Na liście znalazły się między innymi projekty integracyjne, ekologiczne, edukacyjne, wydarzenia kulturalne i działania dotyczące praw obywatelskich.
Założeniem programu jest przekazanie młodym mieszkańcom nie tylko środków na realizację pomysłów, ale również wsparcia organizacyjnego. Uczestnicy mogą korzystać z pomocy animatorów oraz szkoleń dotyczących przygotowania i prowadzenia projektów.
Lublin dzieli się doświadczeniem z innymi miastami
Znaczenie wyróżnienia przyznanego podczas warszawskiej konferencji wiąże się także z rolą Lublina jako miejsca wymiany doświadczeń.
W maju 2026 roku miasto znalazło się na trasie wizyty studyjnej uczestników programu mentoringowego Europe Goes Local. Przedstawiciele samorządów z różnych części Polski odwiedzili wówczas Kielce, Lublin i Warszawę.
Podczas pobytu w Lublinie zapoznawali się między innymi z funkcjonowaniem Urban Labu oraz sieci przestrzeni młodzieżowych. Rozmawiano także o współpracy miasta z organizacjami pozarządowymi i o sposobach włączania młodych mieszkańców w projektowanie miejskich działań.
Lublin angażuje się ponadto w międzynarodowy projekt URBACT "YOUth SPACE LINK". Jego celem jest dzielenie się rozwiązaniami dotyczącymi tworzenia i prowadzenia przestrzeni młodzieżowych. Projekt realizowany będzie do 2028 roku, a lubelska sieć takich miejsc została wcześniej wyróżniona jako Dobra Praktyka URBACT.
Nie wystarczy zapytać młodych o zdanie
Kwestia rzeczywistego wpływu młodzieży na decyzje podejmowane przez samorządy była jednym z tematów warszawskiej konferencji.
Uczestnicy rozmawiali o diagnozowaniu potrzeb młodych mieszkańców, finansowaniu polityki młodzieżowej, współpracy z organizacjami społecznymi oraz praktycznych problemach związanych z angażowaniem młodzieży w życie lokalnych społeczności.
O doświadczeniach Lublina opowiadała Agnieszka Parol-Górna, dyrektorka Biura Polityki Młodzieżowej Urzędu Miasta Lublin.
Skuteczna polityka młodzieżowa wymaga przede wszystkim poznania potrzeb młodych ludzi i stworzenia im warunków do aktywnego działania. W Lublinie rozwijamy ją systemowo, łącząc zaangażowanie różnych wydziałów i jednostek miejskich ze współpracą z organizacjami społecznymi, instytucjami oraz samą młodzieżą. Zależy nam, aby młodzi ludzie nie tylko korzystali z miejskich inicjatyw, ale także mieli realny wpływ na ich kształt i decyzje dotyczące przyszłości miasta – podkreśla Agnieszka Parol-Górna.
W tym podejściu konsultacje społeczne są jedynie jednym z etapów współpracy. Ważne staje się również zapewnienie młodym ludziom odpowiednich narzędzi, środków finansowych i możliwości samodzielnego podejmowania działań.
Czym właściwie jest Europe Goes Local?
Europe Goes Local to europejska inicjatywa rozwijana od 2017 roku, której celem jest podnoszenie jakości pracy z młodzieżą na poziomie lokalnym. Powstała dzięki współpracy narodowych agencji programu Erasmus+ i ich partnerów.
Jednym z efektów tej współpracy było opracowanie Europejskiej Karty Lokalnej Pracy z Młodzieżą, zaprezentowanej w 2019 roku. Dokument wskazuje zasady, które mogą pomagać samorządom i organizacjom w tworzeniu dobrej jakości działań młodzieżowych.
Polska jest pełnoprawnym członkiem inicjatywy Europe Goes Local od 1 lipca 2025 roku. Za rozwój krajowego programu mentoringowego odpowiada Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji.


Komentarze