Janusz Cieszyński, polityk Prawa i Sprawiedliwości, niegdyś wiceprezydent Chełma, były podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia i minister cyfryzacji w drugim rządzie Mateusza Morawieckiego, aktualnie poseł na Sejm, stworzył interaktywną mapkę Polski z analizą dostępności porodówek.
Z mapy Cieszyńskiego wychodzi, że w całym kraju jest siedemdziesiąt pięć gmin, z których dojazd do najbliższej porodówki zajmuje od czterdziestu pięciu minut do godziny. Aż dziesięć z nich leży na Lubelszczyźnie:
- Gmina Sławatycze - 52 minuty,
- Gmina Sosnówka - 50 minut,
- Gmina Parczew - 48 minut,
- Gmina Dębowa Kłoda - 48 minut,
- Gmina Podedwórze - 58 minut,
- Gmina Sosnowica - 47 minut,
- Gmina Wyryki - 57 minut,
- Gmina Hanna - 56 minut,
- Gmina Stary Brus - 46 minut,
- Gmina Janów Lubelski - 45 minut.
Ale są też liczne przykłady gmin, gdzie odległość do najbliższej porodówki jest bliska czterdziestu pięciu minut: Kodeń, Tuczna, Terespol, Drelów, Wisznice, Milanów, Wohyń, Urszulin, Cyców, Puchaczów, Ludwin, Siedliszcze, Hańsk, Włodawa, Wola Uhruska, Jabłoń, Czemierniki, Komarówka Podlaska.
W połowie maja pisaliśmy: „Postanowiliśmy poprosić o komentarz Narodowy Fundusz Zdrowia. W lubelskim oddziale NFZ zostaliśmy odesłani do rzecznika prasowego NFZ. NFZ przekierował nas zaś do Ministerstwa Zdrowia. MZ zignorowało nasze zapytanie, choć ustawowy termin na udzielenie przez ministerstwo lub inny organ władzy publicznej odpowiedzi na zapytanie dziennikarskie w ramach dostępu do informacji publicznej wynosi nie więcej niż czternaście dni od dnia złożenia wniosku. Minęły dwa miesiące. Ponowiliśmy pytanie. Minęły dwa tygodnie. Nie otrzymaliśmy żadnej odpowiedzi.”
Ministerstwo Zdrowia odpowiada
Po publikacji artykułu otrzymaliśmy odpowiedź z działu komunikacji Ministerstwa Zdrowia.
- Jak Ministerstwo Zdrowia ocenia wpływ tak długiego czasu dojazdu do porodówek, a jest to nawet powyżej 50 minut w części gmin na Lubelszczyźnie, na bezpieczeństwo pacjentek i noworodków. Czy istnieją określone standardy maksymalnego czasu dojazdu do oddziału położniczego?
- Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy dostępności opieki okołoporodowej w ramach Schematu Zabezpieczenia Opieki Szpitalnej, opracowywanego na podstawie zapisów działań Krajowego Planu Transformacji, z przeznaczeniem do wykorzystania w wojewódzkich planach transformacji. W ramach tych prac tworzona jest interaktywna mapa zabezpieczenia opieki szpitalnej w zakresie położnictwa i ginekologii, oparta na rzeczywistych czasach dojazdu. W toku konsultacji ze środowiskiem położników i ginekologów, w tym z konsultantem krajowym i konsultantami wojewódzkimi, analizowany jest obecnie określony czas dojazdu samochodem osobowym po drogach publicznych jako graniczny poziom dostępności terytorialnej, wykorzystywany jako punkt odniesienia w ocenie bezpieczeństwa pacjentek.
- Czy Ministerstwo Zdrowia planuje działania mające na celu poprawę dostępności opieki okołoporodowej w tych rejonach, na przykład poprzez kontraktowanie nowych oddziałów, wsparcie istniejących porodówek lub rozwój alternatywnych form opieki?
- Ministerstwo Zdrowia planuje działania ukierunkowane na zapewnienie bezpieczeństwa opieki okołoporodowej i utrzymanie dostępności terytorialnej świadczeń, w szczególności na obszarach oddalonych od oddziałów ginekologiczno-położniczych. Celem Ministerstwa Zdrowia, realizowanym poprzez Schemat Zabezpieczenia Opieki Szpitalnej, jest zapobieganie działaniom organów właścicielskich, prowadzącym do likwidacji oddziałów położniczych, jeżeli mogłoby to skutkować pogorszeniem dostępności terytorialnej opieki okołoporodowej. Innymi działaniami podejmowanymi w zakresie poprawy dostępności okołoporodowej jest między innymi rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 stycznia 2026 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego. Celem rozporządzenia jest dostosowanie zakresu świadczeń gwarantowanych do aktualnych potrzeb zdrowotnych i uwarunkowań organizacyjnych opieki nad kobietą w ciąży, kobietą rodzącą, kobietą w okresie połogu i noworodkiem, realizowanej przy udziale co najmniej jednej położnej.
- Jakie kryteria decydują o utrzymaniu lub likwidacji porodówek w mniejszych miejscowościach i czy w kontekście przedstawionych danych Ministerstwo Zdrowia rozważa zmianę podejścia do finansowania takich placówek na terenach o utrudnionym dostępie?
- Decyzje dotyczące likwidacji oddziałów położniczych są każdorazowo podejmowane przez organy właścicielskie danego podmiotu. Ministerstwo Zdrowia prowadzi natomiast analizy zakresu położnictwa w ramach Schematu Zabezpieczenia Opieki Szpitalnej. Kluczowe znaczenie w tych analizach mają w szczególności: rola oddziału w zapewnieniu dostępności terytorialnej opieki okołoporodowej, liczba realizowanych porodów, poziom referencyjny oddziału oraz wpływ ewentualnych zmian w sieci świadczeniodawców na czas dojazdu pacjentek. Ministerstwo Zdrowia analizuje również określony czas dojazdu jako graniczny standard dostępności terytorialnej, wykorzystywany do oceny bezpieczeństwa pacjentek i identyfikacji lokalizacji wymagających szczególnej ochrony lub wzmocnienia - informują nas przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia.

Komentarze