Pamięć wyryta w granicie. Kolejny etap odnowy żołnierskich mogił przy zamojskiej Rotundzie

Przetarg rozstrzygnięty. Zwycięzca z lokalnym doświadczeniem

Do przetargu na renowację mogił stanęło sześć przedsiębiorstw. Za najkorzystniejszą uznano ofertę złożoną przez firmę Kamieniarstwo GRANBUD z miejscowości Chyża pod Zamościem. Zwycięski podmiot wycenił realizację zadania na kwotę nieco ponad 147 tys. zł, co okazało się propozycją znacznie niższą od zakładanego przez samorząd budżetu, wynoszącego ponad 328 tys. zł. Wykonawca ma już doświadczenie w podobnych pracach na tym obiekcie.

Prace obejmą odnowienie 19 nagrobków zlokalizowanych w sektorze VI oraz 4 w sektorze V. Zdemontowane zostaną dotychczasowe betonowe krzyże i obramowania mogił, które ustąpią miejsca nowym elementom z granitu. Z kolei zabytkowe tabliczki z piaskowca przejdą gruntowną renowację. Zlecenie przewiduje także uzupełnienie żwirowej nawierzchni wokół pomników, wyrównanie terenu, nawiezienie ziemi i posianie nowej trawy.

Realizacja inwestycji jest możliwa dzięki pozyskaniu wysokiej dotacji z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Groby i cmentarze wojenne w kraju”.

Mury przesiąknięte historią

Rotunda Zamojska to jeden z najważniejszych i najbardziej przejmujących zabytków w regionie. Obiekt powstawał w latach 1825–1831 jako działobitnia usytuowana około pół kilometra od murów Twierdzy Zamość, a pracami przy jego budowie kierował francuski inżynier wojskowy Jan Chrzciciel de Grandville Malletski.

Najtragiczniejszy karty w historii tego miejsca zapisała jednak II wojna światowa. Niemieckie Gestapo urządziło w obiekcie więzienie śledcze i masowy plac egzekucji. Według szacunków badaczy w murach budowli i na przyległym terenie zamordowano nawet 8 tys. osób – głównie Polaków, Żydów oraz obywateli Związku Radzieckiego.

Miejsce pamięci otwarte dla każdego

Po zakończeniu działań wojennych w obiekcie utworzono Mauzoleum Martyrologii Zamojszczyzny, a dojazdową trasę nazwano Drogą Męczenników Rotundy. Samorząd od lat sukcesywnie dba o to, by zarówno sama budowla, jak i przyległy cmentarz wojenny były godnie utrzymane.

„Rotunda wraz z otaczającymi ją mogiłami stanowi bezcenne świadectwo bolesnej historii naszego regionu. Prowadzone etapami prace renowacyjne pozwalają godnie upamiętnić tych, którzy oddali tu życie” – podkreślają urzędnicy zamojskiego magistratu.

Wojenne mauzoleum pozostaje udostępnione dla odwiedzających bezpłatnie. W sezonie letnim obiekt można zwiedzać od godziny 7:00 do zmierzchu, natomiast w okresie zimowym w godzinach 10:00–16:00.