– Jan Wydra urodził się w Ciecierzynie, niedaleko Lublina. Był związany z Bractwem św. Łukasza, a znaczną część swojej artystycznej drogi spędził również w Kazimierzu Dolnym nad Wisłą. Łączyły go z Lublinem liczne związki, między innymi bliska przyjaźń z Józefem Czechowiczem. Jest więc wiele wątków, które wiążą artystę z naszym miastem i muzeum – mówi dr hab. Katarzyna Mieczkowska, dyrektor Muzeum Narodowego w Lublinie.
Co ciekawe, artysta już w latach 30. XX wieku starał się o zorganizowanie wystawy w lubelskim muzeum. Wtedy się nie udało. Dziś, po latach, jego twórczość wreszcie doczekała się tu dużej prezentacji. Pomysł na wystawę wyszedł od Klary Sadkowskiej, która przygotowała ekspozycję i jest jej kuratorką. Zamiast tradycyjnej prezentacji biografii i dorobku malarza zaproponowała zestawienie jego prac z dziełami dawnych mistrzów europejskich. Wśród nich znaleźli się m.in. Pieter Bruegel, Hieronim Bosch i Rembrandt.
– Głównym bohaterem wystawy jest oczywiście Jan Wydra, ale pokazujemy go w dialogu z mistrzami. Chciałam w nietypowy sposób zaprezentować jego twórczość, która była bardzo różnorodna. Choć artysta żył zaledwie 35 lat, jego osobowość twórcza i sposób malowania wyraźnie się zmieniały. Artysta sięgał do różnych kierunków, w tym znanych ze sztuki nowoczesnej. Widać tu wpływy secesji, trochę postimpresjonizmu. Najbardziej ciekawa twórczość jest z połowy lat 20. Charakterystyczne dla niego jest operowanie światłem, monumentalne kompozycje, wielofiguralne, ale też ciemna, mistyczna kolorystyka – wyjaśnia Klara Sadkowska.
Skąd pomysł na takie zestawienie twórców? Ważną rolę odegrały tu związki Wydry z Bractwem św. Łukasza i nauczaniem Tadeusza Pruszkowskiego. W warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych Pruszkowski zachęcał swoich uczniów do poznawania warsztatu dawnych mistrzów. Liczyły się dobre rzemiosło, znajomość technik malarskich i solidne przygotowanie warsztatowe. Nie chodziło jednak o kopiowanie cudzych dzieł, ale o poznanie tradycji i umiejętne wykorzystywanie jej we własnej twórczości.
– Te powiązania są czasem bardziej, czasem mniej widoczne. Zachęcam do własnych interpretacji. Myślę, że są to obrazy, nad którymi można naprawdę długo się zatrzymać – mówi kuratorka.
Dzieła z kilku europejskich krajów
Jedną z atrakcji ekspozycji są prace wypożyczone z zagranicznych muzeów. Do Lublina trafiły dzieła z Niderlandów, Belgii i Czech, a także z polskich zbiorów. Wśród instytucji, które użyczyły swoje kolekcje, znalazły się m.in. Rijksmuseum, Het Noordbrabants Museum w 's-Hertogenbosch, Narodowa Galeria w Pradze i Muzeum Literatury w Pradze.
Szczególnie interesująco prezentuje się cykl Pietera Bruegla Starszego „Siedem grzechów głównych”. Ważnym punktem wystawy jest również obraz Pietera Bruegla Młodszego. Jak podkreśla kuratorka, to właśnie on stanowi swoiste centrum ekspozycji, wokół którego zestawiono dwie monumentalne prace Jana Wydry.
Nie zabrakło także mniejszych realizacji i prac związanych z działalnością wydawniczą artysty. Dzięki temu można zobaczyć, jak szerokie były jego zainteresowania i jak różnorodnie pracował.
Osiem nowych odkryć
Przygotowanie wystawy przyniosło również niespodzianki. W trakcie prac udało się odnaleźć i zidentyfikować osiem nieznanych wcześniej rysunków i prac malarskich Jana Wydry. To ważne odkrycie, bo jego twórczość wciąż nie jest w pełni rozpoznana. Część dzieł znajduje się w kolekcjach prywatnych, do których nie zawsze łatwo dotrzeć. Klara Sadkowska ma nadzieję, że wystawa zainteresuje publiczność postacią artysty i zachęci do dalszych poszukiwań jego prac.
Wystawie towarzyszyć będą oprowadzania kuratorskie i edukacyjne, a także wykłady poświęcone prezentowanym zagadnieniom. Pierwsze takie spotkanie zaplanowano na 22 listopada o godz. 12.00. Kolejne odbędą się 28 i 29 listopada, również o godz. 12.00. W grudniu oprowadzania będą organizowane w piątki o godz. 16.00 oraz w niedziele o godz. 12.00. Udział w nich będzie wliczony w cenę biletu na wystawę. Przygotowano również katalog, który pozwala szerzej poznać twórczość Jana Wydry.
Ekspozycja będzie dostępna dla zwiedzających do początku marca.
Komentarze