Studia za darmo tylko raz - szczegóły zmian w szkolnictwie wyższym

To najważniejsze zapisy nowelizacji Ustawy o szkolnictwie wyższym, która w poniedziałek trafiła do konsultacji międzyresortowych. Zmiany, które proponuje Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, obejmą setki tysięcy pracowników uczelni i studentów. Choćby takich, jak 22-letnia Emila z niewielkiej miejscowości pod Łęczną. Właśnie kończy III rok ekonomii na lubelskim UMCS. A po wakacjach planuje rozpoczęcie studiów na drugim kierunku: ogrodnictwie na Uniwersytecie Przyrodniczym. - Idzie mi na tyle dobrze, że mogę sobie pozwolić na drugi kierunek - tłumaczy Emila. - Tym bardziej że marzy mi się własny sklep ogrodniczy. Każda dodatkowa wiedza może się przydać. Emila chce studiować dwa dzienne kierunki jednocześnie. - Tak sobie poukładam zajęcia, że dam radę - zapowiada. - Ale gdybym miała za jedne z nich płacić, musiałabym zrezygnować. Po prostu mnie nie stać. Zgodnie z nowelizacją ustawy, od roku akademickiego 2010/11 za darmo będzie można studiować tylko na jednym kierunku. Za każdy kolejny trzeba będzie płacić. Według raportu Banku Światowego, na bezpłatnych uczelniach studiują dzieci z zamożniejszych rodzin. A aż 60 proc. studentów musi korzystać z płatnych studiów. Minister nauki liczy, że dzięki ograniczeniom znajdzie się dla nich więcej miejsc na bezpłatnych uczelniach publicznych. - Osób, które studiują dwa kierunki naraz, jest naprawdę dużo. Ale taką konieczność wymusza na młodych ludziach rynek pracy, który wymaga wszechstronnego wykształcenia - mówi Joanna Reszko-Zygmunt, rzecznik UMCS. - Konieczność płacenia za studiowanie drugiego kierunku może wielu osobom utrudnić ścieżkę kariery. - Wielu z tych studentów będzie musiało zrezygnować z drugiego kierunku. Albo uczyć się tak, żeby być wśród najlepszych na uczelni - dodaje Iwona Czajkowska-Deneka, rzecznik Politechniki Lubelskiej. 10 proc. najlepszych na każdej uczelni będzie mogło za darmo studiować dwa kierunki. To nie koniec nowości. W nowelizacji ustawy znalazł się też zapis o limitowaniu przez ministra miejsc na studiach na uczelniach publicznych. Teraz szkoły wyższe same decydują, ilu przyjąć studentów. Od ich liczby zależy wysokość dotacji, które dostają z budżetu. Resort nauki chce też, by uczelnie przyznawały więcej stypendiów socjalnych, a mniej naukowych. Projekt zakłada, że 75 proc. rządowych środków dla studentów będzie przeznaczonych na stypendia socjalne, a 25 proc. na naukowe (obecnie jest po połowie). Po miesięcznych konsultacjach nowelizacja ustawy trafi na posiedzenie rządu, a po wakacjach pod głosowanie Sejmu.