Europoseł Krzysztof Hetman i Zbigniew Michalak, prezes Lubelskiego Forum Pracodawców, przedstawili propozycje wsparcia gospodarczego dla Polski Wschodniej. Przekonywali, że wojna w Ukrainie, zagrożenie ze strony Rosji i powtarzające się alerty bezpieczeństwa coraz mocniej odbijają się na gospodarce województwa lubelskiego. Zagraniczni inwestorzy rezygnują z przedsięwzięć, miejscowe firmy wstrzymują rozwój, a branża turystyczna traci klientów.
Przełomem może być nowy budżet Unii Europejskiej na lata 2028–2034.
- W ciągu najbliższych kilku dni ma zostać przedstawiona nowa propozycja budżetu unijnego po roku 2027. Ma się w niej znaleźć wsparcie dla regionów przygranicznych, które znalazły się w trudnej sytuacji, dotknięte wojną w Ukrainie i tym wszystkim, co się wokół niej dzieje. Na ten cel ma zostać przeznaczone 10 miliardów euro. Podkreślam, że to moja wiedza kuluarowa z Brukseli - mówi Krzysztof Hetman.
Lek na lęki inwestorów
Europoseł z PSL przypomina, że już w marcu 2026 roku wspólnie z Lubelskim Forum Pracodawców rozpoczął starania o dodatkowe wsparcie dla regionów wschodnich. Do Komisji Europejskiej trafiło blisko 30 stanowisk przygotowanych przez organizacje samorządowe i gospodarcze.
- Od samego początku uważaliśmy, że musimy wyjść z konkretną propozycją. Cierpi turystyka, zahamowane zostały inwestycje, zarówno przez inwestorów zewnętrznych, jak i naszych rodzimych przedsiębiorców. Po tych wszystkich wydarzeniach, których kumulacja nastąpiła w ostatnich miesiącach, po alertach i rosyjskiej rakiecie, która pod koniec lipca spadła na teren naszego województwa, przedsiębiorcy wyhamowali inwestycje. To może mieć bardzo negatywne skutki gospodarcze w dłuższej perspektywie, choć uważam, że te skutki już teraz odczywamy - podkreśla Hetman.
Jednym z najważniejszych problemów jest brak możliwości ubezpieczenia inwestycji od zagrożeń związanych z konfliktem zbrojnym.
- Przedsiębiorcy zastanawiają się, czy realizować inwestycje w sytuacji, w której na teren zakładu produkcyjnego może spaść coś, co przyleci ze wschodu. Rakieta albo dron. I co wtedy? Nikt nie chce ubezpieczać od tego typu zdarzeń, a nawet gdyby chciał, to koszty takiego ubezpieczenia są tak wysokie, że nikogo na to nie stać. Dlatego proponujemy wprowadzenie programu gwarancji ubezpieczeniowych finansowanego także ze środków europejskich - wyjaśnia poseł do Parlamentu Europejskiego.
Hetman uważa, że równie ważna będzie odbudowa zaufania do bezpieczeństwa gospodarczego Lubelszczyzny.
- Mamy problem mentalnościowy, z którym będziemy musieli sobie poradzić. Może trzeba będzie przygotować kampanię pokazującą, że województwo lubelskie jest bezpieczne i można tutaj inwestować. Są odwoływane wyjazdy turystyczne. Są hamowane inwestycje. Z drugiej strony państwo polskie inwestuje miliardy w obronność województwa lubelskiego, w nowe jednostki wojskowe i zakłady produkcyjne, choćby w Kraśniku czy Dęblinie. Musimy przekonać ludzi spoza województwa, ale też naszych mieszkańców, że można u nas normalnie żyć i rozwijać biznes. Samymi pieniędzmi tego problemu nie rozwiążemy - zaznacza 52-letni polityk.

80 procent dofinansowania i dopłaty do wynagrodzeń
O skali problemów gospodarczych regionu mówił Zbigniew Michalak, prezes Lubelskiego Forum Pracodawców. Organizacja działa od 34 lat, zrzesza 180 firm zatrudniających łącznie ponad 20 tysięcy pracowników.
- Jeżeli przyjmiemy, że średni PKB Unii Europejskiej wynosi 100 procent, to w województwie lubelskim jest to zaledwie 55 procent, podczas gdy średnia krajowa wynosi 78 procent. Średni poziom inwestycji w naszym regionie wynosił 2500 euro na osobę, przy średniej krajowej 3700 euro. To około 30 procent mniej. Od 2015 roku ta różnica utrzymuje się, a ostatnio jeszcze się powiększa - wylicza Michalak.
Prezes Lubelskiego Forum Pracodawców zwrócił uwagę na wyludnianie się województwa.
- Nasz region wyludnia się w tempie około 3 procent w ciągu dwóch lat. W 2025 roku z województwa lubelskiego wyemigrowało ponad 5 tysięcy osób. To pokazuje, że młodzi ludzie nie chcą wiązać swojej przyszłości z tym regionem. Do tego dochodzi nasze położenie przy granicy i częste alerty, do których my już właściwie się przyzwyczailiśmy. Ale z perspektywy zachodniej Polski czy Europy Zachodniej wygląda to tak, jakbyśmy byli w stanie wojny hybrydowej. Działy oceniające ryzyko inwestycyjne uznają Polskę Wschodnią za teren obarczony dużym zagrożeniem. W efekcie inwestycje są wstrzymywane - tłumaczy.
Lubelskie Forum Pracodawców przygotowało trzy postulaty, które zamierza przedstawić Komisji Europejskiej.
- Nasze założenie jest takie, że przedsiębiorcy mają otrzymywać pieniądze z Unii Europejskiej w wysokości 80 procent wartości inwestycji realizowanych w województwie lubelskim. To byłby taki bufor bezpieczeństwa. Każdy przedsiębiorca umie liczyć i wie, że jeżeli musi zaangażować tylko 20 procent własnych środków, to ryzyko jest znacznie mniejsze i może się zdecydować na inwestycję - przekonuje prezes Michalak.
Drugi postulat dotyczy kosztów zatrudnienia pracowników.
- Chcemy, żeby w województwach Polski Wschodniej można było refinansować 50 procent kosztów okołopłacowych. To obniżyłoby koszty pracy, pozwoliło podnieść wynagrodzenia ludzi tutaj zatrudnionych i bardzo mocno zwiększyłoby atrakcyjność inwestycyjną naszego regionu. Trzecia sprawa to reasekuracja ubezpieczeń. Żadna firma ubezpieczeniowa nie chce podejmować ryzyka ubezpieczenia na wypadek wojny. My nie jesteśmy w stanie wojny, ale musimy zniwelować ten czynnik ryzyka - dodaje prezes Lubelskiego Forum Pracodawców.
Ile z 10 miliardów euro trafi do Lubelskiego?
We wtorek 24 listopada przedstawiciele Lubelskiego Forum Pracodawców w towarzystwie europosła Hetman mają spotkać się w Strasburgu z Raffaele Fitto, wiceprzewodniczącym Komisji Europejskiej i komisarzem odpowiedzialnym za politykę spójności i reformy.
- Jedziemy z gotowymi postulatami. Jeżeli uda nam się je przedstawić i Unia Europejska je zaakceptuje, jestem przekonany, że nasz region stanie się bardzo atrakcyjny. Ludzie przestaną bać się inwestować, ponieważ część ryzyka zostanie przejęta przez zewnętrzne instytucje - mówi prezes Michalak.
Jeszcze nie wiadomo, jaka część zapowiadanych 10 miliardów euro mogłaby przypaść Polsce i województwu lubelskiemu.
- To kwota globalna, która ma zostać zaproponowana dla regionów przygranicznych. Jak rozumiem, zostanie wpisana w siedmioletni budżet Unii Europejskiej, który ma obowiązywać od 1 stycznia 2028 roku. Teraz trzeba będzie przygotować algorytm podziału tych pieniędzy pomiędzy państwa członkowskie, od Finlandii, przez Polskę, aż po Rumunię. Dopiero później będziemy podejmować decyzje o podziale środków pomiędzy poszczególne regiony - wyjaśnia Hetman.
Europoseł zapowiada, że podczas rozmów w Strasburgu będzie zabiegał o szczególne uwzględnienie województw graniczących z Ukrainą.
- W Brukseli panuje przede wszystkim przeświadczenie, że najtrudniejsza sytuacja dotyczy regionów graniczących z Rosją. I oczywiście nie zaprzeczamy, że tam również występują poważne problemy. Natomiast jeżeli spojrzymy na alerty bezpieczeństwa, o których mówił prezes Michalak, to w Polsce dotyczą one praktycznie województwa lubelskiego i podkarpackiego. Dlatego musimy zadbać o to, żeby nasze regiony zostały odpowiednio uwzględnione przy podziale pieniędzy - podsumowuje europoseł Krzysztof Hetman.

Komentarze