Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
Reklama

Woda z parkingów może podlewać zieleń. Naukowcy z Lublina opracowali sposób na jej oczyszczanie

Deszczówka spływająca z dróg i parkingów może być ponownie wykorzystywana, np. do podlewania zieleni czy spłukiwania toalet. Problem w tym, że wraz z wodą do kanalizacji trafiają zanieczyszczenia pochodzące z ruchu samochodowego. Naukowcy z Politechniki Lubelskiej pracują nad dwiema technologiami, które mają umożliwić jej oczyszczanie. Jedno z rozwiązań zdobyło właśnie złoty medal na międzynarodowej wystawie wynalazków w Warszawie.
Woda z parkingów może podlewać zieleń. Naukowcy z Lublina opracowali sposób na jej oczyszczanie
Naukowcy z Politechniki Lubelskiej pracują nad dwiema technologiami, które mają umożliwić oczyszczanie deszczówki. Jedno z rozwiązań zdobyło złoty medal na międzynarodowej wystawie wynalazków w Warszawie.

Autor: Łukasz Jędrzejewski

Źródło: Politechnika Lubelska

Po każdym większym deszczu z asfaltowych nawierzchni spływają znaczne ilości wody. Trafiają do kanalizacji deszczowej, rowów odwadniających i zbiorników retencyjnych. Część tej wody można byłoby wykorzystać ponownie, ograniczając w ten sposób zużycie wody wodociągowej.

Nie jest to jednak takie proste. Woda zbierana z dróg, parkingów i miejsc obsługi podróżnych może zawierać metale ciężkie, substancje ropopochodne, pozostałości olejów, a zimą również sól wykorzystywaną do utrzymania przejezdności dróg. Zanim zostanie ponownie użyta, musi zostać odpowiednio oczyszczona.

Rozwiązania tego problemu szukają badacze z Politechniki Lubelskiej. Opracowują dwie technologie wykorzystujące odmienne procesy oczyszczania: kawitację oraz elektrodializę.

Urządzenie, które można przewozić między parkingami

Pierwsze rozwiązanie to mobilne urządzenie do podczyszczania wód opadowych. Jego konstruktorami są Beata Kowalska i Dariusz Kowalski z Katedry Zaopatrzenia w Wodę i Usuwania Ścieków oraz Jarosław Bartnicki z Katedry Obróbki Plastycznej Metali Politechniki Lubelskiej.

Urządzenie powstało dzięki dofinansowaniu z programu Inkubator Rozwoju 2025. W dniach 7-9 listopada 2026 r. zostało zaprezentowane podczas 20. Międzynarodowej Warszawskiej Wystawy Wynalazków IWIS, gdzie jego autorzy otrzymali złoty medal.

Nasze urządzenie powoduje, że wody zebrane z dróg, parkingów czy terenów przy myjniach samochodowych mogą być później wykorzystywane. Nadają się np. do podlewania zieleni albo do spłukiwania toalet – mówi prof. Dariusz Kowalski z Politechniki Lubelskiej.

Podstawą działania urządzenia jest kawitacja. To zjawisko polegające na powstawaniu i gwałtownym zapadaniu się pęcherzyków pary w cieczy wskutek zmian ciśnienia. Towarzyszące temu lokalne oddziaływania mogą powodować rozkład części zanieczyszczeń organicznych na prostsze związki, łatwiejsze do dalszego usunięcia.

Jak wygląda oczyszczenie w praktyce?

Trzeba podłączyć pompę, przepuścić zebrane wody opadowe przez nasze urządzenie i zawrócić je do zbiornika. Później wystarczy zwykła pompa, aby wykorzystać tę wodę, chociażby do podlewania – wyjaśnia naukowiec.

Największą zaletą rozwiązania ma być jego mobilność. W przeciwieństwie do dużych, stacjonarnych instalacji urządzenie może być przewożone między kolejnymi lokalizacjami. Ma to znaczenie szczególnie w przypadku zbiorników przy parkingach i miejscach obsługi podróżnych, które napełniają się okresowo, zależnie od intensywności opadów.

Zamiast budować osobną instalację w każdym miejscu, jedno urządzenie mogłoby obsługiwać kilka zbiorników.

Pomysł wzbudza już zainteresowanie przedsiębiorców. 

Mamy już wstępne pytania o zastosowanie i wdrożenia, przede wszystkim z Lublina. Mówimy zarówno o myjniach samochodowych, jak i o zakładach przemysłowych, które chcą podczyszczać ścieki przemysłowe – mówi prof. Kowalski.

Sól i metale ciężkie można usuwać przy pomocy prądu

Drugie rozwiązanie rozwijane przez lubelskich naukowców opiera się na elektrodializie. To proces wykorzystujący pole elektryczne i specjalne membrany do oddzielania rozpuszczonych w wodzie jonów, w tym składników soli i niektórych metali.

Technologia jest znana przede wszystkim z odsalania wody. Badacze sprawdzają jednak, czy można ją skutecznie wykorzystać również do usuwania zanieczyszczeń występujących w wodach opadowych spływających z infrastruktury drogowej.

Badania pokazały, że przy wyższym napięciu i temperaturze można uzyskać lepsze efekty oczyszczania. Sól była usuwana niemal całkowicie, a skuteczność usuwania metali ciężkich w większości przypadków przekraczała 90 procent – mówi prof. Małgorzata Iwanek z Politechniki Lubelskiej.

Naukowcy prowadzili badania z wykorzystaniem wód zbieranych na miejscach obsługi podróżnych przy drodze ekspresowej S19 w województwie lubelskim. Prace realizowano w ramach projektu "Politechniczna Sieć Via Carpatia", we współpracy z Politechniką Rzeszowską i Politechniką Białostocką.

W 2025 r. wyniki części badań zostały opublikowane w czasopiśmie naukowym "Energies". Badacze analizowali skuteczność usuwania chlorków i sodu ze spływów z infrastruktury drogowej oraz zużycie energii podczas tego procesu. W jednym z najbardziej efektywnych energetycznie wariantów laboratoryjnych uzyskano 93-procentową skuteczność usuwania chlorków i 90-procentową skuteczność usuwania sodu. Wymagane w badaniu stężenia tych jonów osiągnięto po 27 minutach procesu.

Właśnie zużycie energii pozostaje jednym z najważniejszych wyzwań. Zwiększanie napięcia i temperatury może poprawiać skuteczność oczyszczania, ale jednocześnie podnosi koszty eksploatacji instalacji

Przy napięciu 20 V i temperaturze 20 stopni Celsjusza uzyskaliśmy najlepsze rezultaty, jeśli chodzi jednocześnie o skuteczność oczyszczania i zużycie energii – wyjaśnia prof. Iwanek.

Deszczówka zamiast wody z wodociągu?

Odzyskiwanie deszczówki wpisuje się w szersze działania związane z zatrzymywaniem wody w miejscu opadu. Instytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy wskazuje, że duży udział nieprzepuszczalnych nawierzchni w miastach powoduje szybkie odprowadzanie wody opadowej, zamiast jej zatrzymywania i wykorzystywania na miejscu.

Lokalna retencja może ograniczać obciążenie kanalizacji deszczowej, zmniejszać ryzyko podtopień i pozwalać oszczędzać wodę wodociągową. Dotyczy to jednak przede wszystkim wody odpowiedniej jakości.

Oczyszczanie spływów z dróg jest bardziej wymagające niż zagospodarowanie deszczówki zbieranej z dachów. Skład zanieczyszczeń zmienia się bowiem wraz z natężeniem ruchu, porą roku i warunkami pogodowymi. Szczególnym wyzwaniem jest okres zimowy, gdy do wody trafiają substancje używane do odladzania jezdni.

Nie oznacza to, że każda oczyszczona woda będzie automatycznie nadawała się do dowolnego zastosowania. Jej jakość musi odpowiadać planowanemu sposobowi wykorzystania, a skuteczność technologii powinna zostać potwierdzona odpowiednimi badaniami.

Od laboratorium do praktyki

Na razie obie technologie znajdują się na różnych etapach rozwoju. Mobilne urządzenie wykorzystujące kawitację zostało już skonstruowane i zaprezentowane, a jego twórcy prowadzą rozmowy o możliwych zastosowaniach.

Elektrodializa wymaga natomiast dalszych prac.

Technologia jest wciąż na etapie badań laboratoryjnych. Przed wdrożeniem konieczne będą testy w warunkach rzeczywistych – zaznacza prof. Małgorzata Iwanek.

Naukowczyni dodaje, że zainteresowanie rozwiązaniem zgłaszali już producenci systemów do odprowadzania wód opadowych.

Przed ewentualnym wdrożeniem trzeba będzie jeszcze określić koszty działania instalacji, jej wydajność oraz skuteczność przy zmieniających się warunkach pogodowych i różnym stopniu zanieczyszczenia wody.

Jeżeli te próby zakończą się powodzeniem, zbiorniki przy drogach i parkingach będą mogły pełnić dodatkową funkcję. Nie tylko gromadzić wodę po deszczu, ale również stanowić jej źródło do ponownego wykorzystania.


Autor: Łukasz Jędrzejewski

Źródło: Politechnika Lubelska

Autor: Łukasz Jędrzejewski

Źródło: Politechnika Lubelska

Autor: Łukasz Jędrzejewski

Źródło: Politechnika Lubelska

Autor: Łukasz Jędrzejewski

Źródło: Politechnika Lubelska

Autor: Łukasz Jędrzejewski

Źródło: Politechnika Lubelska

Więcej o autorze / autorach:
Podziel się
Oceń

Komentarze

Reklama

ALARM 24

Masz dla nas temat?

Daj nam znać pod numerem:

+48 691 770 010

Kliknij i poinformuj nas!

Reklama
Reklama

CHCESZ BYĆ NA BIEŻĄCO?

Reklama
Reklama
Reklama