Jednym z najbardziej spektakularnych przedsięwzięć miało być polskie Las Vegas w Białej Podlaskiej. Na początku XXI wieku turecki przedsiębiorca Vahap Toy obiecywał budowę gigantycznego kompleksu za sześć miliardów dolarów. W planach znalazły się stadion na 60 tysięcy widzów, tor Formuły 1, kasyna, hotele, aquapark i lotnisko obsługujące 18 milionów pasażerów rocznie. W kwietniu 2001 roku uroczyście wmurowano kamień węgielny, ale górnolotne obietnice skończyły się długami, zaległościami wobec kontrahentów i pytaniami o źródła finansowania.
Las Vegas, skocznia przy Globusie, wagoniki nad ulicami
Niewiele brakowało, żeby Lublin doczekał się własnej skoczni narciarskiej. Pomysł wyszedł od trzech młodych pasjonatów, którzy wcześniej zbudowali na Węglinie amatorską Krokiewkę. W 2012 roku MOSiR udostępnił im teren przy hali Globus, gdzie miała stanąć znacznie większa konstrukcja z punktem K-30. Projektowano nawet igelit umożliwiający skakanie bez śniegu, ale przedsięwzięcie zatrzymał brak wystarczających funduszy.
Jeszcze bardziej futurystycznie wyglądała koncepcja wagoników kursujących kilka metrów nad lubelskimi ulicami. W 2009 roku władze miasta rozważały uruchomienie systemu MISTER, czyli elektrycznych, pięcioosobowych kabin poruszających się po podwieszonych szynach. Pierwsza trasa miała połączyć Czechów z centrum, a pojazdy mogłyby osiągać prędkość 50 kilometrów na godzinę. Koszt dziesięciu kilometrów takiej konstrukcji szacowano na co najmniej 100 milionów złotych.
Monumentalny łuk, fontanna i świetlna kolumna
W latach 50. ubiegłego wieku w centrum Lublina planowano budowę Łuku Wyzwolenia, który miał upamiętnić dziesięciolecie Polski Ludowej. Na ogólnopolski konkurs wpłynęło 70 projektów, a część z nich zakładała gruntowną przebudowę okolic dzisiejszego Centrum Spotkania Kultur. Rozważano nawet wyburzenia przy Krakowskim Przedmieściu, ingerencję w Ogród Saski i zasłonięcie budynków KUL nową zabudową. Ostatecznie monumentalnego pomnika nie zbudowano z powodu braku pieniędzy.
W 2006 roku pojawiła się z kolei propozycja, aby problem sinic w Zalewie Zemborzyckim rozwiązać za pomocą ogromnej fontanny. Urządzenie ustawione pośrodku zbiornika miało wyrzucać wodę wysoko w powietrze, schładzać ją i napowietrzać. Pomysłodawca przekonywał, że w ten sposób uda się ograniczyć zakwity sinic, które utrudniały mieszkańcom korzystanie z kąpieliska. Ratusz zakwestionował skuteczność rozwiązania i zrezygnował z przedsięwzięcia.
Na początku XXI wieku zupełnie inaczej mógł wyglądać plac po Farze na lubelskim Starym Mieście. Artysta Tadeusz Mysłowski zaproponował ustawienie tam dwunastometrowej kolumny świętego Michała, zwieńczonej krzyżem i wysyłającej snop światła w niebo. Projekt popierał Andrzej Pruszkowski, ówczesny prezydent Lublina. Sprzeciwili mu się konserwatorzy zabytków, którzy uznali, że nowoczesna konstrukcja nie pasuje do historycznego otoczenia.
Zapraszamy na „Strych Mazurka”
Dlaczego te inwestycje nie powstały? Które z nich miały rzeczywiste szanse na realizację, a które od początku były przede wszystkim efektownymi wizjami? I jak wyglądałyby dziś Lublin i Lubelszczyzna, gdyby choć część tych planów udało się zrealizować?
O kulisach sześciu niezwykłych przedsięwzięć, wielkich ambicjach ich pomysłodawców i przyczynach niepowodzeń opowiadamy w najnowszym odcinku „Strychu Mazurka”. Zapraszamy do oglądania!
Komentarze