Ismena Cieśla
Naukowcy z Politechniki Lubelskiej właśnie przedłużyli umowy o współpracy z uczelniami z Uzbekistanu i Kirgistanu. Partnerstwo trwa nieprzerwanie od 2015 roku i skupia się na badaniach naukowych oraz cyfrowym dokumentowaniu dziedzictwa kulturowego Azji Centralnej.
Za realizację projektu odpowiada zespół Lab 3D działający w Katedrze Informatyki Politechniki Lubelskiej. Przez ostatnie 11 lat badacze stworzyli setki cyfrowych modeli zabytków, które pozwalają zachować ich wygląd dla przyszłych pokoleń i udostępnić je odbiorcom na całym świecie.
– Współpraca rozpoczęła się od kontaktu z Uniwersytetem w Samarkandzie. Od 2017 roku członkowie naszego zespołu zaczęli regularnie wyjeżdżać do regionu, rozwijając kolejne projekty badawcze i szkoleniowe. W tym roku była to już jedenasta wyprawa – podkreśla prof. Jerzy Montusiewicz z Katedry Informatyki Politechniki Lubelskiej.
Skanowali zabytki Jedwabnego Szlaku i polskie ślady w Azji
Podczas ostatniej ekspedycji naukowcy prowadzili badania m.in. w Dolinie Fergańskiej w Uzbekistanie. Dokumentowali tam zarówno lokalne zabytki, jak i miejsca związane z polską historią.
Wśród skanowanych obiektów znalazł się cmentarz żołnierzy armii generała Andersa. Badania prowadzono również w Kirgistanie, gdzie zespół dotarł do jednego z najlepiej zachowanych karawanserajów na dawnym Jedwabnym Szlaku.
– Skanowaliśmy między innymi dobrze zachowany karawanseraj leżący głęboko w górach na wysokości 3200 metrów nad poziomem morza, czyli miejsce postoju karawan przemieszczających się po Jedwabnym Szlaku – mówi prof. Montusiewicz.
Laser, drony i iPhone'y
Do dokumentacji wykorzystywane są najnowocześniejsze technologie. Badacze korzystają z naziemnych skanerów laserowych, fotogrametrii oraz technologii LiDAR.
– Korzystaliśmy m.in. z naziemnego skanowania laserowego, fotogrametrii polegającej na wykonywaniu licznej serii zdjęć 2D służących do generowania modeli 3D oraz technologii LiDAR dostępnej w iPhone’ach serii Pro przeznaczonej do skanowania małych i średnich obiektów – wyjaśnia naukowiec.
Dzięki temu możliwe jest tworzenie bardzo dokładnych cyfrowych kopii zarówno monumentalnych budowli, jak i niewielkich eksponatów muzealnych.
Ponad 1,5 miliona użytkowników z całego świata
Najbardziej widocznym efektem wieloletniej współpracy jest portal 3D Digital Silk Road. To internetowa baza modeli 3D prezentujących dziedzictwo kulturowe Azji Centralnej.
– Umieszczamy na nim informacje o tym, co robimy, gdzie jeździmy, ale przede wszystkim interaktywne modele 3D, które można oglądać, obracać, skalować i w ten sposób zapoznawać się z tymi obiektami, z kulturą materialną tego regionu. Są tam również panoramy dookolne i opisy dostępne w czterech językach. Niektóre obiekty można pobierać – zaznacza prof. Montusiewicz.
Portal odwiedziło już ponad 1,5 miliona użytkowników z przeszło 170 krajów.
Kolejne gigabajty danych do opracowania
Praca naukowców nie kończy się wraz z powrotem z ekspedycji. Z ostatniej wyprawy przywieźli aż 40 GB danych ze skanów oraz 60 GB fotografii, które teraz będą analizowane i opracowywane.
Badacze przygotowują również kolejne publikacje naukowe oraz nowe modele, które sukcesywnie będą trafiać do internetowej bazy. W dotychczasowych ekspedycjach uczestniczyło już 20 pracowników i współpracowników Katedry Informatyki Politechniki Lubelskiej.
Dzięki ich pracy zabytki dawnego Jedwabnego Szlaku, często położone w trudno dostępnych miejscach Azji Centralnej, stają się dostępne dla każdego, kto ma dostęp do internetu.
Komentarze