Radosław Szczęch
Na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać, że z transportem publicznym w powiecie puławskim nie ma większego problemu. Pasażerów wożą coraz nowszej generacji, niskopodłogowe, punktualne autobusy, na przystankach świecą się elektroniczne tablice, bilety można kupować on-line, a spółka ma nawet własną aplikację "Emka". Problem w tym, że utrzymanie takiej usługi kosztuje - coraz więcej i więcej. A samych pasażerów nie przybywa.
Finansowy ciężar rośnie
Gdyby o przyszłości tego rodzaju usługi miały decydować prawa wolnego rynku - MZK Puławy, podobnie jak inne spółki tego rodzaju, już dawno byłby bankrutem. Od ekonomicznego unicestwienia spółkę chronią dopłacające do jej działalności samorządy oraz w mniejszym stopniu - generująca zyski stacja paliw przy Dęblińskiej. Problem w tym, żeby udźwignięcie kosztów tych, jak przyznają sami samorządowcy, wysokiej jakości usług - staje się dla nich coraz poważniejszym wyzwaniem.
Przykładowo wiejska Gmina Puławy na początku lat 20-tych do działalności MZK na swoim terenie dopłacała niewiele ponad milion złotych. W obecnym roku koszt tej samej usługi wynosi już ponad 2,7 mln zł, a przyszłoroczny wyceniono na ponad 3,2 mln zł. Wójt Kamil Lewandowski sam niedawno sam rozpoczął publiczną dyskusję publikując na facebooku sugestywną grafikę z autobusem puławskiej spółki przebijającym się przez morze stuzłotowych banknotów.
Galopujące tempo
- 3 mln 250 tys. zł - tyle nasz samorząd będzie zmuszony dopłacić w przyszłym roku do funkcjonowania komunikacji zbiorowej. To ponad 470 tys. zł więcej niż w bieżącym roku i ponad dwukrotnie więcej niż jeszcze 5 lat temu. Pomimo ubiegłorocznych zapewnień ze strony władz spółki, wysokość dotacji nadal rośnie w galopującym tempie, zmuszając nas do szukania kolejnych oszczędności, w tym uszczuplania listy planowanych inwestycji - poinformował Lewandowski.
Jak przyznał, wysoko ceni sobie współpracę z puławskim przewoźnikiem, ale ostatnia podwyżka skłoniła go do wysondowania opinii mieszkańców na temat możliwości znalezienia innego rozwiązania.
- Może więc przyszedł czas, by poszukać tańszej alternatywy dla usług puławskiego przewoźnika? Oferty, która łączyłaby bardzo przyzwoitą jakość z akceptowalną przez nasz samorząd ceną? Zaoszczędzone w ten sposób pieniądze, gmina mogłaby przeznaczyć np. na budowę nowych dróg, chodników, czy kanalizacji - zaproponował.
Nie chcą do busa
Nie wszyscy temu pomysłowi przyklasnęli. Wielu mieszkańców zauważyło, że zbiory transport z zasady nie przynosi zysków, a najczęściej jest po prostu kosztem po stronie gmin, które go oferują.
- Jako włodarze macie obowiązek dbania o mieszkańców gminy, a nie ograniczać ich możliwości mobilne i skazywać ich na widzimisię prywatnego przewoźnika. Jeżeli brakuje w budżecie proponuje przyjrzeć się dietom, bo to nie są wasze pieniądze - skomentował Artur Banaś.
W podobnym tonie wypowiada się Maria Trochym. - Co roku to samo, MZK nie zarabia ale my mieszkańcy powiatu jesteśmy zadowoleni z tego przewoźnika. Proszę szukać kasy w swoim wielkim budynku panie wójcie - napisała.
Nie brakowało również głosów proponujących działanie zwiększające koszty, ale potencjalnie także ilość klientów. Chodzi o zwiększenie liczby kursów. - Nie trzeba kończyć ekonomii, aby wiedzieć, że przy większym obrocie łatwiej pokryć koszty stałe jak utrzymanie taboru, administracji, parku maszynowego itd. - napisał Mariusz Pietras.
Oszczędność czy krótkowzroczność
Na brak późniejszych kursów dla pracowników wracających z drugiej zmiany zwróciła uwagę Justyna Jędrych. - Okroić to już chyba nie ma z czego rozkładów. Dojechać np. na drugą zmianę do pracy jest czym, ale wrócić po 22 to już nie ma. Na piechotę. Nowy przewoźnik to zapewne żadne rozwiązanie (...) - oceniła.
Z kolei o tym, że sawianie na prywatnego przewoźnika kosztem dużej, publicznej spółki może być krótkowzroczne wskazał Paweł Romański, rady powiatu puławskiego. - (...) Doświadczenie Polski wschodniej pokazuje, że zazwyczaj tam gdzie zrezygnuje się z publicznego przewoźnika na rzecz prywatnego, tam szybko spada jakość, a potem całkiem znikają połączenia - zauważył.
Dlaczego tak drogo?
- Rosną przede wszystkim koszty paliwa, ale także wynagrodzenia pracowników. Utrzymanie jakości wymaga także nakładów inwestycyjnych. Po naszej stronie jest zakup autobusów, serwis, usługi elektroniczne - tłumaczy prezes MZK, Paweł Dadej.
- Nie możemy dopłacać do naszej działalności, ale oczywiście jesteśmy otwarci na dialog z wójtami i burmistrzami. Tam, gdzie akceptacji na wyższą stawką nie ma, będziemy musieli obciąć liczbę kursów - tłumaczy, prosząc samorządowców o powstrzymanie się przed pochopnymi decyzjami.
A jak wyglądają nowe propozycje dopłat? W Gminie Puławy to wspomniane 3,25 mln zł (wzrost z 2,77 mln zł), w mieście Puławy to 11,76 mln zł (wzrost z 10,87 mln zł), w gminie Żyrzyn to 920 tys. zł (wzrost z 782 tys. zł), w gminie Końskowola - 1,114 mln zł (wzrost z 949 tys. zł) natomiast w Janowcu 673 tys. zł (wzrost z 550 tys. zł). Nieco więcej zapłacić mają także mieszkańcy gminy Kazimierz Dolny.
Duże cięcia w Końskowoli
Władze Janowca i Końskowoli zapowiedziały już, że nowych stawek nie zapłacą. W tych gminach kursów MZK w przyszłym roku będzie zatem mniej. Zmianę najbardziej odczują mieszkańcy mniejszych miejscowości w tej drugiej gminie, takich jak Sielce, Chrząchówek, Pożóg, czy Las Stocki. Według wstępnych ustaleń "emki" stamtąd znikną, a w ich miejsce pojawią się busy prywatnego przewoźnika.
Dla gminy prawdopodobnie będzie to jakaś oszczędność, ale dla pasażerów oznacza to pożegnanie z wyższym komfortem podróży, aplikacją "emka" itp. Kursy MZK mają zostać utrzymane jedynie na głównym połączeniu Puławy-Końskowola - Puławy. W Żyrzynie i mieście Puławy liczba kursów najpewniej zostanie utrzymana. Rozmowy z Kazimierzem Dolnym mają rozpocząć się w tym tygodniu.
Najwięcej płacą puławianie
Co ciekawe, ze względu na wyższą sprzedać biletów w gminach ościennych, koszt tzw. wozokilometra jest dla nich niższy, niż w mieście Puławy. Według obliczeń MZK koszt wozokilometra dla gmin w 2027 roku wyniesie 8,40 zł, a w Puławach równe 11 zł. Wygląda więc na to, że wciąż głównym sponsorem jakościowego, publicznego transportu publicznego w regionie pozostają miejscy podatnicy. Mimo tego, że sami puławianie z usług własnej spółki, korzystają relatywnie najrzadziej.
Komentarze