Listopad od lat kojarzony jest z akcją Movember, której symbolem stały się zapuszczane przez mężczyzn wąsy. Za tym charakterystycznym gestem kryje się jednak poważny temat - profilaktyka nowotworów i innych chorób dotykających mężczyzn. Narodowy Fundusz Zdrowia przypomina, że regularne badania mogą pomóc wykryć niepokojące zmiany jeszcze przed wystąpieniem pierwszych objawów.
– Listopad to czas na męską rozmowę o zdrowiu. Mężczyźni rzadziej korzystają z badań profilaktycznych, a do lekarza zgłaszają się dopiero, gdy pojawia się ból lub inne niepokojące objawy - informuje Magdalena Musiatowicz z Zespołu Komunikacji Społecznej i Promocji Lubelskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ.
Tysiące pacjentów w województwie lubelskim
Statystyki regionalnego oddziału Funduszu pokazują skalę problemu. Od stycznia do października 2026 roku z powodu nowotworu prostaty leczonych było w województwie lubelskim dokładnie 12 293 mężczyzn. W tym samym okresie 648 pacjentów korzystało z leczenia w związku z nowotworem jądra, a ponad 130 z powodu nowotworu prącia.
Liczby te dotyczą osób leczonych w analizowanym okresie, a nie wyłącznie nowych rozpoznań.
Rak prostaty odpowiada za około jedną piątą zachorowań na nowotwory złośliwe wśród mężczyzn. Jest jednym z najważniejszych problemów zdrowotnych tej grupy, szczególnie w starszym wieku. Z kolei nowotwory jąder dotyczą przede wszystkim młodszych mężczyzn, zwłaszcza między 20. a 39. rokiem życia.
W przypadku obu chorób wczesne rozpoznanie ma duże znaczenie dla powodzenia leczenia. Problem polega na tym, że rozwijająca się choroba nie zawsze daje wyraźne objawy. Odkładanie badań do momentu pojawienia się bólu lub innych dolegliwości może oznaczać utratę cennego czasu.
Ponad 150 tysięcy mężczyzn wypełniło ankietę
Jedną z możliwości bezpłatnego skontrolowania stanu zdrowia jest program "Moje Zdrowie", skierowany do osób od 20. roku życia.
Program obejmuje badania laboratoryjne, ocenę czynników ryzyka oraz konsultację z personelem medycznym. Podstawowy pakiet pozwala sprawdzić między innymi morfologię krwi, poziom glukozy, cholesterolu i funkcjonowanie nerek.
Mężczyźni po 50. roku życia mają również w pakiecie badanie PSA, czyli oznaczenie stężenia swoistego antygenu sterczowego we krwi. Wynik może wskazywać na potrzebę dalszej diagnostyki prostaty, choć sam w sobie nie przesądza o rozpoznaniu nowotworu.
Według danych Centrum e-Zdrowia, przytoczonych przez lubelski NFZ, w województwie lubelskim ankietę w programie "Moje Zdrowie" wypełniło już ponad 150 tysięcy mężczyzn.
To pierwszy krok do wykonania badań. Ankietę można wypełnić przez Internetowe Konto Pacjenta, aplikację mojeIKP lub w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej. Na jej podstawie ustalany jest zakres badań, a po otrzymaniu wyników pacjent może omówić je z personelem medycznym i otrzymać indywidualny plan zdrowotny.
Osoby w wieku 20-49 lat mogą korzystać z programu co pięć lat, natomiast od 50. roku życia - co trzy lata.
Kolonoskopia i nowe badania płuc. Bezpłatnie i bez skierowania
Profilaktyka męskiego zdrowia nie ogranicza się do nowotworów prostaty czy jąder. NFZ przypomina także o możliwości bezpłatnych badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego.
Kolonoskopia pozwala wykryć zmiany w jelicie, w tym polipy, które z czasem mogą przekształcić się w nowotwór. Program przeznaczony jest dla osób w wieku 50–65 lat, a także dla młodszych pacjentów między 40. a 49. rokiem życia, jeżeli u ich krewnego pierwszego stopnia rozpoznano raka jelita grubego. Warunkiem udziału jest również brak objawów sugerujących chorobę i niewykonywanie kolonoskopii w ciągu ostatnich dziesięciu lat.
Badanie jest bezpłatne i nie wymaga skierowania.
Nowością jest uruchomiony w październiku 2026 roku program badań przesiewowych raka płuca. Jest on skierowany do osób w wieku 50-74 lat, które spełniają określone kryteria związane z historią palenia tytoniu i innymi czynnikami ryzyka.
Program obejmuje wizytę kwalifikacyjną, niskodawkową tomografię komputerową klatki piersiowej oraz konsultację wyników z lekarzem. Badanie ma umożliwić wykrycie zmian nowotworowych na wczesnym etapie, kiedy możliwości skutecznego leczenia są największe.
Listopad to dobry miesiąc, żeby zadbać o zdrowie
Akcja Movember, której nazwa powstała z połączenia angielskich słów moustache (wąsy) i November (listopad), ma przede wszystkim przełamywać stereotypy dotyczące męskiego zdrowia.
Przekaz jest prosty: profilaktyka nie musi oznaczać długich kolejek, skomplikowanych procedur czy wysokich wydatków. Wiele badań można wykonać bezpłatnie w ramach programów finansowanych przez NFZ.
Ważne jednak, aby nie traktować listopada jako jedynego miesiąca, w którym warto pomyśleć o zdrowiu. Regularne kontrole, znajomość czynników ryzyka i reagowanie na niepokojące objawy powinny być częścią codziennych nawyków.
Akcja Movember, której nazwa powstała z połączenia angielskich słów moustache (wąsy) i November (listopad), ma przede wszystkim przełamywać stereotypy dotyczące męskiego zdrowia.
Przekaz jest prosty: profilaktyka nie musi oznaczać długich kolejek, skomplikowanych procedur czy wysokich wydatków. Wiele badań można wykonać bezpłatnie w ramach programów finansowanych przez NFZ.
Ważne jednak, aby nie traktować listopada jako jedynego miesiąca, w którym warto pomyśleć o zdrowiu. Regularne kontrole, znajomość czynników ryzyka i reagowanie na niepokojące objawy powinny być częścią codziennych nawyków.
Szczegółowe informacje o dostępnych programach, zasadach kwalifikacji oraz placówkach realizujących badania można znaleźć na stronie Lubelskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ.

Komentarze