Uwolnią więźniów. Tak, jak w maju 1946 roku

Na pomysł przybliżenia wydarzeń z 8 maja 1946 roku wpadli członkowie zamojskiego okręgu Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. – Głównym celem przedsięwzięcia jest pokazanie historii – mówił na czwartkowej konferencji prasowej poseł Sławomir Zawiślak, prezes ŚZŻAK Okręg Zamość przypominając o wsparciu, którego udzielili żołnierzom WiN i AK pod dowództwem Romana Szczura, ps. Urszula”, dwaj strażnicy więzienni. – Pomogli i dzięki temu akcja została przeprowadzona w sposób profesjonalny – dodał kpt. Mariusz Urban, dyrektor Zakładu Karnego w Zamościu. Dlatego nazwiska bohaterskich wartowników znajdą się na tablicy pamiątkowej ufundowanej z dobrowolnych datków przekazanych przez funkcjonariuszy zamojskiego więzienia. – Zawiśnie w tym samym miejscu, gdzie kilkanaście lat temu umocowana była tablica gloryfikująca działania UB – dodał Urban. Zaplanowana na 27 września inscenizacja potrwa 30–40 minut. Wszystko wskazuje na to, że w tym czasie ul. Okrzei zostanie zamknięta dla ruchu pojazdów. W rolę partyzantów i wartowników wcielą się członkowie stowarzyszeń rekonstrukcyjno-historycznych m.in. z Biłgoraja, Krasnobrodu, Lubartowa i Tomaszowa Lubelskiego, a odbijanych więźniów – uczniowie zamojskich szkół średnich. Główna rola została zarezerwowana dla Marka Gwoździuka, wiceprezesa Stowarzyszenia Rekonstrukcyjno-Historycznego 9-go Pułku Piechoty Legionów w Krasnobrodzie i dowódcy grupy rekonstrukcyjnej, który wcieli się w postać \"Urszuli”. Uczestnicy składającego się z trzech scen przedstawienia będą mieć przy sobie wypożyczoną broń, m.in. pepesze i karabiny ręczne, zaklepane są już dwie furmanki, trwają poszukiwania woźniców z końmi. Obchody Dnia Podziemnego Państwa Polskiego rozpoczną się o godz. 10 od mszy świętej w katedrze pod przewodnictwem bpa Wacława Depo, ordynariusza diecezji zamojsko-lubaczowskiej. Po nabożeństwie uczestnicy przejdą pod pomnik AK przy ul. Partyzantów, gdzie zaplanowano m.in. wręczenie odznaczeń. O godz. 12.45 w siedzibie delegatury Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego rozpocznie się konferencja naukowa. Wykłady historyczne wygłoszą m.in. prof. Mieczysław Ryba i dr Marcin Paluch. O godz. 16 przy ul. Okrzei rozpocznie się wspomniana inscenizacja i odsłonięcie tablicy pamięci żołnierzy AK oraz WiN, którzy podczas ataku na zamojskie więzienie uwolnili ponad 300 więźniów politycznych. – Stryj wyjechał później na Śląsk – wspomina Cecylia Szumska, bratanica dowódcy, czyli Romana Szczura. – Później otrzymaliśmy informację, że została aresztowany i stracony. Pani Cecylia znalazła po latach grób stryja na jednym z wrocławskich cmentarzy. Dzień Podziemnego Państwa Polskiego – to święto o charakterze państwowym obchodzone od 1998 roku. Upamiętnia powołanie 27 września 1939 roku w okupowanej Warszawie Służby Zwycięstwu Polski. Patronat medialny nad obchodami objeła redkacja Dziennika Wschodniego.