Na ścianie w sekretariacie przed gabinetem wojewody wiszą portrety tych, którzy sprawowali tę funkcję od lat 20. ubiegłego wieku aż do czasów współczesnych. Wśród nich byli także ci, którzy stanowisko zajmowali w okresie PRL: Wacław Rózga, Paweł Dąbek, Ryszard Wójcik, Mieczysław Stępień, Eugeniusz Grabiec, Tadeusz Wilk i Stanisław Sochaj. W ostatnich dniach ich zdjęcia zniknęły z galerii.
Nominowany przez PiS wojewoda Przemysław Czarnek przyznaje, że taką decyzję podjął po spotkaniach z kombatantami, którzy opowiadali mu o prześladowaniach, jakich doświadczyli na Zamku Lubelskim w czasie PRL.
– Uznałem, że to skandal, żeby w urzędzie wojewódzkim w wolnym państwie wisiały portrety osób, które utożsamiały terror i legitymizowały ustrój totalitarny. To nie jest miejsce na muzeum PRL – mówi wojewoda. – Ktoś, kto sprawował najwyższe urzędy w państwie totalitarnym, nie zasługuje na takie upamiętnienie. To akt sprawiedliwości wobec osób, które były prześladowane przez ówczesny system.
Zaskoczenia taką decyzją nie kryje Genowefa Tokarska, która wojewodą była w latach 2007–2011. To za jej kadencji galeria pojawiła się na ścianie sekretariatu. – I przez trzy lata od jej powieszenia nikt nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń. Wręcz przeciwnie, gościom podobał się ten pomysł – przyznaje obecna posłanka PSL.
Z kolei poprzednik wojewody Czarnka, a obecnie poseł Platformy Obywatelskiej Wojciech Wilk przyznaje, że nigdy nie brał pod uwagę możliwości usunięcia portretów wybranych wojewodów.
– Nie traktowałem tego jako pocztu osób zasłużonych, ale po prostu piastujących kiedyś funkcję wojewody. Jakby nie oceniać okresu PRL, stanowili oni część 95-letniej historii urzędu – mówi Wilk. – Szczerze mówiąc, to nie uważałem tego za niestosowne. Nikt też nie zwracał mi takiej uwagi.
Zdaniem prof. Waldemara Kozyry z Zakładu Historii Najnowszej UMCS, wojewoda podjął decyzję polityczną. – Na gruncie badań historycznych nie ma jednoznacznego poglądu, czym była Polska Rzeczpospolita Ludowa, mamy tu do czynienia ze swoistym pluralizmem – mówi prof. Kozyra. – Niemniej zwłaszcza w ostatnich 10 latach dominował pogląd, że III Rzeczpospolita jest kontynuacją PRL, a Polska niepodległa uznaje zobowiązania zawarte przed 1989 rokiem. Ale jest też nurt w historiografii negujący PRL jako niepodległe państwo i do niego odwołuje się obecny obóz rządzący. W tym przypadku wszystko zależy od interpretacji.
Nie tylko portrety
Zdjęte ze ściany portrety wojewodów z czasów PRL to nie jedyne przemeblowanie, jakiego dokonał Przemysław Czarnek. Ze stojaka z flagami Polski i Unii Europejskiej w jego gabinecie zniknęła ta niebieska z żółtymi gwiazdkami. Jak tłumaczy wojewoda, stało się to po debacie poświęconej aktualnej sytuacji w Polsce, jaka niedawno miała miejsce w Parlamencie Europejskim.
– To symboliczny gest wewnętrznego uniesienia po tym, w jaki sposób przewodniczący PE nazywał Polskę i polskie władze, które ja reprezentuję na terenie województwa lubelskiego – tłumaczy wojewoda Czarnek. I dodaje, że nie jest to sprzeciw wobec Unii Europejskiej. – Unijna flaga wróci na swoje zasłużone miejsce, gdy Parlament Europejski i Komisja Europejska zaczną zajmować się absolutnie najważniejszymi sprawami w Europie. A są to bez wątpienia kwestie związane z problemem migracyjnym.
Pod koniec listopada ubiegłego roku flagi unijne przestały być eksponowane podczas konferencji prasowych Rady Ministrów. – Przyjęliśmy taką zasadę, że wypowiedź po posiedzeniu polskiego rządu będzie realizowana na tle najpiękniejszych, biało-czerwonych flag – mówiła wtedy zaskoczonym dziennikarzom premier Beata Szydło.
Komentarze