87. rocznica bombardowania Lublina. Dziś mieszkańcy oddadzą hołd ofiarom niemieckiej agresji

9 września 1939 r. Lublin został po raz drugi zaatakowany z powietrza przez niemieckie lotnictwo wojskowe – Luftwaffe. Był to największy i najbardziej niszczycielski nalot na miasto podczas kampanii wrześniowej. Bomby spadały przede wszystkim na centrum Lublina, m.in. w rejonie Krakowskiego Przedmieścia, Starego Miasta oraz ulic Narutowicza, Kapucyńskiej i Chopina. Celem ataków były m.in. zgrupowania wojskowe i kolumny uciekinierów, jednak bombardowania dotknęły również przypadkowych mieszkańców.

Wśród ofiar znalazł się ratuszowy woźny Leon Gilas, który z narażeniem życia próbował wynieść bombę lotniczą z budynku. Zginął również przebywający wówczas w Lublinie prezydent Torunia Leon Raszeja. Ofiarą bombardowania został także Józef Czechowicz – jeden z najwybitniejszych poetów polskiej awangardy dwudziestolecia międzywojennego.

Pamięć o Józefie Czechowiczu

Obchody szczególnie mocno nawiązują do postaci poety, którego życie i twórczość były nierozerwalnie związane z Lublinem.

O godz. 10.00 na Placu Litewskim zaplanowano prezentację wystawy „To niebo, to miasto rodzinne. Józef Czechowicz i Lublin”, przygotowanej przez Muzeum Józefa Czechowicza.

Kwadrans później, o godz. 10.15, również na Placu Litewskim, obok Poczty Głównej, odbędzie się prezentacja wystawy IPN „Józef Czechowicz 1903–1939”. 

Wystawa IPN przedstawia najważniejsze fakty z życia i twórczości Józefa Czechowicza – poety, pedagoga, wychowawcy, dziennikarza i literata, urodzonego w Lublinie 15 marca 1903 r. w rodzinie Pawła i Małgorzaty Czechowiczów. Czechowicz był jednym z założycieli grupy poetyckiej „Reflektor” i aktywnym uczestnikiem życia literackiego Lublina. Redagował czasopisma, tworzył utwory literackie dla dzieci, pracował również w Polskim Radiu, dla którego pisał słuchowiska. W swojej twórczości wielokrotnie powracał do rodzinnego miasta, jego krajobrazu, kultury i tradycji.

Poszczególne panele wystawy nawiązują do ważnych „miejsc” w życiu Czechowicza, m.in. Kapucyńskiej oraz lubelskich redakcji, ukazując kolejne etapy jego drogi literackiej, dziennikarskiej i zawodowej. Ekspozycja przedstawia także tragiczny finał jego życia oraz wydarzenia z września 1939 r., w tym pierwsze bombardowania Lublina i ich skutki.

Na wystawie wykorzystano fotografie pochodzące ze zbiorów Muzeum Józefa Czechowicza w Lublinie, Muzeum Narodowego w Lublinie oraz Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Lublinie.

Uroczystości i miejsca pamięci

O godz. 10.30 przy pomniku Józefa Czechowicza odbędzie się uroczystość z udziałem przedstawicieli Muzeum Józefa Czechowicza, Szkoły Podstawowej im. J. Czechowicza, innych placówek edukacyjnych, Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN”, Związku Literatów Polskich, Stowarzyszenia Pisarzy Polskich oraz lubelskich instytucji.

Następnie uczestnicy obchodów złożą kwiaty w kolejnych miejscach upamiętniających ofiary bombardowania.

O godz. 11.00 zaplanowano złożenie kwiatów pod tablicą pamięci poległych na stanowisku pracy 16 pracowników Zarządu Miejskiego. Uroczystość odbędzie się przy budynku Ratusza od strony ul. Lubartowskiej, na Placu Łokietka 1.

O godz. 11.25 przedstawiciele władz i instytucji złożą kwiaty na kwaterach poległych na cmentarzu przy ul. Unickiej. Wejście na miejsce uroczystości znajduje się od strony ul. gen. Władysława Andersa.