Ismena Cieśla
Tegoroczna zbiórka potrwa od 30 października do 1 listopada, codziennie w godz. 8–18. Organizuje ją Społeczny Komitet Odnowy Zabytków Lublina. Sztab kwesty będzie działał w Polskim Radiu Lublin przy ul. Obrońców Pokoju.
Potrzeba około 200 wolontariuszy
W kweście co roku uczestniczy około 200 osób. Są wśród nich uczniowie, artyści, samorządowcy i sportowcy. Do udziału mogą zgłaszać się również kolejni chętni.
– Wystarczy, że osoby dorosłe zgłoszą się do sztabu. Zachęcamy również młodzież do kwestowania pod opieką dorosłych. Jest kilka lubelskich szkół, które regularnie uczestniczą w zbiórce – podkreśla Stanisław Santarek ze Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Lublina.
Każda wpłata może pomóc w zachowaniu historycznych nagrobków, które z biegiem lat niszczeją pod wpływem warunków atmosferycznych.
Cztery nagrobki odnowiono dzięki ubiegłorocznej zbiórce
Podczas kwesty w 2025 roku zebrano około 102 tys. zł. Pieniądze przeznaczono na renowację czterech XIX-wiecznych nagrobków: Emilii Speth w sektorze 1, Janio Wadowskiego w sektorze 3b, Ignasi Kluszewskiej w sektorze 3a oraz nagrobka osoby niezidentyfikowanej w sektorze 4b.
Jak wyjaśnia Stanisław Santarek, z roku na rok za zebrane pieniądze można odnowić coraz mniej pomników. Powodem są rosnące koszty materiałów wykorzystywanych przez konserwatorów.
– Nasze nagrobki wykonane są z miękkiego kamienia, tj. piaskowca, bardzo podatnego na wpływy atmosferyczne. Konserwacja nie polega tylko na umyciu, ale przede wszystkim nasączeniu chemikaliami, które powodują utwardzenie kamienia, aby on się nie rozpadał. Te substancje nie są produkowane w Polsce, sprowadzamy je z Europy Zachodniej – tłumaczy organizator.
W ciągu 39 lat prowadzenia kwesty na cmentarzu przy Lipowej udało się odnowić ponad 300 zabytkowych pomników. W najbliższym tygodniu ma zebrać się komisja z udziałem przedstawiciela Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków. Jej zadaniem będzie wskazanie kolejnych nagrobków do renowacji.
Cmentarz, na którym zapisana jest historia Lublina
Cmentarz przy ul. Lipowej powstał pod koniec XVIII wieku, wówczas daleko poza granicami miasta. Dziś jest jedną z najważniejszych historycznych nekropolii Lublina. Ma charakter wielonarodowy i wielowyznaniowy – spoczywają tu katolicy, prawosławni i ewangelicy. Najstarsze nagrobki, należące do członków loży wolnomularskiej, pochodzą z 1811 roku.
Na cmentarzu pochowani są m.in. poeta Józef Czechowicz, kaznodzieja ks. Piotr Ściegienny i bibliofil Hieronim Łopaciński. Spoczywa tu również kupiec Jan Mincel, którego nazwisko pojawia się w „Lalce” Bolesława Prusa.
Nekropolia jest także miejscem pamięci o żołnierzach różnych narodowości. W części katolickiej znajduje się mogiła powstańców styczniowych, a w prawosławnej – groby żołnierzy armii Ukraińskiej Republiki Ludowej atamana Semena Petlury, którzy w 1920 roku walczyli z bolszewikami jako sojusznicy Polski.
Kwesta jest jedną z okazji, by wesprzeć ochronę tego historycznego dziedzictwa. Zbiórka będzie prowadzona na cmentarzu przy ul. Lipowej od piątku do niedzieli, w godzinach 8–18.
Komentarze