Twarze sprzed 800 lat wracają do życia. Sensacyjne odkrycie w kryptach pod bazyliką w Chełmie

Historia zapisana w kościach i cegle

Pod bazyliką pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Chełmie zakończył się kolejny etap prac archeologicznych i aranżacyjnych. Badania objęły krypty dawnej katedry unickiej oraz piwnice klasztoru Bazylianów na Górze Chełmskiej.

Inwestycja została sfinansowana przez miasto oraz parafię, a jej inicjatorem był ks. kanonik Andrzej Sternik. Prace prowadził archeolog dr Stanisław Gołub.

Król, wojownik i tajemnicza kobieta

Największe emocje wzbudza jednak to, co odkryto pod ziemią.

W jednej z krypt zrekonstruowano unikatowy w skali kraju pochówek w sarkofagu łodziowatym z cegły. Spoczywał w nim młody mężczyzna w wieku 25–30 lat, który – jak przypuszczają badacze – mógł być jednym z synów króla Daniela Romanowicza.

Obok odnaleziono szczątki drugiego mężczyzny: elitarnego wojownika w wieku 45–50 lat, z licznymi śladami obrażeń, które świadczą o jego udziale w walkach.

Jednak najbardziej poruszające jest inne odkrycie.

Zrekonstruowano twarz młodej kobiety (ok. 20 lat), pochowanej pod zakrystią. To pierwszy znany XIII-wieczny pochówek kobiecy w tym miejscu i zarazem najstarsza znana z wyglądu mieszkanka Chełma.

Nowoczesna technologia ożywia średniowiecze

Rekonstrukcje nie są dziełem wyobraźni. Powstały dzięki zaawansowanym metodom naukowym.

Czaszki zachowały się w bardzo dobrym stanie, co pozwoliło na stworzenie dokładnych modeli 3D przy użyciu fotogrametrii. Następnie, z pomocą specjalistycznego oprogramowania, odtworzono mięśnie i tkanki twarzy.

Jak podkreślają badacze, rekonstrukcja pokazuje prawdopodobny wygląd, ale nie oddaje wszystkich cech – takich jak kolor oczu czy włosów.

Średniowieczne twarze dostępne dla zwiedzających

Efekty pracy naukowców można już zobaczyć na miejscu.

Przy pochówkach umieszczono specjalne tablice z rekonstrukcjami – zarówno naukowymi, jak i artystycznymi, wzbogaconymi o detale takie jak fryzury czy nakrycia głowy.

Za opracowanie odpowiadają m.in. ekspertki z Uniwersytetu Łódzkiego: dr Beata Borowska i mgr Karina Woźniak.

Przeszłość, która patrzy w oczy

To odkrycie zmienia sposób, w jaki patrzymy na historię miasta.

Nie są to już anonimowe szczątki sprzed wieków. To konkretni ludzie – młoda kobieta, wojownik i możliwy książę – którzy patrzą dziś na nas twarzami sprzed 800 lat.

A to dopiero początek. Kolejne etapy prac w podziemiach Chełma mają przynieść następne odkrycia, które jeszcze bardziej przybliżą mieszkańcom ich własną, niezwykle bogatą przeszłość.