Bartosz Janik
Uroczyste przecięcie wstęgi, przemówienia przedstawicieli samorządu i Komisji Europejskiej oraz poświęcenie nowego budynku - tak wyglądała piątkowa inauguracja Regionalnego Centrum Zdrowia Psychicznego Dzieci i Młodzieży przy Szpitalu Neuropsychiatrycznym im. prof. Mieczysława Kaczyńskiego w Lublinie.
W końcu mamy Regionalne Centrum Zdrowia Psychicznego dla dzieci i młodzieży - mówił podczas uroczystości wicemarszałek województwa lubelskiego Piotr Breś, przypominając o wieloletnich staraniach o utworzenie placówki.
Choć oficjalna inauguracja odbyła się dopiero w piątek, centrum rozpoczęło już działalność. Od 5 października w nowym budynku funkcjonują przeniesione tam poradnie psychologiczna i zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży, natomiast od 12 października placówka zaprasza do korzystania z regionalnego systemu wsparcia.
Leczenie nie tylko w szpitalu
Nowy budynek przy ul. Abramowickiej to najważniejszy, ale nie jedyny element przedsięwzięcia. Centrum ma działać w modelu opieki środowiskowej, którego założeniem jest udzielanie pomocy możliwie blisko miejsca zamieszkania dziecka. Nie każdy pacjent będzie więc musiał trafiać do szpitala. W wielu przypadkach wsparcie ma zaczynać się od konsultacji psychologicznej, pomocy w szkole lub kontaktu ze specjalistami pracującymi w środowisku pacjenta.
Z pomocy mogą korzystać dzieci i młodzież do 18. roku życia mieszkające lub uczące się na terenie województwa lubelskiego. Oferta skierowana jest m.in. do osób doświadczających lęku, obniżonego nastroju, objawów depresyjnych, trudności emocjonalnych, problemów w relacjach rodzinnych i rówieśniczych czy kryzysów związanych z dorastaniem. Centrum ma zapewniać także wsparcie w zakresie leczenia uzależnień.
Pierwszym etapem pomocy mogą być konsultacje psychologiczne i psychoterapeutyczne. Jeżeli sytuacja pacjenta wymaga bardziej specjalistycznego leczenia, będzie on mógł skorzystać z poradni zdrowia psychicznego, oddziału dziennego, a w najpoważniejszych przypadkach - z hospitalizacji psychiatrycznej.
W nowym lubelskim ośrodku przygotowano całodobowy oddział psychiatryczny z 40 łóżkami, w tym 18 dla dzieci i 22 dla młodzieży. Oddział dzienny ma natomiast zapewniać kolejne 40 miejsc. Do dyspozycji pacjentów przewidziano również izby przyjęć, gabinety specjalistyczne, sale terapii indywidualnej i grupowej, zaplecze rehabilitacyjne, siłownię oraz ogród terapeutyczny.
Specjaliści mają docierać do pacjentów
Jednym z istotnych założeń nowego systemu jest pomoc udzielana poza murami szpitala. Podczas piątkowego otwarcia zwracano uwagę na przygotowane do tego samochody, którymi pracownicy centrum będą mogli dojeżdżać do potrzebujących.
Za państwem pięć nowiutkich Toyot, które będą podążały w kierunku wezwań - zapowiadał Dariusz Oleński, p.o. dyrektora Szpitala Neuropsychiatrycznego w Lublinie.
W ramach centrum przewidziano zespoły pierwszego kontaktu, w których działać mają m.in. psycholodzy i terapeuci środowiskowi. Ich zadaniem będzie rozpoznanie problemu oraz wskazanie odpowiedniej formy wsparcia. W uzasadnionych przypadkach specjaliści będą mogli odwiedzać młodych pacjentów w ich domach.
W Lublinie uruchomiono także Regionalne Centrum Koordynacji, odpowiedzialne za pomoc w poruszaniu się po systemie opieki. Działa już całodobowa infolinia pod numerem 81 75 18 000, za pośrednictwem której rodzice, opiekunowie i młodzi ludzie mogą uzyskać informacje o dostępnych świadczeniach oraz możliwościach skorzystania z pomocy.
Nowy model zakłada również współpracę placówek medycznych z instytucjami oświatowymi. Wsparciem ma zostać objętych co najmniej 120 szkół i innych placówek oświatowych w województwie. Przewidziano m.in. warsztaty, treningi umiejętności społecznych, działania profilaktyczne i pomoc w sytuacjach kryzysowych.
Istotną częścią przedsięwzięcia będzie również praca z rodzinami. Rodzice i opiekunowie mają otrzymywać wsparcie w rozpoznawaniu niepokojących zachowań, reagowaniu na kryzysy psychiczne oraz towarzyszeniu dzieciom podczas leczenia i powrotu do codziennego funkcjonowania.
Pięć lokalizacji w województwie
Regionalny charakter przedsięwzięcia oznacza, że system opieki nie będzie ograniczał się do Lublina. Centrum tworzy sieć pięciu współpracujących ze sobą lokalizacji: w Lublinie, Cholewiance koło Kazimierza Dolnego, Chełmie, Radecznicy i Suchowoli.
W Cholewiance przewidziano m.in. poradnie psychologiczną i zdrowia psychicznego, oddział dzienny na 30 miejsc, zaplecze warsztatów terapeutycznych oraz hostel interwencyjny dla młodych pacjentów wymagających krótkoterminowego wsparcia. W Chełmie system obejmuje poradnie i oddział dzienny z 10 miejscami. W Radecznicy i Suchowoli dostępna ma być przede wszystkim pomoc psychologiczna i psychoterapeutyczna.
Poszczególne ośrodki mają współpracować ze sobą, tak aby pacjent mógł otrzymać pomoc na odpowiednim poziomie, bez konieczności każdorazowego kierowania go do głównej placówki w Lublinie. Najcięższe przypadki wymagające leczenia całodobowego mają trafiać do lubelskiego szpitala.
Według założeń projektu z nowej i zmodernizowanej infrastruktury ma korzystać docelowo około 12,5 tys. młodych pacjentów rocznie.
Inwestycja za ponad 100 milionów złotych
Budowa i wyposażenie nowego centrum to część większego przedsięwzięcia realizowanego przy wsparciu programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027.
Sam projekt infrastrukturalny, obejmujący nowy pawilon w Lublinie, modernizację i doposażenie pozostałych placówek, kosztował blisko 53 mln zł. Ponad 43 mln zł pochodziło z funduszy unijnych, przeszło 5,4 mln zł z budżetu państwa, a ponad 4,1 mln zł z budżetu województwa.
Łącznie cztery wzajemnie uzupełniające się projekty, obejmujące także termomodernizację budynków w Cholewiance, szkolenia personelu oraz rozwój usług specjalistycznych, mają wartość przekraczającą 101 mln zł. Ponad 84 mln zł stanowi dofinansowanie europejskie.
Podczas otwarcia przedstawicielka Komisji Europejskiej Elżbieta Gajewska podkreślała, że znaczenie przedsięwzięcia wykracza poza samą inwestycję budowlaną.
Jesteśmy w takim miejscu, w którym wsparcie z funduszy europejskich przekłada się na naprawdę niezwykle ważne aspekty naszego życia: na zdrowie, bezpieczeństwo, a przede wszystkim przyszłość młodego pokolenia - mówiła.
Wskazywała również na wyzwania, z którymi mierzą się współczesne dzieci i młodzież: presję społeczną, samotność, wpływ mediów społecznościowych oraz doświadczenia pandemii i wojny. Jak podkreślała, pomoc psychologiczna i psychiatryczna powinna być dostępna odpowiednio wcześnie, możliwie blisko miejsca zamieszkania i bez zbędnych barier.
Prawdziwym sukcesem będzie każde dziecko, które otrzyma pomoc na czas, każdy nastolatek, który odzyska poczucie bezpieczeństwa, każda rodzina, która w trudnym momencie nie zostanie pozostawiona sama sobie - zaznaczyła.
"Marzenia się spełniają"
Podczas piątkowej uroczystości wielokrotnie dziękowano osobom zaangażowanym w przygotowanie i realizację inwestycji. Wśród nich wymieniano marszałka województwa lubelskiego Jarosława Stawiarskiego, dyrektor Departamentu Zarządzania Programami Regionalnymi Annę Brzyską, pracowników szpitala oraz przedstawicieli instytucji odpowiedzialnych za wdrażanie funduszy europejskich.
Można powiedzieć, że marzenia się spełniają - mówił Dariusz Oleksiński, wspominając o wieloletnich staraniach o powstanie ośrodka.
Dyrektor zwrócił się również do pracowników placówki, którym życzył satysfakcji z pracy, oraz do przyszłych pacjentów. Wyraził nadzieję, że ich pobyty w centrum będą krótkie, intensywne i zakończą się skutecznym rozwiązaniem problemów zdrowotnych.
Po symbolicznym przecięciu wstęgi odbyło się także poświęcenie budynku przez biskupa seniora Mieczysława Cisłę, który w swoim wystąpieniu przypomniał, jak bardzo na przestrzeni ostatnich dekad zmieniły się warunki leczenia psychiatrycznego dzieci i młodzieży w Lublinie.
Nowy budynek i rozbudowana sieć placówek mają poprawić dostępność takiej pomocy w całym województwie. O powodzeniu przedsięwzięcia zadecyduje jednak przede wszystkim praktyka: to, jak szybko dziecko w kryzysie otrzyma wsparcie, czy uda się dotrzeć do rodzin poza największymi miastami i czy kolejne etapy leczenia będą ze sobą skutecznie powiązane.
Otwarcie odbyło się w ramach wizyt studyjnych organizowanych w drugim dniu posiedzenia Komitetu Monitorującego program Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027. Uczestnicy odwiedzali tego dnia również inne inwestycje realizowane przy wsparciu unijnym, w tym powstający amfiteatr w dzielnicy Tatary oraz Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej.
Regionalne Centrum Zdrowia Psychicznego Dzieci i Młodzieży mieści się przy ul. Abramowickiej 2 w Lublinie. Całodobowa infolinia informacyjna działa pod numerem 81 75 18 000. Pomoc w ramach centrum jest bezpłatna.
Komentarze