W obchodach uczestniczyli przedstawiciele Instytutu Pamięci Narodowej, władz województwa lubelskiego, służb mundurowych, kombatanci oraz mieszkańcy Lublina.
Podczas uroczystości na Placu Litewskim dyrektor lubelskiego oddziału IPN Robert Derewenda podkreślał, że pamięć o wydarzeniach sprzed 87 lat nie jest tylko obowiązkiem wobec poległych.
– Jesteśmy winni pamięć tym, którzy walczyli o wolną, suwerenną Rzeczpospolitą i jesteśmy odpowiedzialni dzisiaj za wychowanie młodego pokolenia, aby było świadome ofiary, jaką poniosły poprzednie pokolenia i aby było gotowe, odważne do ofiary współczesnej, do walki o potężną, suwerenną Rzeczpospolitą i do obrony naszej granicy – mówił Robert Derewenda.
Dyrektor IPN podkreślał również znaczenie postawy polskich żołnierzy i jej wpływ na kolejne pokolenia.
– Właśnie przykład polskiego żołnierza, bohaterska postawa polskiego żołnierza umożliwiła wychowanie kolejnych pokoleń po II wojnie światowej. Pokoleń, które chciały, tak jak ojciec, dziadek, wuj, stryj, walczyć o wolną, suwerenną Rzeczpospolitą. Pokolenia, które miały odwagę walczyć z całym systemem zła, imperium zła komunistycznego – mówił.
Wojna dotknęła także Lublin
Dyrektor lubelskiego IPN zwrócił uwagę, że ślady niemieckiej agresji są obecne także w przestrzeni współczesnego Lublina.
Tu w Lublinie, choćby sięgnąć wzrokiem, możemy wskazać miejsca, które zostały zniszczone już we wrześniu 1939 roku – przypominał Derewenda.
Wojna oznaczała dla mieszkańców miasta nie tylko bombardowania i zniszczenia, ale także represje oraz terror okupanta. Aresztowano profesorów Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, adwokatów i przedstawicieli lubelskiej inteligencji. Część więzionych na Zamku Lubelskim została zamordowana w Wigilię Bożego Narodzenia.
Powrócił temat reparacji wojennych
Podczas obchodów głos zabrał m.in. wicemarszałek województwa lubelskiego Marek Wojciechowski, który odniósł się do kwestii reparacji wojennych od Niemiec.
Jak podkreślał, temat ten powraca szczególnie przy okazji rocznicy wybuchu II wojny światowej. Wicemarszałek zaznaczył, że Niemcy są dziś sojusznikiem Polski w NATO i jednocześnie jej sąsiadem, dlatego, w jego ocenie, powinny wywiązać się ze zobowiązań dotyczących reparacji.
Wojciechowski wskazywał na kwotę ponad 6 bilionów 220 miliardów, wynikającą z polskich szacunków strat wojennych.
Niemcy, przecież to nasz sojusznik w Pakcie Północnoatlantyckim, nasz obecnie przyjaciel, sąsiad, powinien wywiązać się z reparacji wojennych – mówił Marek Wojciechowski. – Chciałbym, żeby cała klasa polityczna, podkreślam, cała klasa polityczna, mówiła w tej sprawie jednym głosem. Niestety tak nie jest – zaznaczył.
Uroczystości na Placu Litewskim
Tegoroczne obchody rozpoczęły się o godz. 13.00 mszą świętą w intencji poległych podczas wojny obronnej 1939 roku w parafii cywilno-wojskowej pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny przy al. Racławickich 20.
O godz. 14.00 uczestnicy mogli bezpłatnie przejechać autobusem MPK z Kościoła Garnizonowego na Plac Litewski. Kwadrans później przy Pomniku Nieznanego Żołnierza rozpoczął się uroczysty apel.
Obchody zakończyło otwarcie wystawy Instytutu Pamięci Narodowej „Wrzesień 1939. Polska wobec niemieckiej i sowieckiej agresji”, przygotowanej przed budynkiem Poczty Głównej na Placu Litewskim.
Wystawa o wrześniu 1939 roku
Ekspozycja przypomina wydarzenia związane z wybuchem II wojny światowej oraz agresją Związku Sowieckiego na Polskę. Wystawa została przygotowana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Krakowie w 80. rocznicę wybuchu wojny i sowieckiej agresji na Polskę.
Jej autorami są dr Dawid Golik i Maciej Korkuć. Przygotowanie ekspozycji konsultowali Michał Masłowski i Krzysztof Pięciak, a recenzje opracowali dr Jacek Magdoń i dr Piotr Skubisz.
Na wystawie wykorzystano materiały fotograficzne i archiwalne m.in. z Archiwum IPN, Narodowego Archiwum Cyfrowego, Centralnego Archiwum Wojskowego, Bundesarchiv, Imperial War Museum oraz innych polskich i zagranicznych zbiorów.
Wystawa „Wrzesień 1939. Polska wobec niemieckiej i sowieckiej agresji” jest dostępna dla zwiedzających na Placu Litewskim przed budynkiem Poczty Głównej w Lublinie do 17 września 2026 roku.
Komentarze