Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Hrubieszów

24 października 2021 r.
20:26

Cztery hektary tajemnic w Gródku. Niezwykłe miejsce nad Bugiem

Autor: Zdjęcie autora agdy
20 1 A A
Gródek z hektarami dla archeologów
Gródek z hektarami dla archeologów (fot. LubieHrubie)

W tym tygodniu planowane jest podpisanie aktu notarialnego i gmina Hrubieszów będzie właścicielką kilku hektarów pola. Działka w Gródku nie jest potrzebna pod żadną inwestycję. To inwestycja w naukę. Od wielu lat trwają tu badania archeologiczne. Specjaliści szacują, że jeszcze kilka pokoleń naukowców będzie miało co robić. Skarpa nad Bugiem to niezwykłe miejsce.

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować

Pół tony eksponatów, pochodzących z czasów od neolitu po wczesne średniowiecze, to efekt tylko zeszłorocznych badań, jakie na prywatnym jeszcze polu prowadziło Muzeum im. ks. Stanisława Staszica w Hrubieszowie. Chodzi o miejsce nazywane przez archeologów „stanowiskiem 1C” znajdujące się w Gródku, niewielkiej miejscowości w gminie Hrubieszów. Teraz zapadła decyzja i gmina odkupi od rolnika C1, czyli 4 hektary, które zdaniem naukowców kryją w sobie najciekawsze obiekty warte przebadania.

Ciekawe dla nas, dobre dla nich

– O zakupie działki wójt mówił już od początku kadencji, teraz do tego dojdzie. Na ostatniej sesji radni jednogłośnie zaakceptowali ten pomysł, podjęli uchwałę i zarezerwowali w budżecie potrzebne pieniądze. W najbliższych dniach, gdy będą już przygotowane niezbędne dokumenty zostanie podpisany akt notarialny – mówi Robert Palichleb, sekretarz gminy, który przyznaje, że coś takiego zdarza się pierwszy raz.

Z przeprowadzonych do tej pory badań archeologicznych wynika, że malowniczo położona skarpa nad Bugiem była atrakcyjnym miejscem od czasów neolitu. Kiedy ludzie zaczęli stosować nowe metody obróbki kamienia, pojawiło się garncarstwo, tkactwo a przede wszystkim upowszechniło się rolnictwo i stałe osady. Pole, które kupuje gmina za miejsce do życia wybierali nasi przodkowie żyjący kilka tysięcy lat przed naszą erą. Znaleziska mówią, że z czasem zalety tego miejsca nie słabły.

Tylko trawa i naukowcy

– Wyniesienie terenu, które gwarantowało dobrą widoczność i zobaczenie w porę nieprzyjaciela oraz umiejscowienie na szlaku po którym ludzie poruszali się przez całe wieki. Takie może być wytłumaczenie dlaczego właśnie w tym miejscu znajdujemy tyle eksponatów z wielu epok. Właściwie przy każdych pracach polowych dostawaliśmy informacje o kolejnych znaleziskach. To dobrze, że nie będzie tu już wjeżdżał ciężki rolniczy sprzęt wykorzystywany przy uprawie zboża czy kukurydzy. Tegoroczne żniwa były dla stanowiska C1 ostatnimi – mówi Bartłomiej Bartecki, dyrektor Muzeum im. ks. Stanisława Staszica w Hrubieszowie, który zapowiada, że gminna działka nie zostanie wygrodzona płotem ani w żaden sposób nowy właściciel i użytkownicy nie oszpecą tego pięknego zakątka. 

Władze gminy deklarują: będzie tu po prostu posiana trwa.

– Głównym celem tego zakupu jest zachowanie naszego dziedzictwa i umożliwienie prowadzenia tam badań wszystkim zainteresowanym osobom. Oczywiście, że kwota 210 tys. zł w naszym budżecie, jest istotna ale to działanie perspektywiczne. Nasza gmina jest rolnicza, bogactwem są walory przyrodnicze. W przyszłości myślimy o wykorzystaniu wykopalisk archeologicznych i stanowiska naukowców na kupionej działce, do promowania naszego obszaru. Nie chodzi powielanie pomysłu z Masłomęcza do którego jest z Gródka jakieś 10 kilometrów ale o stworzenie czegoś, co będzie naszym atutem i atrakcją – dodaje sekretarz gminy.

W zeszłym roku na stanowisku C1 trwały badania (fot. Muzeum im. ks. Stanisława Staszica w Hrubieszowie)

Orka na cmentarzu

Jak wyglądało gospodarowanie w niezwykłym z punktu widzenia naukowców Gródku, daje pojęcie Józef Niedźwiedź, który w „Archeologii Polski Środkowowschodniej” z 1999 roku zamieścił artykuł o  badaniach ratowniczych na tutejszym cmentarzu kultury łużyckiej. Kultura łużycka to czasy późnej epoki brązu i wczesnej epoki żelaza, gdy powstawały ludzkie osady, z których najbardziej znaną jest Biskupin. Ich mieszkańcy stosowali pochówki ciałopalne w popielnicach zakopywanych w ziemi.

Archeolog relacjonuje, że jesienią 1997 roku dwaj mieszkańcy Gródka zlokalizowali na powierzchni duże fragmenty  popielnic  wyorane  podczas  prac polowych. Jeden z nich wydobył wówczas  dwa naczynia, z których jedno trafiło w raz z przepalonymi  kośćmi  do muzeum w  Hrubieszowie,  drugie do jego  kolekcji, podobnie jak odkryta rok wcześniej tym samym sposobem inna popielnica. Przepalone kości z obu naczyń zostały na cmentarzysku. Wiosną na miejsce przyjechali naukowcy z Regionalnego Ośrodka  Studiów i Ochrony  Środowiska  Kulturowego  w  Lublinie  oraz hrubieszowskiego muzeum. Potwierdzili niszczenie na cmentarzysku dwu skupisk grobów. Przeprowadzono wówczas badania wykopaliskowe i na 153 mkw. pola odkryto trzydzieści jeden kolejnych, ciałopalnych grobów popielnicowych w trzech skupiskach.

Średniowieczny Wołyń i okolice

Archeolodzy, którzy od maja do grudnia zeszłego roku prowadzili badania na kupowanej przez gminę działce i sąsiednich polach (w sumie na obszarze 10 hektarów), nazywają ją najważniejszym stanowiskiem archeologicznym Lubelszczyzny. W ramach projektu chcieli się zorientować jak rozplanowane są ewentualne cmentarzyska, obiekty gospodarcze czy obiekty o charakterze obronnym i militarnym – pradziejowe oraz nowożytne.

Pierwsze wykopaliska prowadził w Gródku nad Bugiem – bo tak nazywają to miejsce badacze -  Zorjan Dołęga Chodakowski ponad 200 lat temu. Zwiedzając Gródek uznał go za średniowieczny Wołyń. Ale fakt, że teren jest atrakcyjny rolniczo sprawił, że to ważne dla nauki miejsce zostało przebadane zaledwie w niewielkim stopniu. Teraz to się zmieni.

Grunt sprzedaje gospodarz, który nie wyraża chęci rozmowy, bo jak poinformował przez pośredników ma złe doświadczenia z prasą. Zapewne to ta sama osoba (albo jej spadkobiercy) o której wspominają archeolodzy w swoich artykułach i pracach naukowych.

– Otacza on staranną opieką stanowiska archeologiczne zlokalizowane w okolicach swojej miejscowości, sprawdzając kilkakrotnie w  ciągu  roku stan  ich  zachowania. W  efekcie tej  działalności  powstała  systematycznie  prowadzona kolekcja,  z  dokładną lokalizacją znalezisk. Po wielokroć była ona udostępniana archeologom, w  wyniku czego najwartościowsze  jej elementy doczekały się publikacji, zaś pokaźny  zbiór  zabytków  krzemiennych  aktualnie znajduje  się  w opracowaniu – opisywali działania rolnika Ewa i Andrzej Kokowscy w artykule „Trzy znaleziska wczesnośredniowieczne w Gródku nad Bugiem” z 1992 roku.

W 1994 roku Jacek Rogatko pisząc o zabytkach wczesnośredniowiecznych w artykule „Nowy znaleziskach z okolic Gródka nad Bugiem woj. zamojskie” dziękuje mieszkańcowi, wieloletniemu współpracownikowi  Ekspedycji Archeologicznej  Katedry  Archeologii  UMCS, za udostępnienie kolekcji, którą zebrał z powierzchni 7 stanowisk archeologicznych.

Rolnik-archeolog

W 2007 roku o archeologu amatorze powstał reportaż telewizyjny, w którym przedstawiony jest rolnik posiadający specjalistyczną wiedzę pozwalającą mu na prowadzenie samodzielnych badań powierzchniowych czyli w tzw. warstwie ornej. I pozyskiwanie eksponatów tylko w ten sposób. Zainteresował się archeologią po tym, gdy 100 metrów od jego gospodarstwa badania prowadził właśnie prof. Andrzej Kokowski z Instytutu Archeologii UMCS.

Jak relacjonowali autorzy materiału „Poskramiacz historii. 40 hektarów historii”, gospodarz zgromadził w swej kolekcji naczynia kultur pucharów lejkowatych i amfor kulistych, monety bizantyjskie (follisy), rzymskie (denary), pozostałości po siedliskach Gotów, średniowieczne rylce do pisania na tabliczkach woskowych aż po XIX - wieczne ikonki – szkaplerze. Wiele przekazał do muzeów. Na liście spektakularnych odkryć jest sprzączka od pasa, na której widnieje jedyny odkryty dotąd wizerunek gockiego wojownika, fragment rzymskiego wiadra (drugie takie odkrycie w Polsce) i grot włóczni awarskiej (znaleziono tylko trzy takie w Europie).

Skomentuj i udostępnij na Facebooku
e-Wydanie

Komentarze 1

Najlepsze · Najnowsze
Avatar
Liz / 25 października 2021 r. o 18:37
"w Gródku nad Bugiem – bo tak nazywają to miejsce badacze" - a w Gródku Nadbużnym mawiali ongiś jego mieszkańcy, co zostało utrwalone w starych księgach.
Avatar
Liz / 25 października 2021 r. o 18:37
"w Gródku nad Bugiem – bo tak nazywają to miejsce badacze" - a w Gródku Nadbużnym mawiali ongiś jego mieszkańcy, co zostało utrwalone w starych księgach.
Zobacz wszystkie komentarze 1

Skomentuj

Aby napisać komentarz, należy się zalogować:

Nie publikujemy nic na Twojej tablicy na Facebooku oraz nikomu nie udostępniamy Twoich danych osobistych.
Podczas pierwszego logowania zostaniesz poproszony o wybór swojej nazwy użytkownika.

Twój komentarz został dodany

Pozostałe informacje

Trzy darmowe spektakle w ramach Przestrzeni Sztuki w Centrum Kultury w Lublinie
8 grudnia 2022, 19:30

Trzy darmowe spektakle w ramach Przestrzeni Sztuki w Centrum Kultury w Lublinie

W najbliższych dniach w Centrum Kultury w Lublinie (ul. Peowiaków 12) będzie można uczestniczyć w próbach otwartych spektakli w ramach konkursu Przestrzeni Sztuki Teatr. Pierwszy pokaz dziś o godz. 19.30.

Straż miejska „nieefektywna” i już nie obsługuje fotoradaru. Zostanie rozwiązana

Straż miejska „nieefektywna” i już nie obsługuje fotoradaru. Zostanie rozwiązana

Nałęczowska straż miejska w przyszłym roku zostanie rozwiązana. Formację tworzą obecnie trzy osoby. Samorząd liczy na oszczędności, bo utrzymanie straży kosztuje nałęczowskich podatników ok. 300 tys. zł rocznie.

LNBA: Rozgrywki w Konferencji A wchodzą w decydującą fazę

LNBA: Rozgrywki w Konferencji A wchodzą w decydującą fazę

Tabeli przewodzą Symbit oraz Matematyka

Ślisko na drogach. Nie wszyscy kierowcy sobie poradzili

Ślisko na drogach. Nie wszyscy kierowcy sobie poradzili

Z powodu oblodzonej nawierzchni dróg dzisiaj w wielu miejscach regionu było bardzo ślisko.

"Pogranicze sztuki. Dwa narody w jednym brzmieniu". Ukraińskie i polskie kompozycje w Filharmonii Lubelskiej
10 grudnia 2022, 18:00

"Pogranicze sztuki. Dwa narody w jednym brzmieniu". Ukraińskie i polskie kompozycje w Filharmonii Lubelskiej

"Pogranicze sztuki. Dwa narody w jednym brzmieniu" to tytuł koncertu, który zostanie zorganizowany już w najbliższą sobotę o godz. 18 w Filharmonii Lubelskiej (ul. Curie-Skłodowskiej 5). Tego wieczora będzie można usłyszeć muzykę kompozytorów z Polski i Ukrainy.

Lublin. Okazałej lipy nie udało się uratować
Alarm 24

Lublin. Okazałej lipy nie udało się uratować

Nie ma ratunku dla kilkudziesięcioletniej lipy rosnącej przy ul. Chopina. Drzewo praktycznie pozbawiono korony, bo stwarzało zagrożenie dla ludzi. Miasto obiecuje nowe.

Festiwal filmów snowboardowych w DDK Węglin
10 grudnia 2022, 18:00

Festiwal filmów snowboardowych w DDK Węglin

Przed nami 15. edycja popularnego festiwalu filmów snowboardowych "Winter Is My Love". W Lublinie wydarzenie odbędzie się 10 grudnia o godz. 18 w Dzielnicowym Domu Kultury Węglin (ul. Judyma 2a).

Nowoczesne meble ogrodowe – wygodne i stylowe dodatki do każdego ogrodu

Nowoczesne meble ogrodowe – wygodne i stylowe dodatki do każdego ogrodu

Meble ogrodowe to niezbędny element wyposażenia każdego ogrodu. Służą do wypoczynku i relaksu oraz stanowią doskonałe miejsce do spotkań z przyjaciółmi i rodziną. Obecnie na rynku dostępne są różne rodzaje mebli ogrodowych, w tym nowoczesne modele, które łączą w sobie wygodę i funkcjonalność z eleganckim designem.

Polski Cukier Start Lublin dziś podejmie u siebie King Szczecin

Polski Cukier Start Lublin dziś podejmie u siebie King Szczecin

Czy podopiecznym Artura Gronka uda się wreszcie przełamać serię porażek?

Ruszyła rozbiórka pomnika pierwszego rektora KUL. Uczelnia zapewnia, że to nie przez przyszłe sąsiedztwo
Zdjęcia
galeria

Ruszyła rozbiórka pomnika pierwszego rektora KUL. Uczelnia zapewnia, że to nie przez przyszłe sąsiedztwo

W czwartek rano rozpoczęły się prace przy rozbiórce pomnika ks. Idziego Radziszewskiego. O zgodę na jego demontaż wystąpiły władze Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Docelowo monument ma stanąć na terenie uczelnianego kampusu.

Powstanie nowa parafia w Białej Podlaskiej. A zamiast parku będą bloki

Powstanie nowa parafia w Białej Podlaskiej. A zamiast parku będą bloki

W Białej Podlaskiej ma powstać nowa parafia przy dużym osiedlu blokowisk. W tym celu, trzeba było opracować nowy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Mobilne zasilanie - powerbanki, stacje, panele - przygotuj się na problemy z prądem

Mobilne zasilanie - powerbanki, stacje, panele - przygotuj się na problemy z prądem

Stacja ładująca, power bank czy panel solarny to proste rozwiązanie wszystkich możliwych problemów w dostępie do energii elektrycznej - czy to w domu, na biwaku czy w podróży. Poznaj różne możliwości ładowania urządzeń i zapewnienia sobie awaryjnego zasilania w każdej sytuacji.

Zagłosowała na mural w budżecie obywatelskim. Nawet nie wiedziała, że będzie na nim jej dziadek
galeria

Zagłosowała na mural w budżecie obywatelskim. Nawet nie wiedziała, że będzie na nim jej dziadek

Zagłosowałam w budżecie obywatelskim na mural, nie mając świadomości, że będzie na nim mój dziadek. Był bardzo ciepłym, serdecznym człowiekiem. Tworzyli z babcią cudowną parę – mówi pani Anna, wnuczka Andrzeja Żubra ps. Jędruś. Wczoraj oficjalnie odsłonięto ścienne malowidło upamiętniające trójkę bohaterów z czasów II wojny światowej, związanych z polskim podziemiem niepodległościowym. Projekt BO „Świdnicki mural wizytówką miasta” zdobył poparcie 363 mieszkańców.

Centrum Opiekuńczo-Mieszkalne na Czechowie będzie droższe

Centrum Opiekuńczo-Mieszkalne na Czechowie będzie droższe

Minimum 800 tys. zł musiałoby dołożyć miasto do budowy ośrodka dla osób niepełnosprawnych przy ul. Poturzyńskiej. Firmy zainteresowane kontraktem zaoferowały ceny przekraczające budżet zaplanowany przez miasto.

Komu wolno promować się na szkolnym płocie? Ten baner rządzącym się nie spodoba

Komu wolno promować się na szkolnym płocie? Ten baner rządzącym się nie spodoba

To działa jak w starym przysłowiu, co wolno wojewodzie, to nie tobie… – mówi Rafał Maksymowicz, działacz Polski 2050. Chodzi o zgodę na powieszenie na ogrodzeniach kilku szkół banerów podobnych do tych, jakie zawiesił tam wiceminister finansów Artur Soboń.

ALARM24

Widzisz wypadek? Jesteś świadkiem niecodziennego zdarzenia?
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

Kliknij i dodaj swojego newsa!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium