Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Hrubieszów

24 października 2021 r.
20:26

Cztery hektary tajemnic w Gródku. Niezwykłe miejsce nad Bugiem

Autor: Zdjęcie autora agdy
20 1 A A
Gródek z hektarami dla archeologów
Gródek z hektarami dla archeologów (fot. LubieHrubie)

W tym tygodniu planowane jest podpisanie aktu notarialnego i gmina Hrubieszów będzie właścicielką kilku hektarów pola. Działka w Gródku nie jest potrzebna pod żadną inwestycję. To inwestycja w naukę. Od wielu lat trwają tu badania archeologiczne. Specjaliści szacują, że jeszcze kilka pokoleń naukowców będzie miało co robić. Skarpa nad Bugiem to niezwykłe miejsce.

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować

Pół tony eksponatów, pochodzących z czasów od neolitu po wczesne średniowiecze, to efekt tylko zeszłorocznych badań, jakie na prywatnym jeszcze polu prowadziło Muzeum im. ks. Stanisława Staszica w Hrubieszowie. Chodzi o miejsce nazywane przez archeologów „stanowiskiem 1C” znajdujące się w Gródku, niewielkiej miejscowości w gminie Hrubieszów. Teraz zapadła decyzja i gmina odkupi od rolnika C1, czyli 4 hektary, które zdaniem naukowców kryją w sobie najciekawsze obiekty warte przebadania.

Ciekawe dla nas, dobre dla nich

– O zakupie działki wójt mówił już od początku kadencji, teraz do tego dojdzie. Na ostatniej sesji radni jednogłośnie zaakceptowali ten pomysł, podjęli uchwałę i zarezerwowali w budżecie potrzebne pieniądze. W najbliższych dniach, gdy będą już przygotowane niezbędne dokumenty zostanie podpisany akt notarialny – mówi Robert Palichleb, sekretarz gminy, który przyznaje, że coś takiego zdarza się pierwszy raz.

Z przeprowadzonych do tej pory badań archeologicznych wynika, że malowniczo położona skarpa nad Bugiem była atrakcyjnym miejscem od czasów neolitu. Kiedy ludzie zaczęli stosować nowe metody obróbki kamienia, pojawiło się garncarstwo, tkactwo a przede wszystkim upowszechniło się rolnictwo i stałe osady. Pole, które kupuje gmina za miejsce do życia wybierali nasi przodkowie żyjący kilka tysięcy lat przed naszą erą. Znaleziska mówią, że z czasem zalety tego miejsca nie słabły.

Tylko trawa i naukowcy

– Wyniesienie terenu, które gwarantowało dobrą widoczność i zobaczenie w porę nieprzyjaciela oraz umiejscowienie na szlaku po którym ludzie poruszali się przez całe wieki. Takie może być wytłumaczenie dlaczego właśnie w tym miejscu znajdujemy tyle eksponatów z wielu epok. Właściwie przy każdych pracach polowych dostawaliśmy informacje o kolejnych znaleziskach. To dobrze, że nie będzie tu już wjeżdżał ciężki rolniczy sprzęt wykorzystywany przy uprawie zboża czy kukurydzy. Tegoroczne żniwa były dla stanowiska C1 ostatnimi – mówi Bartłomiej Bartecki, dyrektor Muzeum im. ks. Stanisława Staszica w Hrubieszowie, który zapowiada, że gminna działka nie zostanie wygrodzona płotem ani w żaden sposób nowy właściciel i użytkownicy nie oszpecą tego pięknego zakątka. 

Władze gminy deklarują: będzie tu po prostu posiana trwa.

– Głównym celem tego zakupu jest zachowanie naszego dziedzictwa i umożliwienie prowadzenia tam badań wszystkim zainteresowanym osobom. Oczywiście, że kwota 210 tys. zł w naszym budżecie, jest istotna ale to działanie perspektywiczne. Nasza gmina jest rolnicza, bogactwem są walory przyrodnicze. W przyszłości myślimy o wykorzystaniu wykopalisk archeologicznych i stanowiska naukowców na kupionej działce, do promowania naszego obszaru. Nie chodzi powielanie pomysłu z Masłomęcza do którego jest z Gródka jakieś 10 kilometrów ale o stworzenie czegoś, co będzie naszym atutem i atrakcją – dodaje sekretarz gminy.

W zeszłym roku na stanowisku C1 trwały badania (fot. Muzeum im. ks. Stanisława Staszica w Hrubieszowie)

Orka na cmentarzu

Jak wyglądało gospodarowanie w niezwykłym z punktu widzenia naukowców Gródku, daje pojęcie Józef Niedźwiedź, który w „Archeologii Polski Środkowowschodniej” z 1999 roku zamieścił artykuł o  badaniach ratowniczych na tutejszym cmentarzu kultury łużyckiej. Kultura łużycka to czasy późnej epoki brązu i wczesnej epoki żelaza, gdy powstawały ludzkie osady, z których najbardziej znaną jest Biskupin. Ich mieszkańcy stosowali pochówki ciałopalne w popielnicach zakopywanych w ziemi.

Archeolog relacjonuje, że jesienią 1997 roku dwaj mieszkańcy Gródka zlokalizowali na powierzchni duże fragmenty  popielnic  wyorane  podczas  prac polowych. Jeden z nich wydobył wówczas  dwa naczynia, z których jedno trafiło w raz z przepalonymi  kośćmi  do muzeum w  Hrubieszowie,  drugie do jego  kolekcji, podobnie jak odkryta rok wcześniej tym samym sposobem inna popielnica. Przepalone kości z obu naczyń zostały na cmentarzysku. Wiosną na miejsce przyjechali naukowcy z Regionalnego Ośrodka  Studiów i Ochrony  Środowiska  Kulturowego  w  Lublinie  oraz hrubieszowskiego muzeum. Potwierdzili niszczenie na cmentarzysku dwu skupisk grobów. Przeprowadzono wówczas badania wykopaliskowe i na 153 mkw. pola odkryto trzydzieści jeden kolejnych, ciałopalnych grobów popielnicowych w trzech skupiskach.

Średniowieczny Wołyń i okolice

Archeolodzy, którzy od maja do grudnia zeszłego roku prowadzili badania na kupowanej przez gminę działce i sąsiednich polach (w sumie na obszarze 10 hektarów), nazywają ją najważniejszym stanowiskiem archeologicznym Lubelszczyzny. W ramach projektu chcieli się zorientować jak rozplanowane są ewentualne cmentarzyska, obiekty gospodarcze czy obiekty o charakterze obronnym i militarnym – pradziejowe oraz nowożytne.

Pierwsze wykopaliska prowadził w Gródku nad Bugiem – bo tak nazywają to miejsce badacze -  Zorjan Dołęga Chodakowski ponad 200 lat temu. Zwiedzając Gródek uznał go za średniowieczny Wołyń. Ale fakt, że teren jest atrakcyjny rolniczo sprawił, że to ważne dla nauki miejsce zostało przebadane zaledwie w niewielkim stopniu. Teraz to się zmieni.

Grunt sprzedaje gospodarz, który nie wyraża chęci rozmowy, bo jak poinformował przez pośredników ma złe doświadczenia z prasą. Zapewne to ta sama osoba (albo jej spadkobiercy) o której wspominają archeolodzy w swoich artykułach i pracach naukowych.

– Otacza on staranną opieką stanowiska archeologiczne zlokalizowane w okolicach swojej miejscowości, sprawdzając kilkakrotnie w  ciągu  roku stan  ich  zachowania. W  efekcie tej  działalności  powstała  systematycznie  prowadzona kolekcja,  z  dokładną lokalizacją znalezisk. Po wielokroć była ona udostępniana archeologom, w  wyniku czego najwartościowsze  jej elementy doczekały się publikacji, zaś pokaźny  zbiór  zabytków  krzemiennych  aktualnie znajduje  się  w opracowaniu – opisywali działania rolnika Ewa i Andrzej Kokowscy w artykule „Trzy znaleziska wczesnośredniowieczne w Gródku nad Bugiem” z 1992 roku.

W 1994 roku Jacek Rogatko pisząc o zabytkach wczesnośredniowiecznych w artykule „Nowy znaleziskach z okolic Gródka nad Bugiem woj. zamojskie” dziękuje mieszkańcowi, wieloletniemu współpracownikowi  Ekspedycji Archeologicznej  Katedry  Archeologii  UMCS, za udostępnienie kolekcji, którą zebrał z powierzchni 7 stanowisk archeologicznych.

Rolnik-archeolog

W 2007 roku o archeologu amatorze powstał reportaż telewizyjny, w którym przedstawiony jest rolnik posiadający specjalistyczną wiedzę pozwalającą mu na prowadzenie samodzielnych badań powierzchniowych czyli w tzw. warstwie ornej. I pozyskiwanie eksponatów tylko w ten sposób. Zainteresował się archeologią po tym, gdy 100 metrów od jego gospodarstwa badania prowadził właśnie prof. Andrzej Kokowski z Instytutu Archeologii UMCS.

Jak relacjonowali autorzy materiału „Poskramiacz historii. 40 hektarów historii”, gospodarz zgromadził w swej kolekcji naczynia kultur pucharów lejkowatych i amfor kulistych, monety bizantyjskie (follisy), rzymskie (denary), pozostałości po siedliskach Gotów, średniowieczne rylce do pisania na tabliczkach woskowych aż po XIX - wieczne ikonki – szkaplerze. Wiele przekazał do muzeów. Na liście spektakularnych odkryć jest sprzączka od pasa, na której widnieje jedyny odkryty dotąd wizerunek gockiego wojownika, fragment rzymskiego wiadra (drugie takie odkrycie w Polsce) i grot włóczni awarskiej (znaleziono tylko trzy takie w Europie).

e-Wydanie

Pozostałe informacje

"Telemetria pokazała, że nie żyje". Kolejna tragedia w rodzinie sokołów

"Telemetria pokazała, że nie żyje". Kolejna tragedia w rodzinie sokołów

Przez pierwszy rok przeżywa około 1/4 młodych sokołów. W sobotę wieczorem Stowarzyszenie na rzecz dzikich zwierząt "Sokół" poinformowało, że nie żyje Borowy - jedyny samiec z tegorocznego miotu Wrotki i Czarta.

Inni się zatrzymali, a 85-latek ich minął i potrącił rowerzystkę
galeria

Inni się zatrzymali, a 85-latek ich minął i potrącił rowerzystkę

Utratą prawa jazdy za rażące naruszenie przepisów dla sprawcy dla ofiary obrażeniami i pobytem w szpitalu zakończył się wypadek, do którego doszło na przejeździe dla rowerów w Zamościu.

Księża zmieniają parafie. Biskup zamojsko-lubaczowski ogłosił swoje decyzje

Księża zmieniają parafie. Biskup zamojsko-lubaczowski ogłosił swoje decyzje

Większość tych decyzji wejdzie w życie w drugiej połowie sierpnia, ale niektóre wcześniej. Biskup zamojsko-lubaczowski ogłosił w piątek swoje decyzje dotyczące kapłanów z diecezji. Niektórych czekają przeprowadzki, inni awansują, jeszcze inni przejdą na emeryturę.

ZLT rozpoczyna się dzisiaj
23 czerwca 2024, 18:00

Czas zacząć Zamojskie Lato Teatralne 2024. To już dzisiaj

Od blisko pół wieku na przełomie czerwca i lipca Zamość zamienia się w wielką teatralną scenę. W tym roku po raz 49. właśnie w tym okresie odbędzie się Zamojskie Lato Teatralne. Dzisiaj wieczorem pierwszy plenerowy spektakl.

Sensacje archeologiczne znowu znalezione na Lubelszczyźnie
ZDJĘCIA
galeria

Sensacje archeologiczne znowu znalezione na Lubelszczyźnie

To, że ziemia skrywa wiele tajemnic wiadomo nie od dziś. Konserwator zabytków poinformował o kolejnych fascynujących artefaktach na terenie Lubelszczyzny.

Szalone lata 80 na Placu Litewskim. Festiwal w stylu lat 80
23 czerwca 2024, 15:00

Szalone lata 80 na Placu Litewskim. Festiwal w stylu lat 80

Już w niedzielę nadarzy się okazja do wspomnień w ramach wydarzenia "Kiedyś to było!" – powrót do lat 80-tych. W godzinach 15:00-20:00 będzie można – zupełnie za darmo – przenieść się w czasie i przeżyć je na nowo. Przygotowano wiele atrakcji takich jak: potańcówka w rytmach muzyki dyskotekowej z lat 80, wspólne malowanie muralu i wiele innych.

Magiczna noc św. Jana w Muzeum Wsi Lubelskiej
galeria

Magiczna noc św. Jana w Muzeum Wsi Lubelskiej

W niezwykłą podróż w czasie zaprosiło wczoraj swoich gości Muzeum Wsi Lubelskiej. Były obrzędy, opowieści, zioła, wianki, woda, ogień, śpiew i kwiat paproci, a wszystko to za sprawą Nocy Św. Jana potocznie zwanej Nocą Świętojańską.

Euro 2024: Dobre sędziowanie Marciniaka, wygrane Belgii i Portugalii oraz pierwszy punkt Gruzinów

Euro 2024: Dobre sędziowanie Marciniaka, wygrane Belgii i Portugalii oraz pierwszy punkt Gruzinów

W sobotę rozegrano kolejną serię gier w trakcie mistrzostw Europy w Niemczech. Przekonujące zwycięstwa odniosły ekipy Portugalii oraz Belgii, której mecz sędziował Polak - Szymon Marciniak

W finale barażów o IV ligę Huczwa Tyszowce pokonała Spartę Rejowiec Fabryczny 3:1

Huczwa Tyszowce z awansem do Hummel IV Ligi!

W spotkaniu finałowym barażów o IV ligę Sparta Rejowiec Fabryczny przegrała z Huczwą Tyszowce 1:3. Taki wynik sprawił, że to goście w nowym sezonie uzyskali prawo występów na wyższym poziomie rozgrywkowym

Dwa ostatnie ciała znaleziono w okolicach klasztoru betanek. Wówczas nie było jeszcze wału

Trzynaścioro dzieci utonęło w Wiśle w 1961 r.

25 czerwca, w rocznicę tragedii odsłonięto pamiątkowa tablicę ku czci ofiar tragedii z 1961 r. Uroczystości odbyły się w Szkole Podstawowej nr 17 przy ul. Krochmalnej w Lublinie. Ofiarami byli uczniowie klas 5. z tej szkoły. Pamiątkową tablicę odsłonił ks. Stanisław Chomicz, który wówczas przygotowywał w tej szkole dzieci do pierwszej komunii

Adela Piskorska zdobyła w sobotę złoty medal na mistrzostwach Europy

Adela Piskorska mistrzynią Europy na 100 metrów stylem grzbietowym. Kapitalna sobota Polaków w Belgradzie

Świetny występ zawodniczki AZS UMCS Lublin podczas mistrzostw Europy w pływaniu. Adela Piskorska zdobyła złoty medal na 100 metrów stylem grzbietowym. Na podium stanął również inny pływak akademików – Bartosz Piszczorowicz, który był w składzie sztafety mieszanej na 4x200 m stylem dowolnym. W sumie Polacy zdobyli w sobotę aż cztery medale.

Górnik Łęczna ma nowego bramkarza

Górnik Łęczna ma nowego bramkarza

Górnik Łęczna pozyskał nowego bramkarza. Lukę po odejściu z kluby byłego kapitana Macieja Gostomskiego postara się zapełnić Branislav Pindroch

Rolnicze pokazy i koncerty. Końskowola zaprasza na Pożowską
23 czerwca 2024, 10:30

Rolnicze pokazy i koncerty. Końskowola zaprasza na Pożowską

W niedzielę 23 czerwca Lubelski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Końskowoli zaprasza na Dzień Otwartych Drzwi. W programie wręczenie odznak dla zasłużonych rolników, pokazy sprzętu oraz inwentarza, a także występy artystyczne. Zaśpiewa m.in. finalista The Voice Kids.

Oryginalne przepisy na niedzielny obiad
MAGAZYN

Przepisy: pierogi srokate, z marchewką i przekozackie

Na rozpoczynającym się wczoraj (21 czerwca) w Gardzienicach Festiwalu Drzewo Życia odbyła się premiera gardzienickich pierogów srokatych. A my mamy dla was sprawdzone przepisy regionalne na inne pierogi

Protest przewoźników. Blokada DK 2 i DK 19

Protest przewoźników. Blokada DK 2 i DK 19

W sobotę 22 czerwca po godzinie 10 rozpoczął się protest przewoźników w Międzyrzecu Podlaskim. Zablokowany jest węzeł Międzyrzec Podlaski Północ tj. łączący DK2 i DK19 na wszystkich wlotach od strony Siedlec i Terespola (DK2) oraz Białegostoku i Lublina (DK19)

ALARM24

Widzisz wypadek? Jesteś świadkiem niecodziennego zdarzenia?
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

Kliknij i dodaj swojego newsa!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium