Quantcast

Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Zamość

1 lipca 2022 r.
14:38

Powrót do domu po ponad 200 latach. Akt lokacyjny miasta już oficjalnie w Zamościu

Autor: Zdjęcie autora ak
5 1 A A

Blisko 60 minut przemówień i wreszcie nastąpił ten moment: gablota ze spisanym na pergaminie i podpisanym przez Hetmana Jana Zamoyskiego aktem lokacyjnym Zamościa z niedzieli 10 kwietnia 1580 roku została odsłonięta w Sali Consulatus zamojskiego Ratusza 1 lipca 2022 roku.

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować

Dokonali tego dr Paweł Pietrzyk, dyrektor naczelny Archiwów Państwowych, prof. Wojciech Krawczuk, dyrektor Archiwum Narodowego w Krakowie i dr Jakub Żygawski, szef AP w Zamościu.

Bez zaangażowania ich trzech dokument, wywieziony z miasta na początku XIX wieku, a później przez blisko 150 lat uznawany za zaginiony, do Zamościa powrócić by nie mógł. Bo to w Krakowie, podczas przeprowadzki, go odnaleziono, stamtąd informację o sensacyjnym odkryciu Krawczuk przekazał Żygawskiemu (podczas rozmowy telefonicznej o godz. 8.23 w dniu 1 lipca 2021 roku), a zgodę na przewiezienie dokumentu z archiwum do archiwum musiał wydać Pietrzyk.

Zorganizowaną w piątek 1 lipca 2022 roku uroczystość oficjalnego przekazania aktu lokacyjnego (został przetransportowany do miasta już wcześniej) powiązano z konferencją naukową Akademii Zamojskiej „Powrót do domu. Akt lokacyjny Zamościa z 10 IV 1580 r.”. Zanim licznie zebrani ujrzeli na własne oczy historyczny dokument, wysłuchali wielu przemówień.

Andrzej Wnuk, prezydent Zamościa, mówił m.in. o tym, że Zamość na podstawie aktu lokacyjnego miał prawo do samostanowienia takie samo, o jakie walczą w tej chwili Ukraińcy. Podkreślał również, że gród założył Hetman Jan Zamoyski, ale stworzyli go i rozwijali mieszkańcy. Marcin Zamoyski, b. prezydent i syn ostatniego ordynata, nazwał założyciela Zamościa wizjonerem i wspomniał, że takich wizjonerów obecnie i miastu, i państwu potrzeba. Głos zabierali również liczni goście, m.in. przedstawiciele ministrów kultury i dziedzictwa narodowego oraz edukacji i nauki, odczytując listy polityków.

O historii i sensacyjnym odnalezieniu aktu lokacyjnego Zamościa pisaliśmy niedawno. Przypomnijmy. Podpisany przez Jana Zamoyskiego dokument od początku historii miasta był przechowywany w Ratuszu (wraz z dokumentami potwierdzającymi go, wystawionymi w czerwcu 1580 roku na dworze króla Stefana Batorego). Kiedy jednak w 1811 roku rozpoczęła się rozbudowa twierdzy, zapadła decyzja o przetransportowaniu pergaminów do Szczebrzeszyna, a stamtąd, w roku 1843, do Archiwum Akt Dawnych w Lublinie. Tyle wiadomo na pewno. Późniejsze losy dokumentu pozostają zagadką. Jedna z hipotez mówi o tym, że po likwidacji AAD był przewieziony do Wilna.

– Ale w spisach archiwaliów, które tam transportowano aktu lokacyjnego Zamościa nie było – opowiadał nam Jakub Żygawski, przywołując jeszcze jedną z możliwych wersji wydarzeń mówiącą o tym, że pergamin mógł z lubelskiego archiwum wynieść ks. Mikołaj Kulaszyński, który w 1855 ukończył seminarium w Lublinie, a później był wikariuszem zamojskiej kolegiaty. Nie jest więc wykluczone, że chcąc ratować arcyważny pergamin, przekazał go znajomemu konserwatorowi z Małopolski. To tłumaczyłoby, jak akt lokacyjny znalazł się w krakowskim archiwum.

Odnaleziono go przypadkowo, podczas przeprowadzki do nowej siedziby. W tym historycznym odkryciu wielka była zasługa Aleksandra Korolewicza, kierownika oddziału akt miasta Krakowa, który uczestnicząc w pakowaniu dokumentów, zwrócił uwagę na jedyny niedotyczący Krakowa, ale Zamościa. Zaczął go analizować i odkrył, że to akt lokacyjny podpisany przez założyciela miasta.

Skomentuj i udostępnij na Facebooku
e-Wydanie

Komentarze 1

Najlepsze · Najnowsze
Avatar
altor / 1 lipca 2022 r. o 14:48
10 kwietnia 1580 roku był w czwartek!
Avatar
altor / 1 lipca 2022 r. o 14:48
10 kwietnia 1580 roku był w czwartek!
Zobacz wszystkie komentarze 1

Skomentuj

Aby napisać komentarz, należy się zalogować:

Nie publikujemy nic na Twojej tablicy na Facebooku oraz nikomu nie udostępniamy Twoich danych osobistych.
Podczas pierwszego logowania zostaniesz poproszony o wybór swojej nazwy użytkownika.

Twój komentarz został dodany

Pozostałe informacje

Daniel W. drugi raz wpadł w pułapkę łowców pedofilów. Teraz w internecie używał konta matki

Daniel W. drugi raz wpadł w pułapkę łowców pedofilów. Teraz w internecie używał konta matki

Działający w internecie łowcy pedofilów ujęli 46-letniego mężczyznę, który miał proponować seks dziecku. Daniel W. po raz pierwszy został namierzony już kilka miesięcy temu. Dostał wówczas policyjny dozór i zniknął z sieci. Ale tylko na miesiąc.

Opole Lubelskie. Budżet obywatelski nabiera tempa. Terminy, zasady, kwoty

Opole Lubelskie. Budżet obywatelski nabiera tempa. Terminy, zasady, kwoty

Można już składać projekty do kolejnej edycji budżetu obywatelskiego w Opolu Lubelskim. Chodzi o inwestycje, na których realizację jest 60 tys. złotych. Uwaga, są zmiany w regulaminie! Laureaci mają dać szansę innym.

Nie tylko Marsz Równości w Lublinie. Jest zgłoszenie o kontrpikiecie
galeria

Nie tylko Marsz Równości w Lublinie. Jest zgłoszenie o kontrpikiecie

Kolejne zgromadzenie publiczne zapowiedziano na 3 września, czyli na dzień, na który zaplanowany został Marsz Równości będący demonstracją środowisk LGBT.

Tego jeszcze nie grali. Pokażą "Piranię" na basenie w Lublinie
18 sierpnia 2022, 21:00

Tego jeszcze nie grali. Pokażą "Piranię" na basenie w Lublinie

Można przyjść popływać i obejrzeć horror o krwiożerczych piraniach. Taka atrakcja w ramach cyklu "filMOSiRowe seanse" będzie czekać na odwiedzających basen Aqua Lublin przy al. Zygmuntowskich 4. Projekcja filmu odbędzie się 18 sierpnia o godz. 21.

Spokojna Tarnawatka i nagły telefon na 112. Broń i trotyl

Spokojna Tarnawatka i nagły telefon na 112. Broń i trotyl

Zadzwonił na numer alarmowy i oznajmił, że „jest niebezpieczny”. Miał mieć broń, materiały wybuchowe, noże i gaz.

Puławy. Konar stuletniego dębu spadł na zabytkowy dom

Puławy. Konar stuletniego dębu spadł na zabytkowy dom

W sobotnie popołudnie na osiedlu Kołłątaja rozległ się trzask. Od dębu z 1918 roku odłamała się gałąź, która z impetem spadła podwórko. Lekko uszkodziła jeden z najstarszych budynków w mieście.

Przybędzie biur na Węglinie

Przybędzie biur na Węglinie

Trzypiętrowy biurowiec może stanąć przy ul. Gęsiej. Mówi o tym decyzja środowiskowa wydana przez Urząd Miasta na wniosek lubelskiej spółki JBU. Budynek będzie mieć zielony taras dostępny schodami z ulicy.

Lublin jak poemat - spacery z literaturą w tle
20 sierpnia 2022, 12:00

Lublin jak poemat - spacery z literaturą w tle

Lublin lat 20. i 30. XX wieku, świat ówczesnej bohemy oraz wątki literackie - to wszystko czeka na uczestników serii spacerów organizowanych w sierpniu i wrześniu przez Stowarzyszenie Edukacji i Kultury "Literat". Pierwsze z wydarzeń już 20 sierpnia.

Gmina Wilków słynie z upraw chmielu, ale w tych tunelach było coś innego
zdjęcia, wideo
galeria
film

Gmina Wilków słynie z upraw chmielu, ale w tych tunelach było coś innego

Blisko 200 krzaków konopi indyjskich znajdowało się w dwóch sporych tunelach foliowych. Policja wie, kto stoi za tą uprawą.

Poważny kłopot KS Cisowianki Drzewce w nadchodzącym sezonie

Poważny kłopot KS Cisowianki Drzewce w nadchodzącym sezonie

Boisko w Drzewcach nie otrzymało pozytywnej weryfikacji i miejscowy KS Cisowianka będzie musiał rozgrywać swoje domowe mecze w innych miejscowościach

Lublin. Kilogram cukru za 1 zł. Uwaga na nowe oszustwo

Lublin. Kilogram cukru za 1 zł. Uwaga na nowe oszustwo

Kobieta chciała kupić 50 kg cukru. Wpłaciła pieniądze, a one przepadły.

Lubelskie. Pijany policjant zajechał przed komendę. W ostatnim czasie to kolejny podobny przypadek

Lubelskie. Pijany policjant zajechał przed komendę. W ostatnim czasie to kolejny podobny przypadek

Mimo że był po służbie, to nadal ciągnęło go do pracy. Tak bardzo, że wsiadł za kierownicę po pijanemu. I zupełnie mu się to nie opłaciło: przynajmniej z dwóch powodów.

Lubelskiego Lipca '80 ma być dłuższa

Lubelskiego Lipca '80 ma być dłuższa

Już formalnie został ogłoszony został przetarg na budowę 1100-metrowego przedłużenia ul. Lubelskiego Lipca ’80. Na zlecenie miasta ma powstać odcinek od ul. Cukrowniczej do dwupoziomowego skrzyżowania Diamentowej z Krochmalną.

Setki odwołanych egzaminów na prawo jazdy. Protest egzaminatorów
Wideo
film

Setki odwołanych egzaminów na prawo jazdy. Protest egzaminatorów

Szczecin. Łódź. Częstochowa. Nawet sto egzaminów na prawo jazdy nie odbędzie się w pierwotnie wyznaczonym terminie w łódzkim Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w związku z protestem egzaminatorów.

Pechowy pobyt w Okunince. Policjant i poszukiwany nad jednym jeziorem

Pechowy pobyt w Okunince. Policjant i poszukiwany nad jednym jeziorem

Źle będzie niedzielę nad jeziorem wspominał 41-latek z Rejowca Fabrycznego. Z Okuninki wrócił w kajdankach.

ALARM24

Widzisz wypadek? Jesteś świadkiem niecodziennego zdarzenia?
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

Kliknij i dodaj swojego newsa!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium