Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Nauka

5 stycznia 2022 r.
18:59

Drzewa kształtują klimat miejsca

0 1 A A
Zdjęcie ilustracyjne
Zdjęcie ilustracyjne (fot. Pixabay)

Rozmowa z dendrologiem i architektem krajobrazu dr. hab. inż. Ewą Karaś z Katedry Ochrony Środowiska.

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować

Na zabytkowym, założonym w 1892 roku, Cmentarzu Żydowskim w Łodzi, rozpoczęły się prace związane z pielęgnacją i zabezpieczeniem starodrzewu. Samo przygotowanie dokumentacji do tej inwestycji kosztowało prawie 400 tys. zł, przy czym połowę Gmina Wyznaniowa Żydowska w Łodzi pozyskała z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. To ogromne przedsięwzięcie, którym kieruje pani wraz z realizatorem prac Andrzejem Kilańczykiem. Prawdziwe wyzwanie, nie tylko od strony technicznej, bo nekropolia to pomnik historii...

– Cmentarz Żydowski w Łodzi jest niezwykłym miejscem, gdzie wszystkie warstwy krajobrazu i dziedzictwa kulturowego oraz przyrodniczego nakładają się na siebie, tworząc absolutnie unikatową, bezcenną substancję, o którą trzeba zadbać. Mamy tu ponad 8 tys. drzew, których stan od czasu zakończenia prac inwentaryzacyjnych, trwających dwa lata, ulegał zmianie. Nie tylko dlatego, że drzewa rosną, ale przede wszystkim z powodu zmian klimatu, których jesteśmy świadkami. Na pogarszanie się kondycji drzew wpływa obniżenie wód gruntowych. Ogromny problem powodują też silne wiatry – w 2021 roku wichury nawiedzały całą Polskę, w tym Łódź, powodując straty w drzewostanie. Dlatego inwentaryzacja wykonana w 2019 r. musi być sukcesywnie weryfikowana.

Aby „zajrzeć” do drzewa wykorzystujemy nie tylko oko i ucho, ale również specjalistyczną aparaturę i urządzenia diagnostyczne jak tomograf soniczny, skaner korzeni, test naciągowy (pulling test) z czujnikami, które pozwalają ocenić kondycję pnia, jego podatność na złamanie, a także bryłę korzeniową i jej podatność na wykrot. A wykroty w tym miejscu są szczególnie niebezpieczne, bo gęstość drzew jest duża, a bryła korzeniowa upadającego drzewa może zniszczyć to, co jest na wierzchu.

Przez dziesięciolecia ludzie nie przeszkadzali drzewom na Cmentarzu Żydowskim – rosły, jak chciały. Teraz to się zmieni?

– Przeglądamy drzewa bardzo starannie, bo ich wycinka to ostateczność. Drzewa na Cmentarzu Żydowskim tworzą pewną atmosferę – mamy ich duże zagęszczenie, pnie porastają bluszcze. Każde drzewo, które wypadnie z sieci koron, spowoduje, że do dna cmentarza zacznie docierać więcej światła. Gdy zacznie ono penetrować dolne partie cmentarza, będą wyrastać nowe rośliny, które zniszczą strukturę i cała niezwykła atmosfera tego miejsca zniknie, a o jej zachowanie musimy zadbać. Cmentarz ma swój niepowtarzalny klimat. To miejsce poświęcone śmierci, ale jest na nim mnóstwo życia – są ptaki, drobne ssaki, bardzo dużo nietoperzy. Te 42 ha to powierzchnia czynna biologicznie, bardzo ważna w procesach zasilania klimatycznego Łodzi, biofiltracji powietrza. To też okno hydrologiczne, zatrzymujące wodę w środowisku, co jest bezcenne.

Jakie gatunki drzew możemy spotkać na łódzkiej nekropolii?

– Głównie nasze rodzime gatunki – klon pospolity, klon jawor, jesion, brzoza, topola, ale wkradło się też całkiem sporo drzew obcego pochodzenia – jak robinia akacjowa czy klon jesionolistny. To zadrzewienie przede wszystkim o charakterze spontanicznym. Obsadzona została jedynie główna aleja, a w kwaterach są samosiewy. Musimy włożyć sporo pracy w wyselekcjonowanie tych najcenniejszych.

Na tle zachodzących zmian klimatycznych ten drzewostan będzie stawał się coraz bardziej unikatowy, bo te rodzime gatunki będą nam, niestety, gdzieś uciekać. Jesteśmy w środowisku antropogenicznie zmienionym, ale roślinność, która się tu pojawia, rządzi się sama sobą i tworzy wielki, złożony organizm. Drzewa drzewami, ale wiosną i latem w podszycie tego parku – bo nie umiem inaczej nazwać tego cmentarza jak pięknym, niezwykłym parkiem – dzieje się bardzo dużo. To bardzo złożony organizm, który żyje w pewnej równowadze i to trzeba zachować.

Drzewa kształtują klimat miejsca. Gdy rozejrzymy się wokół zobaczymy wiele nagrobków, które są zniszczone przez ich system korzeniowy. Ale to coś niesamowicie symbolicznego, bo drzewo żyje, nagrobek jest związany ze śmiercią. I to drzewo swoim systemem korzeniowym otula nagrobek, jakby wzięło tego zmarłego w swoje ramiona. Uszanujmy to, nie poprawiajmy tego, bo natura stworzyła coś unikatowego i warto się nad tym pochylić.

Nie da się ukryć, że ludzie z tych właśnie powodów nie lubią drzew na cmentarzach.

– Jest coś takiego jak dendrofobia. Z jednej strony walczymy o drzewa, ale najchętniej o te, które rosną u sąsiada. Te, u nas często przeszkadzają, bo zrzucają liście i trzeba je sprzątać. Bo potykamy się o wystające korzenie. Musimy trochę zmienić nasze myślenie. Drzewa – czy młode czy stare – bardzo dużo dobrego dla nas robią. Żyjemy w takiej strefie klimatycznej, że liście spadają – pogódźmy sie z tym. Kilkanaście lat temu, gdy zaczynałam pracę na uczelni jako świeżo upieczona pani doktor, apelowałam, by nie grabić liści i zbierałam za to straszne cięgi od profesorów, którzy dzisiaj przyznają mi rację. Nie grabmy tych liści – one się rozłożą.

Na szczęście doceniamy już, że drzewa w miastach to nasze „zielone płuca”.

– Wystarczyłoby zrobić pomiary kamerami hipersensonicznymi i zobaczylibyśmy, że w zielonych enklawach zupełnie inaczej kształtuje się temperatura – szczególnie latem. Przez to, że mamy inne temperatury powietrza, inaczej układają się wiatry. Takie miejsca chłoną i zatrzymują wilgoć – w glebie i w każdej roślinie.

Pamiętajmy też, że wszystko co zielone, to filtr wyłapujący dwutlenek węgla. To filtr, który będzie zabezpieczał przed pyłem zawieszonym, bo ten przykleja się do liści jak do gąbki.

Sadźmy więc drzewa w miastach, zamiast je wycinać?

– Ale sadźmy mądrze. Nie idźmy w tę stronę, że sadzimy sobie jakieś patyczki. Miasto samo w sobie jest niezwykłym tworem, który rządzi się swoimi prawami. Dobrze, by drzewo, które pojawia się w mieście, było dojrzałe. Obecnie możliwości techniczne pozwalają posadzić drzewa o takich rozmiarach, które 20-30 lat temu, w naszych polskich warunkach, nawet by nam do głowy nie przyszły – o obwodach pnia nawet do 150 cm. To dojrzałe drzewa, z rozwiniętą bryłą korzeniową, które od razu kształtują klimat wizualny i przyrodniczy miasta. Oczywiście, musimy na początku mocno dbać o nie, jak o każdą posadzoną roślinę.

Trzeba też pamiętać, że miasto rządzi się prawidłami urbanistycznymi, nie możemy w nim bałaganić. Wszelkie nasadzenia muszą być przemyślane, by nie generować później problemów. Mądrze trzeba też dobierać gatunki. Na przykład wiele lat temu z Holandii przybyła do nas moda na topole. Po wojnie sadzone były masowo, by odzyskać zieloną tkankę miast, potem przez lata nie były pielęgnowane – a jest to rodzaj drzew, który trzeba wymieniać co 20-30 lat – i stąd mamy z nimi problemy. To zresztą świetne drzewa, mamy ich różne gatunki i mądrze posadzone mogą być interesującym i cennym elementem zielonej miejskiej wyspy.

Skomentuj i udostępnij na Facebooku
e-Wydanie

Komentarze 1

Najlepsze · Najnowsze
Avatar
Ichtis / 6 stycznia 2022 r. o 02:23
-1
"Jest coś takiego jak dendrofobia" Hmm, czyżby to była nareszcie właściwa diagnoza źródła poczynań naszego lubelskiego Umiłowanego Betonowego Słoneczka?...
Avatar
Ichtis / 6 stycznia 2022 r. o 02:23
-1
"Jest coś takiego jak dendrofobia" Hmm, czyżby to była nareszcie właściwa diagnoza źródła poczynań naszego lubelskiego Umiłowanego Betonowego Słoneczka?...
Zobacz wszystkie komentarze 1

Skomentuj

Aby napisać komentarz, należy się zalogować:

Nie publikujemy nic na Twojej tablicy na Facebooku oraz nikomu nie udostępniamy Twoich danych osobistych.
Podczas pierwszego logowania zostaniesz poproszony o wybór swojej nazwy użytkownika.

Twój komentarz został dodany

Pozostałe informacje

 Pierwsza strona Dziennika Wschodniego z 18 stycznia 2022 r.

Pierwsza strona Dziennika Wschodniego z 18 stycznia 2022 r.

Sklepikarze, którzy nie obniżą cen w strachu. "Boję się, że któryś z klientów doniesie"
galeria

Sklepikarze, którzy nie obniżą cen w strachu. "Boję się, że któryś z klientów doniesie"

Boję się, że klienci na mnie doniosą – mówi właścicielka małego sklepu spożywczego w Lublinie. Ze względu na drogie media i rosnące koszty pracy kobieta najprawdopodobniej nie będzie mogła 1 lutego obniżyć cen podstawowych produktów spożywczych. Powinna to zrobić, bo wtedy 5-procentowa stawka VAT na żywność ma być zniesiona.

Lublin. Był zagajnik, będzie sklep

Lublin. Był zagajnik, będzie sklep

Ruszyła wycinka drzew przy ul. Zelwerowicza, gdzie niebawem ma się zacząć budowa sklepu. Inwestor dostał od miasta komplet niezbędnych mu pozwoleń.

Nie żyje lubelski raper AdoDe. Miał 43 lata
film

Nie żyje lubelski raper AdoDe. Miał 43 lata

– Człowiek o wielkim sercu, optymista, wiecznie uśmiechnięty przyjaciel, fantastyczny raper, legenda lubelskiego hip hopu – żegna artystę producent medyczny.

Niedzielski zapowiada szczyt V fali. Nawet 140 tys. zakażeń dziennie

Niedzielski zapowiada szczyt V fali. Nawet 140 tys. zakażeń dziennie

W Polsce mamy już do czynienia z V falą pandemii COVID-19. Zgodnie z naszym modelem szczyt zakażeń przypadnie w połowie lutego i będzie wynosił ok. 60 tys. przypadków dziennie. Inne dane mówią o nawet 140 tys. zakażeń – powiedział w poniedziałek minister zdrowia Adam Niedzielski. Poinformował, że we wtorek może być więcej niż 20 tys. zachorowań.

Górnik Łęczna wyleciał do Turcji
film

Górnik Łęczna wyleciał do Turcji

Piłkarze Górnika Łęczna zakończyli pierwszy etap przygotowań do rundy wiosennej efektowną wygraną z trzecioligowym KSZO 1929 Ostrowiec Świętokrzyski. W poniedziałek Maciej Gostomski i spółka zameldowali się w klubie skąd wyruszyli na zgrupowanie do tureckiej Antalyi

Zawiesza, a jednak wraca. Burmistrz Włodawy zatęsknił do lewicy

Zawiesza, a jednak wraca. Burmistrz Włodawy zatęsknił do lewicy

Mimo nawiązania współpracy z PiS burmistrz Włodawy chce być członkiem Nowej Lewicy. Wiesław Muszyński przekonał lubelskich kolegów, że porozumienie z partią rządzącym dotyczy tylko samorządu. Ale będzie musiał się wytłumaczyć centrali swojej partii.

Filmowe przeboje w Filharmonii. Dwa koncerty karnawałowe
21 stycznia 2022, 19:00

Filmowe przeboje w Filharmonii. Dwa koncerty karnawałowe

Filharmonia Lubelska (ul. Curie-Skłodowskiej 5) zaprasza na dwa wyjątkowe koncerty karnawałowe, podczas których będzie można usłyszeć największe przeboje muzyki filmowej i musicalowej. Wydarzenia odbędą się 21 stycznia o godz. 19 i 22 stycznia o godz. 18.

Niedzielski: namawiałem ekspertów do pozostania w Radzie Medycznej

Niedzielski: namawiałem ekspertów do pozostania w Radzie Medycznej

Namawiałem ekspertów Rady Medycznej, którzy złożyli rezygnacje, do tego, żeby kontynuowali swoją misję mimo rozbieżności. Niestety nie przekonaliśmy ich, stąd zbliżamy się do końca funkcjonowania rady w tej formule – powiedział w poniedziałek minister zdrowia Adam Niedzielski.

Ksiądz aresztowany za załatwianie fałszywych certyfikatów covidowych

Ksiądz aresztowany za załatwianie fałszywych certyfikatów covidowych

Ksiądz Łukasz Sz. jest jednym z tymczasowo aresztowanych ws. fałszowania certyfikatów covidowych – poinformowała w poniedziałek poznańska prokuratura. W ub. tygodniu zatrzymano w tej sprawie łącznie pięć osób, w tym dwóch żołnierzy.

Najpierw dziecko znalazło ciało ojca. Teraz w szpitalu w Lublinie na Covid-19 zmarła matka

Najpierw dziecko znalazło ciało ojca. Teraz w szpitalu w Lublinie na Covid-19 zmarła matka

Nie żyje 50-letnia pacjentka z Covid-19, która przez ponad tydzień walczyła o życie w lubelskim szpitalu. Nie zaszczepiła się, podobnie jak jej mąż, który zmarł w domu. Martwego ojca znalazło dziecko.

Lubelskie. Norki na kwarantannie z powodu koronawirusa

Lubelskie. Norki na kwarantannie z powodu koronawirusa

Licząca ok. trzech tysięcy ferma norek w Starym Zadybiu w powiecie ryckim została objęta kwarantanną po tym jak badania potwierdziły zakażenie koronawirusem u pięciu osobników. Izolacja zwierząt potrwa 90 dni.

Seria włamań do domów koło Lublina. Alarmuje radny

Seria włamań do domów koło Lublina. Alarmuje radny

O „wzmożoną czujność” prosi mieszkańców Kamil Rarak, zastępca przewodniczącego Rady Gminy Niemce. Apel radnego ma związek z włamaniami do domów w podlubelskich miejscowościach.

"Inspiracje Ziemią... Zakwitły Bursztynem" - nowa wystawa w Centrum Spotkania Kultur
20 stycznia 2022, 18:00

"Inspiracje Ziemią... Zakwitły Bursztynem" - nowa wystawa w Centrum Spotkania Kultur

Od 21 stycznia w Galerii City Project Centrum Spotkania Kultur (plac Teatralny 1) będzie można podziwiać wystawę Krystyny Rudzkiej-Przychody i Lucjana Gazdy "Inspiracje Ziemią... Zakwitły Bursztynem". Wernisaż zostanie zorganizowany w czwartek, 20 stycznia o godz. 18.

Luxiona AZS UMCS Lublin – Heiro Rzeszów 8:4. Pokazali siłę w ataku

Luxiona AZS UMCS Lublin – Heiro Rzeszów 8:4. Pokazali siłę w ataku

Luxiona AZS UMCS Lublin udanie rozpoczęła ligową rywalizację w 2022 roku. Akademicy pokonali w Świdniku Heiro Rzeszów, choć spotkanie zaczęło się zdecydowanie lepiej dla gości

ALARM24

Widzisz wypadek? Jesteś świadkiem niecodziennego zdarzenia?
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

Kliknij i dodaj swojego newsa!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium