Lubelskie

8 lipca 2024 r.
12:26

Lipiec ‘80 w naszej pamięci

Bez kolejarzy nie byłoby iskry wolności, która podpaliła cały kraj
Bez kolejarzy nie byłoby iskry wolności, która podpaliła cały kraj (fot. DW/Archiwum)

AKCJA DZIENNIKA WSCHODNIEGO Zbliża się czas wielkich rocznic, które otworzyły nam drogę do post-PRL-owskiej normalizacji życia w Polsce. Warto pamiętać, że ciąg wydarzeń historycznych zwanych Polskim Sierpniem 1980 de facto miał początek w Lubelskim Lipcu 1980. Wraz z Oddziałem Lubelskim IPN chcemy propagować pamięć o tamtych dniach wyrażaną we wspomnieniach świadków

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować

Dziennik Wschodni chce ocalić od zapomnienia czas określany przez historyków jako Lipiec 80 w Lublinie i Świdniku. Dlatego poszukujemy świadków tamtych wydarzeń. Interesują nas zarówno relacje mówione, jak i zapisy pamiętnikarskie czy inne świadectwa. Ciekawią nas fotografie dotychczas niepublikowane - własne, jak i te zebrane z innych źródeł. Prosimy je nadsyłać na adres redakcji 20-076 Lublin, ul. Krakowskie Przedmieście 55, e-mailem: redakcja@dziennikwschodni.pl, lub osobiście po umówieniu się telefonicznym tel. 81 4626800

Materiał ten Dziennik Wschodni opublikuje zarówno w wydaniach papierowych, jak i na stronach www.dziennikwschodni.pl czy na profilu Facebookowym. To co możliwe nasza redakcja zaprezentuje też multimedialnie w formie filmów, rolek, zdjęć etc. Niedługo tych naocznych świadków może zabraknąć.

 

Przypomnijmy

 

„Lubelski Lipiec 1980” był swoistym prologiem w polskiej drodze do wolności. Bo „Sierpień 1980” - a więc wybuch strajków w skali całego kraju - nastąpił już po wydarzeniach na Lubelszczyźnie w lipcu 1980 roku.

Iskra do wybuchu protestów była dość prozaiczna: to podwyżka wprowadzona 1 lipca 1980, która objęła niektóre gatunki mięs i wędlin. Wprowadzona bez wcześniejszej zapowiedzi i zwyczajowych rekompensat okazała się być kamieniem początkującym lawinę.

Pierwsi na wprowadzenie podwyżki zareagowali pracownicy Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego PZL w Mielcu, ogłaszając protest. Następne godziny tego dnia przyniosły strajki w innych pojedynczych zakładach: w Sanoku, Tarnowie, Ursusie i Tarnobrzegu. Robotnicy wysuwali tam żądania płacowe. A władze dość szybko ustępowały: częściowo wycofywały się z podniesionych cen, decydowały się na wzrost płac. Te nagłe sukcesy strajkujących sprawiły, że wkrótce protesty objęły dalsze zakłady pracy. Kolejne dni rozszerzyły je na wszystkie regiony kraju.

 

W regionie lubelskim…

 

„Tu pierwszy strajk wybuchł 8 lipca. Około godziny 9.30 w Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego w Świdniku grupa około 80 pracowników rozpoczęła protest. Bezpośrednią przyczyną była również podwyżka cen artykułów w zakładowym bufecie. Wzrost tych cen był stosunkowo duży, nawet do 60%. W Lublinie tego samego dnia zastrajkowała Autoryzowana Stacja Obsługi Pojazdów „Polmozbyt”. Następnego dnia do strajku przystąpili pracownicy Fabryki Maszyn Rolniczych „Agromet” i kolejne grupy pracowników „Polmozbytu” – pisze Małgorzata Choma-Jusińska (IPN Lublin). I kontynuuje: „10 i 11 lipca zastrajkowały kolejne wielkie zakłady w regionie: Lubelskie Zakłady Naprawy Samochodów, Fabryka Samochodów Ciężarowych w Lublinie i Zakłady Azotowe w Puławach. W następnych dniach do strajku przystąpiło Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania oraz przedsiębiorstwa transportowe. 16 lipca 1980 roku do protestu dołączyły strategiczne dla miasta zakłady: Węzeł PKP Lublin i MPK Lublin.”

Jak twierdzi lubelski pracownik IPN dr Marcin Dąbrowski, protesty miały tu swoje apogeum 18 lipca. Tego dnia w całym regionie lubelskim strajkowało około 18 tys. ludzi z 79 zakładów pracy. Historyk wylicza, że w lipcu 1980 na Lubelszczyźnie (w obszarze dawnych województw lubelskiego, chełmskiego, zamojskiego i bialskopodlaskiego) strajkowało łącznie około 40-50 tys. ludzi z ponad 150 zakładów. Aż 91 z nich były to przedsiębiorstwa Lublina. Warto więc podkreślić nasz lokalny wkład w dziejowe przemiany roku 1980. Ponieważ w tym czasie na mapie Polski było 177 strajkujących przedsiębiorstw, można mówić, że to właśnie lubelskie zakłady pracy zdominowały w skali kraju ów obywatelski opór robotników.

Strajki miały charakter spontaniczny, jednak były odpowiednio przygotowane. Obejmując konkretne miejsca pracy nie powodowały zakłóceń porządku publicznego. Był to pierwszy w dziejach PRL przypadek, gdy tym sposobem przełamano dotychczasowe bariery strachu robotników przed komunistyczną władzą.

Właśnie dlatego Biuro Polityczne KC PZPR w Warszawie zdecydowało się jeszcze w lipcu powołać Komisję Rządową do rozpatrzenia postulatów protestujących lubelskich zakładów.

Fot, Archiwum/DW

e-Wydanie

Pozostałe informacje

„Płacimy podatki, a żyjemy jak w zapomnianej dzielnicy”. Mieszkańcy Janowskiej walczą o remont
tylko u nas
galeria

„Płacimy podatki, a żyjemy jak w zapomnianej dzielnicy”. Mieszkańcy Janowskiej walczą o remont

Mieszkańcy ulicy Janowskiej od lat bezskutecznie domagają się remontu zniszczonej drogi, oświetlenia i uporządkowania terenu. Po pracach kanalizacyjnych ulica zamieniła się w dziurawe pobojowisko, a MPWiK odmówił naprawy – twierdzą. – Jest ciemno, niebezpiecznie i brudno. To nie jest życie, tylko walka o przetrwanie – mówią. Teraz szykują wniosek do budżetu obywatelskiego, bo na pomoc miasta przestali liczyć.

Star Trek: Nieznane nowe światy
film

Star Trek: Nieznane nowe światy: Zwiastun trzeciego sezonu już jest (wideo)

Tuż przed Dniem Pierwszego Kontaktu pojawił się zwiastun trzeciego sezonu serialu Star Trek: Nieznane nowe światy. Premiera jeszcze w tym roku.

Tragedia na lubelskim osiedlu. Nie żyje mężczyzna

Tragedia na lubelskim osiedlu. Nie żyje mężczyzna

Do tragicznego zdarzenia doszło w czwartek rano na lubelskim osiedlu. Na miejscu pracuje policja pod nadzorem prokuratora.

Zadzwonił do posłanki i groził jej śmiercią

Zadzwonił do posłanki i groził jej śmiercią

47-letni mieszkaniec Chełma odpowie za kierowanie gróźb karalnych. Jego celem była posłanka na Sejm RP.

​Kompleks zabiegów FullFace – przywróć młodość swojej twarzy

​Kompleks zabiegów FullFace – przywróć młodość swojej twarzy

Piękna, młodzieńcza skóra to marzenie wielu kobiet. Z upływem lat skóra traci elastyczność, pojawiają się zmarszczki, a kontur twarzy ulega zmianie. Jednak dzięki nowoczesnym technologiom estetycznym, można skutecznie zatrzymać czas i przywrócić twarzy jej naturalne piękno. Klinika FullFace stworzyła unikalny kompleks zabiegów FullFace, który zapewnia kompleksowe odmłodzenie i harmonizację rysów twarzy.

Zabójca z Glinnika uniknie więzienia. Postępowanie umorzone
galeria

Zabójca z Glinnika uniknie więzienia. Postępowanie umorzone

Mirosław B. (50 l.), który brutalnie zabił swoją żonę i teściową, decyzją Sądu Okręgowego w Lublinie, nie zostanie osądzony. Ze względu na jego stan zdrowia, postępowanie karne wobec niego umorzono. Biegli uznali, że w chwili zdarzenia był niepoczytalny.

Czym jest leasing pracowników tymczasowych?

Czym jest leasing pracowników tymczasowych?

Leasing pracowników tymczasowych to model zatrudnienia, w którym agencja pracy tymczasowej rekrutuje i formalnie zatrudnia pracowników, a następnie „wypożycza” ich do innych firm na określony czas. Firma korzystająca z tych usług, zwana pracodawcą użytkownikiem, zleca pracownikom konkretne zadania, ale nie staje się ich formalnym pracodawcą. Wszystkie obowiązki związane z zatrudnieniem – takie jak podpisywanie umów, wypłata wynagrodzeń, odprowadzanie składek ZUS czy organizacja badań lekarskich – pozostają po stronie agencji. Pracownik tymczasowy wykonuje pracę pod kierownictwem pracodawcy użytkownika, ale jego stosunek pracy jest związany z agencją.

Główne zalety diagnostyki RTG w stomatologii

Główne zalety diagnostyki RTG w stomatologii

Współczesna stomatologia korzysta z zaawansowanych technologii obrazowania, które pozwalają na precyzyjną ocenę stanu uzębienia oraz okolicznych struktur anatomicznych. Dzięki narzędziom diagnostycznym lekarze dentyści mogą podejmować lepsze decyzje dotyczące planu leczenia. Jakie możliwości i udogodnienia niosą ze sobą nowoczesne techniki obrazowe? Poznaj różne rodzaje badań i dowiedz się, jak właściwie wygląda ich przebieg.

Co musisz wiedzieć zanim zaczniesz szukać - gdzie warto się udać do pracy w Niemczech?

Co musisz wiedzieć zanim zaczniesz szukać - gdzie warto się udać do pracy w Niemczech?

Od znajomości języka niemieckiego po wiedzę, gdzie znaleźć aktualne oferty pracy - poszukiwanie możliwości zarobkowych u naszych sąsiadów nie jest łatwym zadaniem. Chcąc Ci je ułatwić, zebraliśmy w jednym miejscu garść wskazówek, które przybliżą Ci niemiecki rynek pracy.

Ból kolana – co zrobić?

Ból kolana – co zrobić?

Ból kolana to powszechny problem, który może dotknąć każdego niezależnie od wieku i poziomu aktywności fizycznej. Często jest wynikiem urazu, przeciążenia lub zmian zwyrodnieniowych. Ból w kolanie może znacznie utrudnić codzienne funkcjonowanie, dlatego ważne jest, aby szybko zareagować i podjąć odpowiednie kroki w leczeniu.

Podpisanie umowy w siedzibie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Inwestycja za ponad 11 milionów złotych w dwie szkoły i przedszkole w Chełmie

Ponad 11 milionów złotych – tyle wynosi dofinansowanie, jakie miasto Chełm otrzymało na modernizację energetyczną trzech placówek oświatowych. Umowę na realizację tego ekologicznego przedsięwzięcia podpisano 2 kwietnia w siedzibie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. W wydarzeniu uczestniczyły m.in. Dorota Cieślik, II zastępca prezydenta Chełma, oraz Dorota Zawadzka-Stępniak, prezes Zarządu NFOŚiGW.

Rzymskie denary i inne skarby trafią do Muzeum Narodowego w Lublinie
ZDJĘCIA
galeria

Rzymskie denary i inne skarby trafią do Muzeum Narodowego w Lublinie

Niecodzienne znalezisko archeologiczne w gminie Annopol. Członkowie Stowarzyszenia Mieszkańców Gminy Annopol „SZANSA” odkryli skarby sprzed wieków – od czasów epoki brązu po nowożytność. Wśród nich są wyjątkowo cenne rzymskie denary, które już wkrótce trafią do Muzeum Narodowego w Lublinie.

Diabelski wieczór na Węglinie
koncert
5 kwietnia 2025, 20:00

Diabelski wieczór na Węglinie

Dzielnicowy Dom Kultury Węglin zaprasza na kolejną odsłonę muzycznego cyklu PERYFERIA, który odbędzie się w sobotę (5 kwietnia). W programie koncert „Tristis Diabolus” w wykonaniu Pawła Szamburskiego do tekstów Marcina Wichy.

Miażdżyca - cichy zabójca rozwijający się latami. Będą edukować na jej temat
NASZ PATRONAT

Miażdżyca - cichy zabójca rozwijający się latami. Będą edukować na jej temat

Już w sobotę w galerii Vivo odbędzie się finał akcji "Skonsultuj się z farmaceutą". Tematem tegorocznej edycji jest miażdżyca - podstępna choroba rozwijająca się w ciszy.

Wrotka dumnie pozuje już z dwoma jajkami

Wrotka dumnie pozuje już z dwoma jajkami

Jak już się zaczęło, to będzie się rozkręcać. W gnieździe sokołów na kominie lubelskiej elektrociepłowni są już dwa jajka.

ALARM24

Masz dla nas temat? Daj nam znać pod numerem:
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

kliknij i poinformuj nas!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium