Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Kuchnia

30 kwietnia 2022 r.
21:55

Sosnówka i potrząsanie słojem. Ciekawe przepisy na nalewkę

1 0 A A
(fot. Waldemar Sulisz)

Nalewka na pędach sosny, zwana sosnówką to jeden z największych skarbów przedwojennych apteczek, w których przechowywano medykamenty dla zdrowotności. Początek maja to dobry czas, żeby nastawić nalewkę z kwiatów mniszka, z czosnku niedźwiedziego, z pokrzywy i sosnówkę.

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować

Wzmianki o znaczeniu i skuteczności nalewek ziołowych, pojawiają się w Polsce już w szesnastym wieku. Wymieńmy chociażby dzieło Stefana Falimirza „O ziołach i mocy ich” z 1534 roku, gdzie autor zamieścił rozdział „O wódkach ziół rozmaitych”.

Wódki ziołowe propagował Szymon Syreniusz, cenił je także Mikołaj Rej, ojciec polskiej literatury. Receptury na wódki i nalewki znajdziemy także w historycznych książkach kucharskich.

– Wojciech Wielądko w książce „Kucharz doskonały” z 1783 roku umieścił osobny rozdział zatytułowany „Sposób robienia wódki i ratafii z owoców”. O popularności tego właśnie rozdziału świadczy fakt, że w zachowanych egzemplarzach książki te kartki wycięto – mówi prof. Jarosław Dumanowski z UMK w Toruniu. Co ciekawe, niektóre wódki, kordiały, wódki serdeczne (na serce) zażywano na długie życie.

Warto pamiętać, że w tamtych czasach wszystkie wódki i nalewki stosowano w bardzo małych ilościach, pijąc je łyżeczkami.

Co jest w nalewce najważniejsze?

– Harmonia składników – odpowiada Hieronim Błażejak, autor podręcznika „Zachęta do sztuki nalewek”, którego kolejne wydanie ostatnio się ukazało. To harmonia decyduje o tym, czy nalewka jest dobrze ułożona.

Nalewka z mniszka lekarskiego

Składniki: 25 dag kwiatów mniszka, 2 ekologiczne cytryny, 1 kg cukru, 1 litr wody, pół litra spirytusu.

Wykonanie: kwiaty ułożyć na pergaminie i wystawić na słońce. Cytryny wyszorować, pokroić w kostkę, wrzucić do garnka, zalać wodą, dodać cukier, kwiaty mniszka, wymieszać, gotować na małym ogniu przez 30 minut.

Syrop przecedzić przez gazę, wystudzić, połączyć ze spirytusem. Odstawić słój, nakryty gazą, na parapet. Nalewka musi się „przegryzać” trzy miesiące.

Sosnówka. Królowa majowych nalewek

Skoro jest mowa o sośnie, to przyjrzyjmy się dokładnej sosnówce. Czyli nalewce na pędach sosny Jak zabrać się za sosnówkę? Najważniejszy jest surowiec, czyli majowe pędy sosny. Najważniejsze, żeby zbierać je z głową, czyli daleko od dróg. Długi weekend majowy to dobry czas, żeby wybrać się na wycieczkę w poszukiwaniu surowca na majowe nalewki.

Na jednej gałązce sosna wypuszcza po kilka pędów. Obowiązuje zasada, że część pędów zbieramy, część zostawiamy. Najlepsze są pędy dziesięciocentymetrowe. Mniejsze mają więcej żywicy, większe zbyt dużą zawartość soku.

Pędów nie myjemy, oczyszczamy je z brązowej łuski. Trochę łuski zostawiamy, ponieważ znajdują się na niej żywice z prozdrowotnymi substancjami.

(fot. Pixabay)

Co dalej? W produkcji nalewek bardzo ważna jest higiena.

To nieprawda, że skoro zalewamy pędy alkoholem, to ten zabije bakterie. Słoje muszą być idealnie czyste, dobrze wyparzone. Teraz zaczyna się układanka. Wrzucamy dwie, trzy garście pędów do wyparzonego słoja, przesypujemy cukrem, kolejna porcja pędów, cukier i tak do samej góry. Delikatnie ugniatamy całość, nakrywamy słój wyparzonym płótnem, ustawiamy w słonecznym miejscu i czekamy, aż cukier się rozpuści. Co jakiś czas potrząsamy słojem, obracamy go także, by słońce dotarło z każdej strony.

– Potrząsanie słojem jest tu bardzo ważne, jak i obracanie w kierunku słońca – radzi Hieronim Błażejak. Należy sprawdzać, czy syrop nie zaczyna fermentować.

Powstały syrop wyciskamy przez gazę. Wlewamy do nowego słoja, na jeden litr syropu dajemy pół litra spirytusu o mocy około 50 procent (spirytus należy kilka dni wcześniej zmieszać z przegotowaną wodą w proporcji pół na pół, odstawić, delikatnie zlać, zostawiając na dnie osad). Można dodać sok z jednej cytryny. Pędów nie wyrzucamy, tylko zalewamy ponownie alkoholem.

Po miesiącu zlewamy oba nastawy i mieszamy. Możemy ustalić różne proporcje nalewu pierwszego i drugiego. Po kilku dniach, kiedy nastawy się połączą, rozlewamy sosnówkę do butelek, czekając aż osiągnie jak najpiękniejszy kolor i smak. Do butelek można wrzucić po kawałku sosnowej drzazgi.

Nalewka z majowych pokrzyw

Składniki: 30 dag liści i łodyg z majowej pokrzywy, pół litra wódki ziemniaczanej 40 %, łyżka miodu.

Wykonanie: pokrzywę posiekać drobno, przełożyć do słoika, zalać wódką. Dodać łyżkę podgrzanego miodu. Słoik nakryć płótnem, obwiązać sznurkiem, odstawić na parapet na 14 dni. Co drugi dzień wstrząsnąć słoikiem. Zlać nalewkę, przecedzić, przelać do butelki.

Nalewki z apteczki

Jak pisze Halina Mamok, badaczka historii polskich nalewek, były dwa rodzaje apteczki: jedna „dla zdrowia czyli jako lekarstwa”, druga „dla wygody i przyjemności czyli jako przysmaki”. Im dwór był bogatszy, tym zasobniejszą miał apteczkę. W magnackich pałacach bywały to nawet rozległe piwnice, zwane niegdyś sklepami. Częściej jednak apteczkowe specyfiki i specjały mieściła osobna izba znajdująca się w sąsiedztwie jadalni, albo jedna lub dwie szafki zamykane na klucz.

W apteczce znajdowały się pod kluczem stosowne driakwie, maści, zioła i specyfiki na rozmaite przypadłości. Zaopatrzeniem apteczki domowej zajmowały się nawet małżonki książąt, uważając za swe powołanie troskę o zdrowie poddanych. Księżna Anna, synowa królowej św. Jadwigi, własnoręcznie smażyła co jesień i zaprawiała owoce, by rozdawać je potem „ubogim, słabością złożonym osobom”. W wiejskim dworze pieczę nad apteczką sprawowała zazwyczaj osobiście jejmość pani, która uczyła córki sporządzania i stosowania leków oraz robienia wykwintnych przetworów i trunków. Dopiero wyuczywszy się tego mogły panny iść za mąż. W zamożniejszych domach specjalne zapasy przygotowywała i zarządzała nimi „panna apteczkowa”. Była nią najczęściej daleka krewna albo przygarnięta i otoczona rodzinną opieką uboga sierota, która za mąż nie wyszła.

Skomentuj i udostępnij na Facebooku
e-Wydanie

Komentarze 0

Na razie brak komentarzy, Twój może być pierwszy.
Na razie brak komentarzy, Twój może być pierwszy.

Skomentuj

Aby napisać komentarz, należy się zalogować:

Nie publikujemy nic na Twojej tablicy na Facebooku oraz nikomu nie udostępniamy Twoich danych osobistych.
Podczas pierwszego logowania zostaniesz poproszony o wybór swojej nazwy użytkownika.

Twój komentarz został dodany

Pozostałe informacje

Lubelskie. Dziś policja lata dronem nad drogą krajową w dwóch powiatach

Lubelskie. Dziś policja lata dronem nad drogą krajową w dwóch powiatach

Od 6 rano wzdłuż drogi krajowej nr 48 można się natknąć na patrol policji używający drona.

Kierowcy się doczekali. Wreszcie można jeździć ostatnim odcinkiem S19 z Lublina do Rzeszowa
galeria
film

Kierowcy się doczekali. Wreszcie można jeździć ostatnim odcinkiem S19 z Lublina do Rzeszowa

Przed godziną 10 otworzono ruch na drodze ekspresowej S19 między węzłami Niedrzwica Duża a Kraśnik Północ.

Kierowca z Ukrainy tak szarżował, że nazbierał 6 tysięcy złotych mandatu

Kierowca z Ukrainy tak szarżował, że nazbierał 6 tysięcy złotych mandatu

Policjanci zatrzymali 38-letniego kierowcę z Ukrainy, który tak łamał przepisy ruchu drogowego, że nazbierał ponad 6 tysięcy złotych mandatu.

Kraksa na skrzyżowaniu. Rowerzystka wymusiła pierwszeństwo na innej rowerzystce

Kraksa na skrzyżowaniu. Rowerzystka wymusiła pierwszeństwo na innej rowerzystce

Dwie rowerzystki zderzyły się na skrzyżowaniu w Bobrownikach (gmina Ryki).

Motor Lublin gra w niedzielę z Wisłą Puławy. Czwarte miejsce to minimum

Motor Lublin gra w niedzielę z Wisłą Puławy. Czwarte miejsce to minimum

Motor ciągle może zakończyć sezon na podium. A wtedy dwa mecze barażowe o awans zostaną rozegrane w Lublinie. W ramach ostatniej kolejki musi jednak wygrać na wyjeździe z Wisłą Puławy (niedziela, godz. 12.30). A do tego liczyć na potkniecie Ruchu Chorzów. W przypadku porażki drużyna Marka Saganowskiego może jednak wylądować na piątej pozycji.

Festiwal Stolica Języka Polskiego 2022 w Szczebrzeszynie i Zamościu. Co w programie?

Festiwal Stolica Języka Polskiego 2022 w Szczebrzeszynie i Zamościu. Co w programie?

Na pewno się odbędzie. Na pewno potrwa tydzień, od 7 do 13 sierpnia. Na pewno patronem będzie Miron Białoszewski. Wiadomo też, że pierwszy dzień tegorocznej, ósmej już edycji Festiwalu Stolica Języka Polskiego, który w znacznej części odbędzie się w Szczebrzeszynie, zaplanowano w Zamościu.

Przedterminowe wybory, zgrzyty w koalicji, układanki w opozycji

Przedterminowe wybory, zgrzyty w koalicji, układanki w opozycji

Zwłaszcza z punktu widzenia Solidarnej Polski to mariaż bez możliwości rozwodu, bo ten spowodowałby prawdopodobnie utratę jakichkolwiek wpływów ugrupowania w Polsce – Rozmowa z dr Tomaszem Bichtą, politologiem z UMCS.

Edach Budowlani Lublin dostali walkowera za mecz ze Skrą i wskoczyli na podium

Edach Budowlani Lublin dostali walkowera za mecz ze Skrą i wskoczyli na podium

Edach Budowlani otrzymali w końcu walkowera za mecz z OKS Up Fitness Skra Warszawa. Tym samym lublinianie zajmują obecnie trzecie miejsce w tabeli.

Lustra Arsztajnowej. Najważniejsza w lubelskiej kulturze
zdjęcia
galeria

Lustra Arsztajnowej. Najważniejsza w lubelskiej kulturze

W piątkowy wieczór w Muzeum Józefa Czechowicza w Lublinie odbył się wernisaż wystawy „Lustra. Franciszka Arnsztajnowa”.

Pomnik w centrum Włodawy musi zniknąć? Mieszkańcy powiedzieli czego chcą

Pomnik w centrum Włodawy musi zniknąć? Mieszkańcy powiedzieli czego chcą

Mieszkańcy nie chcą pomnika „walk i męczeństwa żołnierzy polskich i sowieckich” w centrum miasta. Tak wynika z przeprowadzonej przez magistrat ankiety. Decyzja w sprawie przyszłości monumentu ma zapaść w najbliższych dniach

22 artystów w Galerii Białej. Zdjęcia z wernisażu
zdjęcia
galeria

22 artystów w Galerii Białej. Zdjęcia z wernisażu

Tytuł wystawy „art. dekoracyjne” podkreśla wieloznaczność słowa „artykuł”. Będzie ją można zobaczyć do 29 lipca.

Komunikacja miejska w Lublinie. Jest 210 złotych, a będzie więcej

Komunikacja miejska w Lublinie. Jest 210 złotych, a będzie więcej

Nie tylko o wysokości ceny biletów zdecydują radni na najbliższej sesji. Decyzja na „tak” oznacza, że wzrośnie także wysokość kary dla gapowiczów.

Pewna wygrana Motoru Lublin z Arged Malesa Ostrowem w PGE Ekstralidze

Pewna wygrana Motoru Lublin z Arged Malesa Ostrowem w PGE Ekstralidze

Żużlowcy Motoru Lublin nie mieli większych problemów z tym, żeby zabezpieczyć swoją szóstą wygraną w tym sezonie. Żółto-biało-niebiescy pokonali w piątek na wyjeździe Arged Malesa Ostrów 55:35

Bełżec. Cerkiew otwarta przez trzy dni. Można zwiedzać
20 maja 2022, 16:00

Bełżec. Cerkiew otwarta przez trzy dni. Można zwiedzać

Taka okazja nie zdarza się często, ale w ten weekend (20-22 maja) będzie można zwiedzać cerkiew pw. Świętego Bazylego w Bełżcu. Wydarzenie pod hasłem „Wielka Fala w Bełżcu” uświetni wystawa drzeworytu japońskiego autorstwa słynnego rysownika – Hokusai.

4DX Day w Cinema City. To pierwsza taka akcja w Polsce
22 maja 2022, 8:00

4DX Day w Cinema City. To pierwsza taka akcja w Polsce

W niedzielę, 22 maja, w lubelskim Cinema City Felicity (al. Wincentego Witosa 32) przez cały dzień wyświetlane będą jedynie filmy w formacie 4DX. To pierwsza taka akcja w Polsce.

ALARM24

Widzisz wypadek? Jesteś świadkiem niecodziennego zdarzenia?
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

Kliknij i dodaj swojego newsa!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium